Kimden: Ahmet K. akeps...@gmail.com

 **
*Kibir,* âyet-i kerime ve hadis-i şeriflerle kötülenen, en büyük günahlardan
biridir. İki âyet-i kerime meali şöyledir:

"Cehennem, kibirliler için ne çirkin ve ne kötü bir yerdir." [Nahl 29]

"Allah, kibredenleri sevmez." [Nahl 23]

Hadis-i şeriflerde de buyuruluyor ki:

"En şerliniz, katı kalbli ve kibirli olandır." [İ. Ahmed]

"Kibirli, ahirette Allahü teâlâyı gazaplı bulur." [Buhari]

"Allahü teâlâ, kibirliyi alçaltır, tevazu sahibini yükseltir." [Taberani]

"Kibirli, Cehennemin en derin ve azabı en şiddetli çukuruna atılır." [İ.
Ahlakı]

Kibir, kötü huydur, haramdır. Allahü teâlâyı unutmanın alametidir. Kibirli
olan, salih insan olamaz. Kibirli değilim diyen, kibirlidir. Kibir her
iyiliğe engeldir, her kötülüğün anahtarıdır.

**

*Kibirin Belirtileri:*

**

Başkalarına karşı kin ve düşmanlık besler, onlardan nefret eder. (hıkd)

Olaylara tez sinirlenir, öfkesini yenemez, kalb kırar. (gadap)

Sevmediği kimsede bulunan nimetleri kıskanır. (haset)

İbadetini göstererek sevgi toplamaya çalışır. (riya)

Beğenmediği kimselere dargın durur, küser. (hicr)

Başkasına gelen belaya sevinir. (şematet)

Verdiği sözde durmaz. (gadr)

Yaptığı ibadetleri beğenir. (ucub)

(İmam-ı Gazali hazretleri, Necm suresinin, (Nefsinizi tezkiye etmeyin)
meâlindeki 32. âyetini "Bir iyilik yapınca, bunu ben yaptım deme, onu iyilik
sanma! Onu iyilik sanmak, kendini beğenmektir" şeklinde tefsir etmiştir.)

Kendini emin, güvenilir tanıttıktan sonra, o emniyeti bozucu iş yapar.
(hıyanet)

Mümin kardeşinin kusurlarını araştırır, onun günah işlediğini zanneder.
Kendi ayıplarını görmeyip başkalarının kusurlarıyla meşgul olur. (sûi-zan)

*Kibre sebep olan etkenler:*

**

Bu vasıfların biri veya birkaçına sahip olan kimse kibirlenebilir:

*İlim: *Genelde az çok ilmi olanlar, diğer insanları, hayvan gibi, ot gibi
görür. Kendini de, kuru fasulye gibi nimetten sayarak kibirlenir.

(İki hadis-i şerif meali: "Âlimim diyen cahildir."* *[Taberani], "Toplantılarda
ilimle üstünlük taslayanın gideceği yer, Cehennemdir." [İbni Mace]

*İbadet: *Genelde ibadet edenler, yaptıkları ibadetlerin noksanlıklarına,
kabul olup olmadığına bakmadan, ibadet ettiği için büyüklenir.

*Soy: *Bize falancalar derler diyerek soyuyla övünür. Bir kimse imansızsa,
babası peygamber olsa da, ona faydası olmaz.  Nuh aleyhisselamın oğlu Kenan,
Âdem aleyhisselamın oğlu Kabil, babaları peygamberken, cehennemlik oldu.

(Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

"Bir kişi, kötüyse, soyunun üstünlüğü, ahirette ona fayda vermez."[Taberani]

"Soyuyla övünen, rahmet-i ilahiden uzaktır, Cehennem odunudur." [Tirmizi]

Soyuyla üstünlük taslayan biri, "Ben falancanın oğlu filanım. Ya sen
kimsin?" dedi. Bunun üzerine Peygamber efendimiz buyurdu ki

"Hazret-i Musa'nın yanında iki kişi, soylarıyla övünmeye başladı. Biri
ecdadını 9 göbek geriye doğru saydı. Allahü teâlâ, Hazret-i Musa'ya, 'Ona
söyle, iftihar ettiği 9 kişi Cehennemdedir. Kendi de onuncusudur' diye
vahyetmiştir."* *[İ. Ahmed] )

*Güzellik: *Genelde kadınlar, güzellikleriyle övünürler. Erkeklerden
yakışıklıyım diye gururlananlar olur. (O güzelliği ben, kendime kendim
vermedim) diyerek kibirden sakınmalıdır.

*Kuvvet: *Kimi güçlü kuvvetlidir, pehlivandır, sıktığı taşın suyunu çıkarır.
Sanki bu kuvveti, Allahü teâlâ değil de, kendisi kendine vermiş
gibi,kuvvetiyle büyüklük taslar.

*Servet: *Malının çokluğuyla övünenler de olur. Karun gibi nice
zenginler,mallarıyla birlikte helak olmuş, Cehenneme gitmiştir. Malla
övünmek de
, cahilliktir.

*Mevki: *Kimi müdürdür, reistir, kraldır, makamıyla övünür. Firavun, Nemrut
gibi nice krallar, kibirleri yüzünden Cehenneme gittiler.

*Yakınların çokluğu: *Kimi de, yakınlarının, akrabalarının çokluğuyla
övünür, onlara güvenir. Benim arkam var der. Allahü teâlâyı bırakıp da,
kendi gibi acizlerle övünüp, onlara güvenenin hâli kötüdür.

*Neleri yapmak kibir olur?*

**

Şimdi hangi işlerin kibirden olduğuna örnekler verelim:

*1 *Soru soramamak kibirden kaynaklanır. Kibirli, sual sormayı, bilmemenin
alameti kabul eder. Sual sorarsam bilmediğim meydana çıkar der. Soru sormada
bir de muhtaçlık vardır. Ben ona niye muhtaç olayım ki der.

Yol sormaktan çekinmekte de kibir kokusu vardır. Yol soramamak, sual
soramamak, ayıplanma, kınanma korkusundan ileri gelir. Bu da kibirdendir.

*2* Kimi de, âmirinden izin istemeye çekinir. Yirmi yıl önce çok arkadaşla
çalıştık. Bazıları çok ihtiyaçları olduğu halde, izin isteyemezlerdi.
Birisi, laf arasında, (Şu işimi acele yapmalıyım, saat üçte kayınpederi
otogardan alacağım) diyerek izinsiz ayrılmadığını duyurmaya çalışırdı. İzin
istese sanki büyüklüğüne zarar gelecek.

*3* Bir toplantıda, hep kendi konuşmayı istemek, başkalarının söze
katılmasından rahatsız olmak, onların kuzu gibi dinlemelerini istemek de
kibirdendir.

*4* Arkadaşlarının nasihate muhtaç olduğunu sanıp, onlara her fırsatta, bir
şeyler anlatmaya çalışmak da kibirdendir.

*5* Camide, boşluğu doldur diye başkasına emirler vermek ve emir verilen
kimsenin bundan alınması da kibir alametidir.

*6* Herkesin birbirine abi demesi âdet olan yerde bile, özellikle
emsallerine abi diyememek, sadece ismiyle  veya "Ali bey, Veli bey"
diye hitap etmek kibirdendir.

*7* Tenkide dayanamamak gibi, övülmekten çok hoşlanmak da kibirdendir.

Mesela bir yazar, yıllarca güzel yazılar yazsa, bir tane de hoşa gitmeyen
yazı yazsa, o tenkit edilince, hemen kızıp, (Bu kadar iyi yazıları takdir
etmiyor, uygun olmayan birisini görüyorsun) demesi de kibirdendir. Samimi
olarak hatasını söyleyenlere teşekkür edememek de kibirdendir.

*8* Hakkı kabul etmemek de kibirdendir. Bir şey şöyledir denilse, tevil
etmeye çalışır, elli dereden su getirir kabul etmeye yanaşmaz. Hâlbuki hakkı
söyleyen çocuk da, cahil de olsa, severek kabul etmelidir. Kabul edememek
kibirdendir.

*9* Aşırı tedbirli olmak da kibirdendir. Kendini ihtiyatlı
zanneder, herkesin yanlış yaptığını düşünür. Verilen nasihatleri kabul
etmez, vesvesesine devam eder.

*10* Baş olmayı istemek, insanlara emir vermekten hoşlanmak da kibirdendir.
Kendini bir veya birkaç yönden başkasından üstün görmek de kibirdendir.

*11 *Birisinin hatası olunca, onu görüp düzeltmek istemek de -devamlı bir
durumsa- kibir kaynaklı olabilir.

*12* Kendisine tevazu sahibi denmesi için, tevazu gösterisinde bulunmak da
kibirdendir. "Buyursunlar efendim" diyerek aşırı tevazu göstermek kibir
alametidir. Bendeniz diye konuşmak genelde kibir alametidir. Görüyoruz ki
bazı yazarlar "bendeniz"* *diyerek insanlara yol gösteriyor, nasihat ediyor.
Oysa bende köle demektir. Köle nasıl nasihat eder ki, nasıl yol gösterir ki?
Siz ona, "şunu şöyle yap" deseniz, kabul etmez. Hani bende; yani köle idi?
Köle hiç itiraz eder mi? Bu yapılan, tevazu sahibi densin diye kibrini
örtmeye çalışmaktan başka şey değildir. Birisinin verdiği nasihati kabul
etmez. Onun insanları köle olarak kullanmak için "bendeniz" dediğini nereden
bilsinler?

*13* Herkese sıkıntı veren, üzen kimse kibirlidir. Birini diğerine şikâyet
eder. Başkalarının kusurlarını söyleyerek, kendisinin böyle olmadığını
bildirmek ister. Yani bende böyle kusurlar yok demeye getirmesi kibirdendir.

*14* Günahlara tevbe etmeyi geciktirmek, namaz kılmamak, secde etmemek,
Allah'a karşı kibirli olmaktır.

Bu yazının özeti şudur:

Haddini bilmek tevazu, haddini bilmemek kibir alametidir.

--
PRIMUM NON NOCERE
http://ismetsoner.spaces.live.com
http://groups.google.com.tr/group/bursaforum
(Kızgınlıkla karar almayın, mutluluktan uçtuğunuzda söz vermeyin. İkisi de
sarhoşluk ânıdır, akıl başta değildir)