*PANDEMİK İNFLUENZA VİRUS (2009 - İNFLUENZA A/H1N1) AŞISI İLE İLGİLİ SORU VE
CEVAPLAR**
  *

*Aşının yararı nedir?*

Kendinizi ve çevrenizi pandemi virusundan korumanın en güvenilir yolu aşı
olmaktır.

*Aşı güvenilir midir?*

Yeni aşının güvenilir olduğuna ilişkin iki tür bilgi bulunmaktadır:

1.       Yeni aşı mevsimsel aşı gibi hazırlanmaktadı r. Mevsimsel aşı her
yıl yüz milyonlarca kişiye yapılmaktadır ve son derece güvenilirdir.

2.       Yeni aşı, kullanılmaya başlanmadan önce insanlarda denenmekte ve
elde edilen bilgiler aşının uygulanacağı ülkelerin karar verici makamları
tarafından incelenmektedir. Bazı ülkelerde ek testler de uygulanmakta ve
alınan sonuçlara göre karar verilmektedir. Yeni aşılar, A.B.D., Avrupa
Birliği ülkeleri, Kanada, Çin, Avusturalya vb ülkelerde onay almıştır. Onay
verme süreçleri arasındaki farklar nedeniyle bazı ülkeler henüz bu listede
yer almamaktadır, ancak onların da kısa sürede bu gruba eklenmesi
beklenmektedir.

*Aşının yan etkileri var mıdır?*

Tüm aşılarda ve ilaçlarda olduğu gibi bu aşının da bazı yan etkileri vardır.
Bunlar:

1.       Aşı yerinde ortaya çıkan yan etkiler: Ağrı, şişme, kızarma,
kaşınma, vb.

2.       Genel yan etkiler: Hafif ateş, kırıklık, kas-eklem ağrısı, baş
ağrısı, bulantı, vb.

Bu yan etkilerin görülme sıklığı kişiden kişiye farklılıklar göstermektedir.
Genellikle, bir iki gün içinde tedavi gerektirmeden kendiliğinden
kaybolurlar. Çoğu kişide hiçbir yan etki görülmemektedir.

Yeni aşıya ilişkin bildirilen ciddi yan etki bulunmamaktadı r. Yine de çok
nadir görülebilecek yan etkiler, ancak aşının yaygın kullanımı ile ortaya
çıkabileceği için, tüm dünyada yan etki izleme programları geliştirilmiştir.
Bu izlemden elde edilecek bilgiler hızla paylaşılacaktır.

Aşı sonrası yaşamı tehdit edecek alerjik reaksiyon (anafilaksi) gelişme
riski son derece düşüktür. Eğer gelişecekse, alerjik reaksiyonları n ortaya
çıkma zamanı, aşı yapıldıktan sonraki birkaç dakika [UTF-8?]â EURO " saatlik
süredir. Alerjik reaksiyon veya beklenmedik bir yan etki ortaya çıkması
durumunda hemen bir sağlık kurumuna başvurulmalıdır.

Unutulmaması gereken bir diğer konu da, influenza tedavisi için kullanılan
ilaçların da yan etkileri (bulantı, kusma, çeşitli döküntüler, alerjik
reaksiyonlar, vb) olduğudur.

*Aşılara katkı maddeleri eklenmekte midir? Bu katkı maddeleri zararlı mıdır?
*

Bazı firmaların ürettikleri aşılarda katkı maddeleri bulunmaktadır. Bu katkı
maddeleri, yıllardır başka aşılarda (mevsimsel grip aşılarında, hepatit B
aşısı, tetanoz aşısı, vb) da kullanılmaktadı r. Aşılara eklenen iki tür
katkı maddesi bulunmaktadır:

1.       Adjuvanlar: Aşının daha etkili olmasını sağlarlar. Bu amaçla,
[UTF-8?]â EURO oesqualeneâ EURO veya aluminyum fosfat kullanılmaktadı r.
[UTF-8?]â EURO oeSqualeneâ EURO, doğal bir maddedir, hücre membranı yapısında, balık
yağında ve az miktarda zeytinyağı içinde de bulunmaktadır. Bazı aşılarda
1997 yılından beri kullanılmaktadı r. Bildirilen ciddi yan etkisi yoktur.

2.       Tiomersal: Civanın sağlık sorununa yol açmayan bir formudur. Aşı
şişesi açıldıktan sonra bozulmadan saklanabilmesi için kullanılmaktadı r.
Özellikle çok dozlu aşı formuna eklenmektedir. Aşılara eklenen miktar çok
küçüktür, örneğin bir kutu ton balığında aşıdakinden daha fazla civa
bulunmaktadır.

*Kimler aşı yaptırmamalıdır?    *

Aşıların çoğunda yumurtada üretilen virus kullanılmaktadı r. Saflaştırılma
işlemine karşın, bu tür aşılarda bir miktar yumurta antijenleri
bulunabilmektedir. Bu nedenle ciddi yumurta alerjisi olan kişilere aşı
yapılmamalıdır. Hafif yumurta alerjisi olan kişilere bazı önlemler alınarak
aşı yapılabilir. Bu konuda doktora danışılmalıdır.

*Aşının yararı, risklerinden veya hastalığı geçirmekten daha mı fazladır?*

Bugüne dek elde edilen bilgilere göre pandemi virusu, kolay bulaşmakta,
hızla yayılmakta, genellikle hafif geçirilen bir grip tablosuna yol
açmaktadır. Ciddi hastalık görülen gruplar:

1.       0-24 yaş arası sağlıklı kişiler,

2.       Gebe kadınlar,

3.       Kronik hastalığı olan kişiler: Astım, kalp hastalıları, diyabet,
bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler.

Aşı, gripten ve yol açabileceği ciddi sağlık sorunlarından korunmada en
etkili yoldur. Bu nedenle, pandemi virusu için aşı geliştirilebilmesi için
yoğun çaba harcanmış ve başarıya ulaşılmıştır. Aşı ile enfekte olan kişi
sayısının, dolayısıyla ciddi hastalık ve ölüm sayılarının azaltılacağına
inanılmaktadır. Virusun daha da yayılması beklenen sonbahar [UTF-8?]â EURO " kış
aylarından önce aşının tüm dünyaya dağıtılabilmesi için uluslar arası ve
ulusal tüm sağlık kurumları gayret göstermektedir. Eldeki bilgiler, aşının
yararının hastalığın getireceği risklerden daha fazla olduğunu
göstermektedir.

Aşı, sadece üretildiği virus için etkilidir. Grip benzeri hastalığa yol açan
başka viruslar da bulunmaktadır. Doğal olarak aşı, diğer virus
hastalıklarına karşı koruma sağlamamaktadı r. Bu nedenle aşı olan kişiler,
el yıkama, öksürürken / hapşırırken burun ve ağızlarını tek kullanımlık
mendil ile kapatma ve hasta oldukları zaman işe / okula gitmeme gibi
önlemlere dikkat etmeye devam etmelidir.

*Kimlere aşı yapılmalıdır?*

1.       6ay -24 yaş arası sağlıklı kişiler,

2.       Gebe kadınlar,

3.       Kronik hastalığı olan kişiler(6 aydan büyük): Astım, kalp
hastalıları, diyabet, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler.

4.       Sağlık çalışanları

5.       6 aylıktan küçük çocukla aynı evde yaşıyan ve bakıcıları

6.       Bakım evlerinde yaşayan 65 yaş üzeri yaşlılar

*Aşı, gribe yol açar mı?*

Enjeksiyon yolu ile uygulanan aşılarda canlı virus yoktur. İçlerinde ölü
virus veya virusun bazı parçaları vardır. Bu nedenle aşının hastalığa yol
açma ihtimali yoktur. Ancak aşı olan kişilerin bazılarında, vücudun aşıya
verdiği cevap sonucu kısa süreli, hafif grip benzeri belirtiler görülebilir.

Buruna sprey şeklinde uygulanan ve zayıflatılmış canlı virus içeren bir aşı
türü vardır ancak [UTF-8?]TÃ 1/4 rkiyeâ EURO (tm)de bulunmamaktadı r.

*Aşı tam koruma sağlar mı?*

Aşı yapılanlarda yaklaşık 10 günde koruyucu antikorlar ortaya çıkmaktadır.
Ancak, aşı olanların küçük bir kısmında, kişisel özelliklerden ötürü antikor
gelişmeyebilir.

*Gebelere aşı yapılabilir mi?*

Evet. Gebelikte hem mevsimsel hem de pandemik virus aşısı yapılabilir.
 Gebeler, pandemik virus ile enfekte olurlarsa, komplikasyon gelişme riski
daha fazladır. Emzirmekte olan annelere de aşı yapılabilir. Şimdilik eldeki
veriler sınırlı olduğu için, gebelere uygulanacak aşının adjuvansız olması
tercih edilmektedir. Bilgilerin artması ile bu öneri değişebilir.

Kaynaklar:

1.       Dünya Sağlık Örgütü web sitesi (www.who.int/ csr/disease/ swineflu/
en/ <http://www.who.int/csr/disease/swineflu/en/>)

2.       A.B.D. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi web sitesi (www.cdc.gov/
H1N1FLU/ <http://www.cdc.gov/H1N1FLU/>)

3.       Avrupa Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi web sitesi (www.ecdc.europa.
eu/en/healthtopi cs/Pages/ Influenza_ A(H1N1)_Outbreak
.aspx)<http://www.ecdc.europa.eu/en/healthtopics/Pages/Influenza_A%28H1N1%29...>

4.       Kanada Toplum Sağlığı Merkezi web sitesi (www.fightflu.
ca<http://www.fightflu.ca/>)

5.       Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Update on
influenza A (H1N1) 2009 monovalent vaccines.MMWR 2009;58:1100- 1.

6.       Johansen K, Nicoll A, Ciancio BC, Kramarz P. Pandemic influenza
A(H1N1) 2009 vaccines in the European Union. Euro Surveill.2009; 14(41):pii=
19361. (www.eurosurveillanc
e.org<http://www.klimud.org/www.eurosurveillance.org>)