Derelerimiz bulanık akıyor

M. Kemal AYÇİÇEK - Ağustos 2008

www.karadenizolay.com (Özel haber)- Doğu Karadeniz Bölgesi'nde debisi
müsait hemen hemen tüm derelerimiz üzerinde kurulmasında son aşamaya
gelinmiş, kimilerinde yapımına başlanmış olan çok sayıdaki
Hidroelektrik Santralleri (HES)ne karşı çeşitli gösteriler yapılmaya
başlandı. Vadilerine, derelerine saygıları gereği bunu yapan
vatandaşların seslerine elbette kulak verilmelidir. Nitekim,
derelerdeki görüntüler, vatandaşlarımızın kaygılarının çok da haksız
olmadığını şimdiden gösteriyor. Çünkü derelerimiz, HES inşaatlarıyla
bulanık akıyor artık.

Devlet Su işleri(DSİ) ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
tarafından yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına başlanan HES'ler,
bölgeye bir yandan istihdam sağlarken bir yandan da ekonomik anlamda
da canlılık getirdi. "Hareket, berekettir" denir. Bu olmaya başladı.
Nerden bakılırsa bir Hidroelektrik santrali inşaatının 5 yıl süreceği
düşünülürse bölgede ki 167 hidrolik santralde binlerce işçinin
istihdam edilmesi gündemde.

HES' lere karşı bölgede özellikle Rize'deki vadilerde tepki sesleri
yükselirken, Trabzon, Giresun, Ordu, Samsun, Sinop ve Artvin'de
HES'lere yönelik  gösteriler yapılmıyor. Buradan sanki sadece Rize'nin
vadilerinde derelerin çok sevildiği ve diğer illerde vadiler ve
derelerin sevilmediği gibi bir sonuç elbette çıkaramayız. Ancak,
Rize'de İkizdere veya Fındıklı ve Ardeşen' deki sözde çevreci
gösterilerinin, dereleri koruma mantığının ötesinde sanki yabancı
ellerce organize edilen gösteriler haline dönüştüğü izlenimi ve algısı
da mümkün gözüküyor.

Trabzon'un Araklı ilçesindeki karadere vadisinden yukarıya doğru
çıkıyoruz. Çankaya'yı (Dağbaşı) geçtikten sonra HES izlerine
rastlanmaya başlıyor. Toroslu'ya geldiğinizde yer altı tünelini
görüyorsunuz. Burası Çatak'taki toplama setinden getirilecek suyun
enerji üreteceği tirübünlerinin konacağı yer. İşçiler, harıl harıl
çalışıyor. Biraz yukarda, ejderhanın gölünün hemen bitiminde de
buradaki HES'i yapan firmanın şantiyesi bulunuyor. Biraz daha yukarıya
Çatak'a çıktığınızda da Yağmurdere vadisindeki çalışmaya tanık
oluyorsunuz. Biraz daha yukarıya çıktığınızda Pamukgölü'nün üzerinde,
Tilkibeli şelalesini besleyen kaynaktaki toplama havuzunun inşaatı
sürüyor. Her yanda bir şantiye ve tabiî ki karadere, tüm bunca
çalışmanın etkisiyle artık bulanık akıyor.

Yıllar önce bölgede yapılan ve yıllardır da enerji üreterek bölgedeki
illerde kullanıma sunulan elektrik üretiminin yapıldığı Giresun'un
Doğankent ilçesindeki vatandaşlarla konuştuk. HES'lerin doğaya,
faunaya veya çevreye zararı var mı yararı mı var diye sorduk. Mesela,
52 yaşındaki Salih Turfan, Doğankent HES için şimdiye dek gıkını
çıkarmayanların, şimdi sanki Harşit vadisi diğer vadilerden daha az
seviliyormuş ayaklarına yattıklarını ifade ediyor ve, ". Veya
İkizdere'de de daha önceden yapılan bir HES var ve zaten üretimde de.
HES'lerin çevreye verdiği zarar yok. Ne zarar görmüşler. Bu, biraz
büyük su değirmeni gibidir. Suyun deli akışını önlüyor, derelerin
kontrollü akmasını sağlıyor. Yani, suyun başıboş akışını önleyerek,
düzeyden yararlanılarak enerji sağlıyor ve hem de dereleri ıslah etmiş
oluyor. Biz bunun zararını değil yararını gördük" diyor.

Yine Doğankent'ten İsa Adıyaman, Hidrolik santralin zararını
görmediklerini ifade ederken, makine mühendisi Mustafa Coşkun, Özal
projeleri olarak nitelendirdiği Tirebolu- Torul arasındaki barajlara
dikkat çekiyor ve karasal iklimin Karadeniz iklimine dönüştüğünü ve
Harşit vadisinin öneminin daha da arttığına işaret ediyor. Makine
Mühendisi Coşkun, günümüzde Dünya'da 3 sektörün öneminin arttığını
bunların da silah, enerji ve bilişim alanları olduğunu ifade ederken,
"şimdi bu HES' lere karşı çıkanların ne adına bunu yaptığına bakmak
lazım. Doğaya en uygun ve çevreci enerji, su enerjisidir. Kaldı ki
HES' ler, suyun kontrollü akışını sağlayan, suyu terbiye den
yatırımlardır. Ha şuna karşı çıkılabilir, evet çok önemli bir yatırım
bu HES' ler ve ama 30 yıllık ömrü olan böylesi yatırımlar, nasıl olur
da 49 yıllığına kiralanır. Yap-işlet-devret modelinde bu yatırımlar, 3
yılda kendini amorti edebilen yatırımlardır. Buradan yola çıkılarak,
siz bunu ucuza veriyorsunuz denir de karşı çıkılırsa bunu anlarım.
Devlet, daha fazla kar etmelidir, bu kaynaklar bu kadar ucuza
verilmemelidir denebilir ama çevreye zararmış, dereler kururmuş ya da
dereler elimizden gidermiş kaygıları doğru değildir. Harşit vadisinin
debisi, Türkiye'nin kinci verimli debisidir"

Makine mühendisi Mustafa Coşkun, TV'den yapılan gösterileri izlediğini
ve sadece güldüğünü ifade ederken, "günümüzde neyin ne kadar zararlı
olup olmadığını vatandaşın öğrenmesi çok zor değil ki. Devir, iletişim
devri. Bu aynı tip gösteriler, Karadeniz sahil yolunun yapımında da
ortaya kondu. Onlara kalırsa karadenize bir çivi çakılması yanlış ama
burada yaşayan insanların buradan işsizlik yüzünden göç ediyor
olmaları anlaşılan pek umurlarında değil.Kimse kendini vadisini veya
deresini karadenizin diğer vadilerinden daha fazla seviyormuş gibi
gözükmesin, karadenizin her vadisinin insanı vadisinin kıymetini
bilir. Sözde sevgiye karadenizin vadilerinin karnı tok. Karadeniz ilk
kez böylesine yatırımlarla kendine geliyor. Gelmelidir. Bunu istemeyen
odaklar vardır elbette ve kimin işine gelmezse karadenizin kalkınması,
HES'lere karşı yapılan gösterilerin arkasında da onları aramak
gerekir. Karadeniz de sulu tarım yok ki, sular değerlendirilirken
sulama yapamayacağız korkumuz olsun. Zaten boşa akan suyumuzun zaptı
rapt altına alınmasının kime ne zararı var ki?" diye soruyor.

Doğankent'te bir tek kişiden 1970'li yıllarda yapılmış ve halen
üretimde olan Hidroelektrik santrallerine karşı olumsuzluk duymadım.
Bir çok kez İkizdere'ye de gitmeme rağmen orada da HES ile ilgili bir
şikayet duymadım. Araklı'da Toroslu da yapılan HES inşaatında da
çalışan işçilerle konuştum, bu yatırımlar sayesinde iş bulduklarını,
aşa kavuştuklarını ifade ettiler. Fakat, HES'lere karşı çıkanların
kendi aralarında bile söylem birliğinin bulunmaması, kiminin HES'lere
karşı Nükleer Enerji'yi alternatif gösterirken kimilerinin buna karşı
çıkışı da kendi aralarında tezata düştüklerini ortaya koyuyor.

İlgili Bakanlar ne diyor

Enerji Bakanı Hilmi Güler, bir basın toplantısı yapıyor ve soruları
almaya başlıyor. Bir bayan gazeteci aynen , "karadeniz'de bazı
vatandaşlar derelere iniyorlarmış, sizin haberiniz var mı bu duruma ne
diyeceksiniz?" bakan Güler, gülerek buna "bende Karadenizliyim,
biliyorum" diyor ve HES'leri henüz tam olarak anlatamadıklarını ama
anlatmaya çalışacaklarını söylüyor.

Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, "Hidroelektrik santral en çevreci
bilinen santraldir. Bu suyu falan yemiyor. Suyun gücünden istifade
ederek hidroelektrik enerji üretimi sağlıyoruz. Ülkemiz dışa bağımlı.
Enerjimizi dışarıdan temin ediyoruz. Ne doğalgaz ne de petrol
ülkemizde yok" dedi Yörenin turizm potansiyelinin HES'lerle daha da
artacağını kaydeden Eroğlu, ''Dağlık ve ormanlık alanlarda göletler
oluşmasıyla buralar turistik açıdan bambaşka olacak. HES'lerin
elektrik üretiminin yanı sıra, tabiat açısından da olumlu faydaları
olacak. Yer altı sularını besleyen HES'ler ormanlar açısından büyük
nimettir'' dedi.
Bakan Eroğlu, HES'lere verilen tepkinin yanlış olduğunu belirterek,
şunları söyledi:
''Dünyanın her yerinde HES yapılıyor ve bu potansiyel en iyi şekilde
değerlendiriliyor. Bu konuda biz geç kalmışız. ABD şu anda HES
potansiyelinin yüzde 80'ini, bazı ülkeler ise yüzde 100'ünü
kullanıyor. Biz, hala bunun yüzde 33'ünü kullanıyoruz. Bunların
yapılması şart ve elzemdir. Su harcayan değil, su biriktiren HES'ler
tabiatı tahrip etmemektedir. Bunlarla birlikte yaz aylarında su
azalmayacak, kışın da fevkalade taşmayacaktır. HES'lerle nispeten
sularımız regüle edilerek düzenli bir akım sağlanacaktır. Vatandaşın
endişeleri bu nedenle yanlıştır.''

Türkiye'nin inanılmaz bir şekilde geliştiğini ifade eden Eroğlu,
enerji ihtiyacının kalkınma hızına paralel, hatta onun üzerinde
seyrettiğini söyledi.
Türkiye'nin 2010 yılı enerji ihtiyacının 230 ila 237 milyar kilovat/
saat, 2020 yılında ise 406-499 milyar kilovat/saat olacağının tahmin
edildiğini belirten Eroğlu, enerji talebindeki yıllık artışın yüzde 8
civarında olduğunu kaydetti.
Bakan Eroğlu, iş adamlarının yatırım yapacakları en önemli alanın
enerji sektörü olduğunu ifade ederek, Su Kullanım Hakkı Anlaşması ile
özel sektörün, bin 461 hidroelektrik santrali için başvuru yaptığını
belirtti. Eroğlu, ''Bunun toplam kurulu gücü 20 bin 646 megavattır.
Yani 65 milyar kilovat/saat yılda enerji elde edilecek. Yani nereden
bakarsan 58 milyar dolarlık bir gelir, yılda boşa akan sulardan elde
edilecek'' dedi.
Eroğlu, bu çalışmaların istihdam sağlayacağı gibi temiz enerji elde
edilmesine de olanak vereceğini ifade eden Eroğlu, temiz enerjinin
geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Özel sektörün başvurduğu hidroelektrik santral projelerinin yapım
maliyetinin 25 milyar doları bulacağının hesaplandığını ifade eden
Eroğlu, ''Yani 25 milyar dolarlık bir yatırımı merkezi yönetim
bütçesinden alıp özel sektöre devretmiş oluyoruz. Bunun şu faydası
var; şu ana kadar 13 bin megavatı merkezi yönetim bütçesiyle
gerçekleştirmişiz. 20 bin megavatı gerçekleştirmek için de en az 50-60
yıl gerekiyordu. Tahmin ediyorum ki şu anda müracaat eden şirketler bu
büyük projelerin 4-5 yıl içinde yüzde 80'ini tamamlayacaklar'' dedi.

Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, vatandaşın endişlerini haksız
bulabir ama biz bu dereleri hep berrak akarken gördük. Berrak suları
seyrettik o berrak sularda yüzdük. Şimdiler de tüm derelerimiz bulanık
akıyor. İnşaatların hızla devam ediyor olmaları sanki bir "yağma mı
var" kaygısını beraberinde getiriyor. Biz vadilerimizde taş
ocaklarının gürültüsüne dahi tahammül edemeyiz, zaten sahil yolundaki
çalışmalardan da inşaatlardaki duyarsızlık,  uyarı ve ikaz
levhalarının yanlış veya olmaması yüzünden yüzlerce cana mal olan
trafik kazalarını yaşadık.

Şimdi HES'ler yüzünden dereler bulanınca bu da görüntü olarak
moralimizi bozuyor. Yoksa tabiî ki de devletimiz, var olan kaynakların
değerlendirilmesi noktasında yatırımlar yaparsa bölge halkının
değerlerine de saygı gösterilir ve halka tepeden bakılmaksızın iş
yapılırsa buna elbette sevinir ve de alkış tutar. Ama her inşaat
beraberinde riskler de taşır, kazalara karşı yeterli önlemlerin
alınması, sağlıklı koşullarda çalışma şartlarının ortaya konması ve
mümkün mertebe insana ve doğaya saygılı tüm çalışmalara bu bölge halkı
el verir, destek olur.

HES'lere karşı eylem yapanlar ne diyor;
HES'lere karşı tepkiler de  şu ifadeler ön plana çıkarılıyor;
"Yöremizin HES planlaması açısından yeniden bu yaklaşımı dikkate
alarak  değerlendirilmesi göz ardı edilemeyecek önemli bir husustur.
Derelerimiz, vadilerimiz, havzalarımız, yamaç ve bellerimiz hoyrat bir
enerji elde etme çılgınlığının, kısa zamanda elde edlebilir tatlı
rantlar için ekolojik yapıyı, biyolojik çeşitliliği, flora ve faunayı
umursamayan, sudaki yaşam için cansuyunu mahkeme kararlarının
çekişmesine havale eden anlayışın tasallutu altında bırakılamaz.
Yörenin odaklanmaya başladığı turizmi, ormanlarımızla birlikte
baltalamamak için, insanlarımızın İstanbul-Kadıköy meydanından, Rize
Adliye Sarayı önünden, Hemşin"den, Senoz Deresi"nden, Fırtına"dan,
Çağlayan Vadisi"nden ve İkizdere"den gösterdikleri tepki iyi
anlaşılmalı, iyi okunmalı ve planlayanlarca yöre halkı ile birlikte
gerçekleştirilebilecek karar süreçleri ile "enerji-çevre, enerji-
turizm uzlaşı formülleri" bulunmaya çalışılmalıdır.
Bu konuda geç kalınmamalı, "bade"l harabül Basra" bahanelerinin
yaratılması kurnazlığına geçit verilmemelidir.
Yöre halkı elbette sabırlıdır, fakat tez canlılığının ne zaman ortaya
çıkacağı hiç belirlenemez"
Protesto eylemlerinde taşınan pankart ve dövizler de ""Toprak anadır,
anamıza sahip çıkalım", "Karadeniz uşağı dereleri sattırmaz", "Bizi
değil, derelerimizi, sularımızı seviyorlar" deniyor.

Protestoculardan bir grup, İstanbul Kadıköy'deki protestosu için
"Fındıklı Derelerini Koruma Platformunca koordine edilen miting ile
Hidro Elektrik Santrallerine hayır deniliyor.
Biz; yüzyıllardır üzerinde birlikte yaşadığımız ve bütünleştiğimiz ve
de çocuğumuz gibi sevip koruduğumuz çevremizi yok edecek, yöre halkına
yaşamsızlık verecek ama karşılığında birkaç şirket parasına para
katacak bu HES projelerine  HAYIR demek için bir kez daha 28 Nisanlar
yaratmak için yola çıkıyoruz.

Biz ; HES'lere hayır, Ekolojik Turizme evet demek için,
Biz ; Doğamızı katledecek HES'lere Hayır,Yaşam alanlarımıza
sahip çıkmak için,
Biz ; Küresel ısınmayı durdurmak için,
Biz ; Kyoto'yu hemen imzalayın! demek için,
Biz ; Başka bir enerji mümkün! demek için,
Biz ; Nükleere hayır!" demek için,
Biz ;Suyuma Dokunma; İşte Size Rüzgar ve işte Güneş demek için,
Biz ;Bu doğada bizden başka canlılarında yaşadığını vurgulamak için,"
derken, Nükleer Enerjiye de karşı çıkıyor.

Yine Bir başka HES'e karşı olan grup, Rizeli dernekler başkanı Hasan
Ekşi, ""İkizdereliler, Hemşinliler ve bölgenin bütün vadilerinde
yaşayan insanlar olarak diyoruz ki; bu barajlar yapılırken çevreyi
koruyalım. Mümkünse bu santral yapılmasın. Bugün atom enerjisinden
faydalanılarak nükleer santral kurulabilir. Bugün termal ve termik
santraller uygulanabilir. Bu vadilerin bu güzelliğinin, bu bitki
örtüsünün bozulmaması gerekir. Nükleer santral bugün dünyanın her
yerinde var. Gelişmiş ülkelerin tamamında var. Avrupa'da 50'ye yakın
nükleer santral var. Amerika'da var. Bizde neden olmasın. Mademki
teknik ve teknoloji gelişiyor, enerjide de darboğazdayız. O zaman
santraller yapılsın. Ama derelerimiz bozulmasın. O yüzden diyoruz ki
nükleer santraller yapılsın." diyor.

Merak edenler vardır diye şimdi Bölgemiz'deki Hidroelektrik
santralleri projeleri ve yüklenicilerini ayrıntılı olarak
bilgilerinize sunmak isterim;

1.      Ortur Elektrik Elektrik Üretim ve Tic. Limited Şirketi Artvin İli
Düzhanlar Reg ve HES  HES 9,72 MWm/ 9,43 MWe

2.      Dağlar Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Artvin İli, Akbudak HES HES
15,62 MWm /15 MWe

3.      Dağlar Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Artvin İli, Altındere HES HES
12,1 MWm /11,6 MWe

4.      Yeşil Mavi Elektrik Üretim Ltd. Şti. Artvin İli, Ardanuç Regülatörü
ve HES HES 17,560 MWm/16,858 Mwe

5.      Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. Artvin İli, Arkun Barajı ve HES Projesi
HES 224,55 MWm/200 Mwe

6.      Senerji Enerji Üretim A.Ş. Artvin İli, Arkun Barajı ve HES Projesi
HES 231,91 MWm/225 Mwe

7.      Venüs Enerji Elektrik Üretim Limited Şirketi Artvin İli, Bozkuş
Reg. ve HES Hidrolik 4,592 MWm/4,50 MWe

8.      Doğal Elektrik Üretim Ticaret Sanayi A.Ş. Artvin İli, Cala Reg. ve
HES HES 13,102 MWm/12,708 Mwe

9.      Başkent Yatırım Üretim İşletim Enerji İnşaat Ve Madencilik Sanayi
Ve Ticaret A.Ş. Artvin İli, Çamlıca Barajı ve HES HES 85,01 MWm/80,419
MWe

10.     Sty Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Artvin İli, Çifteköprü HES HES
8,17 MWm/7,

11.     Ekin Enerji Elektrik Üretim Limited Şirketi Artvin İli, Demirdöven
Reg. ve HES  Hidrolik 9,164 MWm/8,98 MWe

12.     Dağlar Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Artvin İli, Dikkaya HES HES
24,79 MWm /23,8 MWe

13.     Ati İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. Artvin İli, Diyoban HES Projesi
HES 7,92 MWm/7,74 Mwe

14.     Karçkal Eğitim Hizmetleri ve Ticaret A.Ş Artvin İli, Düzenli HES
HES 5,05 MWm/4,93 MWe 01
15.     Tekhes Müşavirlik Mühendislik Enerji Sanayi Ve Ticaret Limited
Şirketi Artvin İli, Emir Reg. ve HES HES 21,530 MWm/19,720 Mwe

16.     Kıyı Enerji Elektrik Üretimi A.Ş. Artvin İli, Erik Reg. ve HES HES
15,64 MWm/15,02 Mwe

17.     Has Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Artvin İli, İkizkavak HES HES
22,370 MWm/20,00 Mwe
18.     Dağlar Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Artvin İli, Kalecik HES HES
26,25 MWm/25,5 MWe
19.     Senerji Enerji Üretim A.Ş. Artvin İli, Kalecik HES HES 23,71 MWm/
23 MWe
20.     Ekin Enerji Elektrik Üretim Limited Şirketi Artvin İli, Kışla Reg.
ve HES HES 11,173 MWm/10,95 MWe

21.     3M Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Artvin İli, Öğdem Regülatörü ve HES
HES 20,360 MWm /18,00 MWe

22.     Ekin Enerji Elektrik Üretim Limited Şirketi Artvin İli, Pınar Reg.
ve HES Hidrolik 13,847 MWm/13,57 MWe
23.     Dağlar Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Artvin İli, Sarnıç HES HES
25,56 MWm /25,5 MWe

24.     3M Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Artvin İli, Şavşat-HES HES 12,300
MWm /11,00 MWe

25.     TG Enerji Yatırim Üretim ve Ticaret Limited Şirketi Artvin İli,
Taşköprü HES HES 11,58 MWm/10,5 Mwe

26.     Eyner İnşaat Gıda Harfiyat Nakliye Taahhüt Tic. Ltd. Şti. Artvin
İli, Taşlıkaya Reg. ve HES   26,50 MWm/25,7 MWe
27.     Anadolu Elektrik Üretim Ticaret Sanayi Anonim Şirketi Artvin İli,
Tekkale I-II HES HES 13,572 MWm/13,165 Mwe
28.     Egeli Enerji Yatırım Üretim İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. Artvin
İli, Yayla Reg. ve HES 5,31 MWm/5,10 MWe HES

29.     Assu Elektrik Enerji Üretim Ltd.Şti. Artvin İli, Balıklı I-II-III
HES  HES 6,75 MWm/ 6,55 MWe
30.     Bayburt Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. Bayburt İli, Aydıntepe I-II
HES HES 4,93 MWm/4,44 Mwe

31.     Bayburt Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. Bayburt İli, Çoruh 1-2 HES
Projesi HES 5,5 MWm/4,95 Mwe
32.     Yapı-Tek Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Bayburt İli, Laleli Barajı ve
HES HES 104,76 MWm/ 101,64 Mwe
33.     Rize hes
34.     Ayone Enerji Üretim Limited Şirketi Rize İli Gürpınar Regülatörü
ve HES  HES 24,24MWm/ 23,76 MWe
35.     Atabey Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. Rize İli / Başköy
Regülatörü ve HES Hidrolik 7,2 MWm/7 MWe

36.     Yalınkaya Enerji Üretim Anonim Şirketi Rize İli Başköy Reg ve HES
HES 14,78MWm/ 14,48 MWe

37.     Hilal Enerji Üretim Sanayi Ve Ticaret A.Ş. Rize İli, Arı HES HES
37,96 MWm/34,75 Mwe
38.     Zeki Enerji Elektrik Üretim Dağıtım Pazarlama Sanayi Ve Ticaret
A.Ş. Rize İli, Çatak Reg. ve HES Hidrolik 10,4 MWm/10 MWe

39.     Bess Elektrik Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş. Rize İli, Dereköy-
Demirkapı HES HES 111,93 MWm/108,57 Mwe

40.     Senerji Enerji Üretim A.Ş. Rize İli, İkizdere İlçesi Yokuşlu
Kalkandere HES Projesi HES 32,3 MWm/31,3 Mwe 04

41.     Senerji Enerji Üretim A.Ş. Rize İli, İkizdereİlçesi Cevizlik HES
Projesi HES 103,7 MWm/100,6 MWe

42.     Ayen Enerji A.Ş. Rize İli, İkizdereİlçesi Cevizlik HES Projesi HES
100 MWm/98 MWe

43.     Fernas İnşaat Ltd. Şti. Rize İli, İkizdereİlçesi Cevizlik HES
Projesi HES 101,69 MWm/99,65 MWe

44.     Ser Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. Rize İli, İkizdereİlçesi
Cevizlik HES Projesi HES 104,76 MWm/94,98 MWe

45.     Laskar Enerji Üretim Pazarlama Sanayi Ltd. Şti. Rize İli, İncirli
Regülatörü ve HES HES 22,20 MWm/19,98 MWe

46.     Ortu Elektrik Üretim ve Ticaret Limited Şirketi Rize İli, Karaağaç
Regülatörü ve HES HES 1,26 MWm/1,22 Mwe
47.     Ersoy Enerji Ticaret ve Sanayi A.Ş. Rize İli, Kutulu Regülatörü ve
HES HES 7,54MWm/6,786 Mwe

48.     Şaraksel Elektrik Üretim Dağıtım Tic. ve San. A.Ş. Rize İli, Rize-
OrtaköyReg. ve HES Projesi HES 16,64 MWm/16 MWe

49.     Entek Enerji Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Rize İli,
Şimşirli Regülatörü ve HES Projesi HES 3,65 MWm/3,576 Mwe

50.     Yeşil Mavi Elektrik Üretim Ltd. Şti. Rize İli, Yeşilköy Regülatörü
ve HES Projesi HES 3,09 MWm / 2,8 Mwe

51.     İdil İki Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. Sakarya İli, Doğançay HES
Projesi HES 22,27 MWm/20,49 Mwe
52.     Gürle Enerji Elektrik Üretim İnşaat Eğitim Danışmanlık San. ve
Tic. Ltd. Şti. Sakarya/Gürleyik HES  HES/Kanal tipi 0,5 MWm/ 0,49 MWe /
2.720.000 kWh

53.     Med Enerji A.Ş. Samsun İli / Beşpınar Regülatörü ve HES HES 5,36
MWm/5,10 MWe

54.     Peker Enerji A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES 11,10 MWm/10
Mwe

55.     Molu Enerji Üretim A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES 10 MWm/
9,7 Mwe.

56.     Diler Elektrik Üretim A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES
11,10 MWm/10 Mwe
57.     İlci Enerji Sanayi ve Tic. A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES
11,11 MWm/10 Mwe

58.     Özdoğan Enerji A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES 10 MWm/9,7
Mwe 04.01.2006 24.01.2006

59.     Yüksel Enerji Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES
Projesi HES 11,11 MWm/10 Mwe

60.     Senerji Enerji Üretim A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES 10,3
MWm/10 Mwe
61.     Çelikler Elektrik Üretim A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES
11 MWm/10 Mwe

62.     Fernas Enerji A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES 10,257 MWm/
10,054 Mwe
63.     Entek Enerji Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti. Samsun İli, Kumköy
HES Projesi HES 15 MWm/14,70 Mwe

64.     Fetaş Fethiye Enerji ve Ticaret A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES
Projesi HES 11,20 MWm/10 Mwe
65.     Akua Enerji Üretim Anonim Şirketi Samsun İli, Kumköy HES Projesi
HES 11 MWm 10 Mwe
66.     Akenerji Elektrik Üretim A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES
11,57 MWm/10 Mwe
67.     İma Mühendislik İnşaat Ve Ticaret Ltd. Şti. Samsun İli, Kumköy HES
Projesi HES 13,75 MWm/13,2 Mwe

68.     Bereket Enerji Üretim A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES
11,25 MWm/10 Mwe
69.     Enova Enerji Üretim A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES 10,30
MWm/10 Mwe
70.     Limak İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES
11,11 MWm/10 Mwe
71.     Akdeniz Enerji San. ve Tic. A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi
HES 10 MWm/9,7 Mwe

72.     Eksen Enerji San. Ve Tic. A.Ş. Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES
15 MWm/13,75 Mwe

73.     Yalıgüç Yalıkavak Rüzgar Enerjisi Santrali San. Ve Tic. A.Ş.
Samsun İli, Kumköy HES Projesi HES 10,2 MWm/10 Mwe

74.     ARC Elektromekanik Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. Samsun İli,
Kumköy HES Projesi HES 10,94 MWm/10 Mwe
75.     İlk Elektrik Enerji Üretimi San. ve Tic. A.Ş. Samsun İli, Kumköy
HES Projesi HES 10,3 MWm/10 Mwe

76.     Birim Hidroelektrik Üretim San. Tic. Ltd. Şirketi Sinop İli
Erfelek HES  HES 6,64MWm/ 6,45 MWe

77.     Berke Elektromekanik Enerji Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Sinop İli,
Çiğdem Regülatörü ve HES HES 16,98 MWm/15,56 Mwe

78.     Boyabat Elektrik Üretim ve Ticaret Ltd. Şti. Sinop-Samsun-Çorum
İlleri, Boyabat Barajı ve HES Projesi HES 528 MWm/513 Mwe

79.     Pamuk Elektrik Üretim Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. Trabzon /
Yanbolu Reg. ve HES HES
80.     BT Bordo Elektrik Üretim Dağıtım Pazarlama San. Ve Tic. Anonim
Şirketi  Trabzon İli, Yağmur Reg. Ve HES HES 7,82 MWm / 7,50 MWe

81.     Deremen Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Trabzon
İli, Açma Reg. ve HES HES 2,5 MWm/ 2,4 Mwe
82.     Kalkavan Enerji Elektrik Üretim Ltd. Şti. Trabzon İli, Akça
Regülatörü ve HES Projesi HES 4,77 MWm/4,3 MWe
83.     Nuryol Enerji Üretim Dış Tic. Mermer ve Orman Ürünleri Tic. ve
San. Ltd. Şti. Trabzon İli, Araklı-I Reg. ve HES HES 6,654 MWm/6,521
MWe
84.     Arg Enerji İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. Trabzon İli, Arısu Reg. ve
HES HES 4,002 MWm/3,844 MWe

85.     ATM Enerji Doğalgaz İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Trabzon İli, ATM-1
REg. ve HES HES 5,2 MWm/5 Mwe
86.     Sedaş Elektrik Üretim Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi Trabzon
İli, Ayvadere HES HES 9 MWm/8,73 Mwe

87.     Efe Enerji Elektrik Üretim Pazarlama Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret
Ltd. Şti. Trabzon İli, Bayraktar HES HES 1,36 MWm/1,22 Mwe
88.     Berraksu Elektrik Üretim Limited Şirketi Trabzon İli, Berraksu HES
HES 10,95 MWm/10,95 Mwe

89.     Özcevher Enerji Elektrik Üretim Limited Şirketi Trabzon İli,
Cevher II HES HES 3,66 MWm/3,5 Mwe

90.     Özcevher Enerji Elektrik Üretim Limited Şirketi Trabzon İli,
Cevher I-III-IV-V Regülatörleri ve HES HES 5,74 MWm/5,50 Mwe

91.     Çağlayan Hes Enerji Üretim A.Ş. Trabzon İli, Çağlayan HES HES 5,20
MWm/5,00 Mwe

92.     Araklı Enerji Doğlalgaz Sanayi Ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli,
Çankaya HES HES 72,1 MWm/70,66 Mwe

93.     Derebaşı Enerji Limited Şirketi Trabzon İli, Derebaşı HES HES
11,32 MWm/10,65 Mwe

94.     Molu Enerji Üretim A.Ş. Trabzon İli, Doğançay Regülatörü ve HES
HES 32,52 MWm/32,20 Mwe

95.     Ak-Ar Elektrik Üretim Anonim Şirketi Trabzon İli, Düzköy Reg. ve
HES Hidrolik 5,30 MWm/4,50 MWe

96.     Asya Enerji Elektrik Üretim Dağıtım San. A.Ş. Trabzon İli, Güneşli
Regülatörü ve HES HES 13,22 MWm/12,12 Mwe

97.     IC İçtaş Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli, Güneyce Barajı
ve HES Projesi HES 64,56 MWm/62 Mwe

98.     Proen Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli, İftelan
Regülatörü ve HES Projesi HES 13,32 MWm/13,04 Mwe

99.     Elite Elektronik ve Makine San. Tic. Ltd. Şti. Trabzon İli,
İftelan Regülatörü ve HES Projesi HES 13,3 MWm/13 Mwe

100.    Potansiyel Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli, İftelan
Regülatörü ve HES Projesi HES 9,55 MWm/8,60 Mwe

101.    Temiz Enerji Üretim Danışmanlık İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş.
Trabzon İli, İftelan Regülatörü ve HES Projesi HES 10 MWm/10 Mwe

102.    Damlapınar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli,
İftelan Regülatörü ve HES HES 13,44 MWm/13,03 Mwe

103.    Damlapınar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli,
Kayacan (Kösecik) Regülatörü ve HES HES 8,980 MWm/8,71 Mwe
104.    Can Enerji Entegre Elektrik Üretim A.Ş. Trabzon İli, Kayalık Reg.
ve HES Projesi HES 4,06 MWm/3,93 Mwe
105.    IC İçtaş Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli, Kemerçayır
HES HES 13,65 MWm/13,11 Mwe

106.    Kav Enerji Doğalgaz Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi Trabzon
İli, Küçükdere Reg. ve HES HES 4,71 MWm/4,50 MWe

107.    Damlapınar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli,
Ortaköy Regülatörü ve HES HES 1,53 MWm/1,48 Mwe

108.    Atlas Enerji Elektrik Üretim Sanayi A.Ş. Trabzon İli, Saman
Regülatörü ve HES HES 37,49 MWm/36,8 MWe

109.    Ng Mühendislik Müşavirlik Tekstil Makine San. Ve Tic. Ltd. Şti.
Trabzon İli, Seydioğlu Regülatörü ve HES HES 2,34 MWm/2,28 Mwe

110.    Hetaş Hacısalihoğlu Enerji Tic. A.Ş. Trabzon İli, Tonya I-II HES
HES 2,61 MWm/2,5 MWe
111.    IC İçtaş Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli, Üçhanlar Reg.
ve HES HES 12,63 MWm/12,12 Mwe
112.    IC İçtaş Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli, Üçharmanlar
Reg. ve HES HES 19,98 MWm/19,2 Mwe
113.    Akenerji Elektrik Üretimi A.Ş. Trabzon İli, Üçharmanlar Reg. ve
HES HES 12,80 MWm/11,61 Mwe
114.    Temiz Enerji Üretim Danışmanlık İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş.
Trabzon İli, Üçharmanlar Reg. ve HES HES 10 MWm/10MWe

115.    Pak Enerji Üretim San. ve Tic.A.Ş. Trabzon İli, Vakfıkebir İlçesi
Çanakçı Regülatörü ve HES Projesi HES 11,2 MWm/10,75 Mwe

116.    Damlapınar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli,
Varlık Regülatörü ve HES HES 4,330 MWm/4,200 Mwe

117.    Atlas Enerji Elektrik Üretim Sanayi A.Ş. Trabzon İli, Yaylabaşı
Regülatörü ve HES HES 10,93 MWm/10,38 Mwe

118.    Damlapınar Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. Trabzon
İli,İftelan Regülatörü ve HES Projesi HES 13,44 MWm/13,04 Mwe

119.    Proen Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. Trabzon İli,Manahoz
Regülatörü ve HES Projesi HES 5,2 MWm/5 Mwe

120.    HEDA ELEKTRİK ÜRETİM LTD. ŞTİ TRABZON/Çamlı Reg. ve HES HES/Kanal
tipi 4,992MWm /4,752 MWe/ 18.895.000 kWh

121.    ordu
122.    Hira Enerji Üretim ve Tic. Ltd. Şti..  ORDU İli Mor-1 Regülatörü
ve HES HES 11,32 MWm /10,708

123.    Mor Elektrik Üretimi Ltd Şirketi Ordu İli, Ağkolu Reg. ve HES HES
4,5MWm /4,38 MWe
124.    Suarı Müş.Müh.Enerji San. ve Tic.Ltd.Şti. Ordu İli, Atilla
Regülatörü ve HES  HES 9,95 MWm / 9,75 MWe
125.    Temmuz Elektromekanik Enerji San. ve Tic. Ltd.Şti. Ordu İli,
Bahar I-II Regülatörleri ve HES HES 12,360 MWm/11,320 Mwe

126.    Entek Enerji Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Ordu İli,
Boztepe HES Projesi HES 12,36 MWm/12,09 Mwe
127.    Alfa Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş. Ordu İli, Darıca II HES HES
52,50 MWm/48,82 MWe

128.    Orya Enerji A.Ş. Ordu İli, Darıca II HES HES 75,0 MWm/74,2 MWe

129.    Aral Elektromekanik Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş. Ordu İli,
İpek Regülatörü ve HES HES 9,420 MWm/8,620 Mwe
130.    Getiri Enerji Üretim Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti. Ordu İli, Piro Reg.
ve HES Hidrolik 4,00 MWm/3,98 MWe

131.    İma Mühendislik İnşaat Ve Ticaret Limited Şirketi Ordu ili,
Tekatan Reg. ve HES HES 2,71 MWm/2,66 MWe
132.    Tek Su Müşavirlik Enerji Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Ordu İli, Uğurlu HES HES 8,50 MWm / 7,84 MWe
133.    HEDA Elektrik Üretim Limited Şirketi ORDU/Oskara Reg. ve HES  HES/
Kanal tipi 4,758 MWm/ 4,569 MWe/

134.    VİRA ENERJİ ÜRETİM VE TİCARET LTD. ŞTİ. Giresun HES
135.    Kalen Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Giresun İli /Aksu Regülatörü ve
HES HES 3,96 MWm/ 3,80 MWe
136.    İdil İki Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. Giresun İli, Avluca HES
HES 43,48 MWm/40 Mwe
137.    Ceykar Elektrik Üretim A.Ş. Giresun İli, Bulancak İlçesi, Serpin
Regülatörü ve HES HES 15,14 MWm/10,28 MWe.

138.    Elite Elektronik İthalat ve Temsilcilik Tic. A.Ş. Giresun İli,
Bulancak İlçesi, Serpin Regülatörü ve HES HES 15,7 MWm/15,4 MWe
139.    Suata Enerji Mühendislik Müşavirlik Sanayi ve Ticaret Limited
Şirketi Giresun İli, Burçak HES HES 71,100 MWm/65,070 Mwe

140.    Cenay Elektrik Üretim İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. Giresun
İli, Çileklitepe HES HES 20,82 MWm/ 20,00 Mwe

141.    Tenet elektrik Üretim Ve Dış Ticaret Limited Şirketi Giresun İli,
Göktepe Reg. ve HES HES 16,07 MWm / 15,20 MWe

142.    İdil İki Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. Giresun İli, İkisu HES HES
65,22 MWm/60 Mwe

143.    Cenay Elektrik Üretim İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. Giresun
İli, İkisu HES HES 41,68 MWm/40 Mwe

144.    Katırcıoğlu Elektrik Üretim Ltd. Şti. Giresun İli, Kahraman
Regülatörü ve HES HES 1,494 MWm/1,420

145.    Aksu Madencilik Sanayi ve Elektrik Üretim Tic. A.Ş. Giresun İli,
Kızılev Reg. ve HES HES 8,95 MWm/8 Mwe
146.    Elite Elektronik İthalat ve Temsilcilik Tic. A.Ş. Giresun İli,
Kızılev Reg. ve HES HES 10,5 MWm/10,2 Mwe
147.    Ceykar Elektrik Üretim A.Ş. Giresun İli, Kızılev Reg. ve HES HES
12,92 MWm/7,04 Mwe

148.    Çelikler Elektrik Üretim A.Ş. Giresun İli, Kızılev Regülatörü ve
HES HES 9,4 MWm/9,12 Mwe

149.    Prestij Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. Giresun İli, Koçak
Regülatörü ve HES Projesi HES 9,7 MWm/9,42 MWe
150.    İyon Enerji Üretimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. Giresun İli, Koçlu HES
HES 46,20 MWm/43,89 Mwe

151.    MAI İnşaat Yatırım Danışmanlığı Ve Uluslararası Tic. A.Ş. Giresun
İli, Koyunhamza Regülatörü ve HES HES 0,93 MWm/0,84 Mwe

152.    Aziz Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. Giresun İli, Pamuk
Regülatörü ve HES Projesi HES 6,13 MWm/5,95 Mwe

153.    Tırsan Enerji Üretim Anonim Şirketi Giresun İli, Yakınca Reg. ve
HES HES 11,94 MWm/11,7 Mwe

154.    Dedegöl Enerji Yatırım A.Ş. Giresun İli, Yumrutepe HES Projesi
HES 8,50 MWm/7,65 Mwe

155.    IC İçtaş Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. Giresun İli, Yumrutepe HES
Projesi HES 14,89 MWm/13,50 Mwe

156.    Menerji Elektrik Üretim Dağıtım Pazarlama Sanayi Ve Tic. Limited
Şirketi Giresun İli, Yüce HES   8,42 MWm / 8,17 MWe
157.    Ensu Elektrik Enerji Üretim Ltd. Şti Giresun İli/Çiğdem HES  HES
14,86 MWm/ 13,67 MWe
158.    Yeni Doruk Enerji Elektrik Üretim Anonim Şirketi  Giresun İli/
Doruk Regülatörü ve HES HES 30,60 MWm/29,40 MWe

159.    Vira Enerji Üretim ve Ticaret Ltd. Şti. Giresun Tuğra Reg. ve HES
HES 23,6 MWm /21,24 MWe

160.    Arsan Enerji A.Ş. Giresun, Kıran HES HES 4,6 MWm/4,45 Mwe
161.    İdol Enerji Üretim Dağıtım Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Gümüşhane İli / Güzeloluk Regülatörü ve HES  HES 5,95 MWm/5,84 MWe
162.    GAE Enerji Üretim Ticaret Sanayi Anonim Şirketi Gümüşhane İli,
Derya HES  HES 28,294 MWm / 26,766 MWe

163.    Bodrum Enerji Elektrik Üretim Limited Şirketi  Gümüşhane İli,
Köprübaşı HES  HES 16,50 MWm / 15,84 MWe.

164.    Aksa Enerji Üretim A.Ş. Gümüşhane İli, Kuletaşı Barajı ve HES HES
32,61 MWm/30 Mwe

165.    Mor Elektrik Üretimi Ltd Şirketi Gümüşhane İli, Mor-2 HES HES
6,830 MWm/6,630 MWe