1977'de Mısırlı Mustafa Akkad'ın çektiği Çağrı filmi, İslam'ın doğuşu
üzerine yapılmış ve hiç tereddütsüz tüm zamanların en beğenilen
filmiydi. Ama galiba filmde asıl Hz. Hamza'yı oynayan Anthony Quinn
akıllarda güçlü biçimde kaldı. Gönüllere taht kurdu.

Bugünlerde Çağrı'nın yeniden çekilmesi gündemde.

BBC'nin haberine göre Hz. Peygamber'in hayatı ve yaşadığı dönemi
anlatan filmin çekimine yakında başlanıyor. Türkçeye "Barış Müjdecisi"
olarak çevrilebilecek "The Messenger of Peace", 1977'de Anthony
Quinn'in oynadığı "Çağrı"nın yeniden yapımı olacak.

Filmde İslamî gelenek izlenerek Hz. Peygamber ve yanındaki önemli
tarihi karakterlerin yüzleri yine ekranda gösterilmeyecek.
Habere göre filmin yönetmeni Oscar Zoghbi, artık hayatta olmayan
Mustafa Akkad'ın çektiği orijinal filme büyük saygı duyduklarını
söylüyor. Zoghbi buna karşılık 1970'lerden bu yana sinemada kullanılan
tekniklerin çok ilerlediğini, filmin ana mesajlarının yansıtılmasında
en ileri teknikleri kullanacaklarını belirtiyor.

Senarist Ramsey Thomas ise "21. yüzyılda İslamın doğuşunun hikayesini
anlatırken, izleyicileri duygusal olarak da yakalayacak bir filme
büyük ihtiyaç var" diyor.

Artık hayatta olmayan ünlü aktör Anthony Quinn'in 1977'de çevrilen
filmde peygamberi oynadığı yolunda yanlış haberler yaygınlaşınca
ABD'de yapılan öfkeli protesto gösterilerinde iki kişi ölmüştü.

Peygamber aslında filmde hiç görünmüyor, yalnızca onun varolduğu
sahneler, geri planda çalmaya başlayan yumuşak müzikten ve kameranın
olayları onun gözüyle izliyormuş gibi çekmeye başlamasından
anlaşılıyordu.

BBC'nin haberinde Hz.  Peygamber'in yüzünü gösteren çizim ya da
görüntülerin hep protesto yarattığı belirtiliyor.

Geleneksel olarak Hz. Peygamber'in yüzünün çizilmesine tepki
gösteriliyor da bunun dinî dayanağı var mı? Eğer yoksa sırf geleneksel
olarak böyle kabul ediliyor diye bu denli aşırı tepki verilmesinin
haklı bir gerekçesi olabilir mi?

Aslına bakılırsa bu ilginç bir tartışma konusudur. Gerçi Müslümanların
resim sanatında Hz. Peygamber'in yüzü hiç çizilmedi. Minyatürlerde de
yüzü beyaz bir peçeyle kapatılmış çizimlere rastlıyoruz. Elde sadece
Hz. Peygamber'in 14 yaşındayken amcası ile birlikte ticaret kervanına
katılarak Şam'a gittiği sırada Bahiralı bir rahibin çizdiği söylenen
resim var. Bu resmin Roma'da bir müzede olduğu belirtiliyor. İslam
dünyasında bazı alimlerin bu resmin tarihsel öyküsünü teyit
ettiklerini biliyoruz.

Resmin doğru olup olmaması bir yana, "şemail-i şerife" kitaplarında
Hz. Peygamber'in görünümü en küçük ayrıntısına kadar anlatılıyor. Bu
tarifler o kadar ayrıntılı ki o bilgiden yola çıkılarak net bir resim
çıkarmak bile mümkün olabilir.

Fakat buna rağmen İslam tarihi boyunca sanatçılar Hz. Peygamber'i
çizmekten kaçındılar. Bunun gerekçesi de putlaştırma ihtimali olarak
açıklandı. Bilgili ve şuurlu Müslümanlar bunu yapmasa da cahil
Müslümanları böyle bir yönelimden korumanın mümkün olmayacağı
belirtildi.

Hıristiyan dünyadaki tasvir tecrübesinin Müslümanlar üzerinde de
etkili olduğu anlaşılıyor.

Fakat böyle davranmayı kural haline getirmenin, ya da Hz. Peygamber'in
resmini yapmaya veya filmde canlandırmaya şiddet yoluyla dahi tepki
göstermenin haklılığı nerededir?

Sözgelimi Çağrı filminde, "şemail-i şerife" kitaplarından
yararlanılarak Hz. Peygamber, Ali, Ebubekir, Ömer ve diğerleri
canlandırılsaydı bunda ne sakınca olacaktı?

Bu tartışmada dinî dayanak gösterilmemesine dikkat edilmeli.
Söylenenlerin tümü mantıksal çıkarımlar. Mesela resmi veya görüntüyü
görenlerin zihnindeki imajın sarsılacağı ileri sürülüyor.

Böyle bir gerekçe hem herkesi kapsayacak bir genellemeye temel
oluşturamaz, hem de dinî bir kural haline getirilemez oysa.