Recep Fahri Kayalar -harp-okulu-ikincilii - Kailar قایلر ( Kayılar - Kaylar - Kayalar ) Ptolemaida Ptolemais Slavic: Кајлари - Kailari or Кајљар - Kailyar

ANASTIR ASKERI IDADISI

1896y?l? Mart ay?n?n ortalar?na kadar Selanik?te tatilini geciren MustafaKemal, tatil bitiminde Selanik?ten trenle Manast?r?a yolcu edilir.Mustafa Kemal?in Manast?r?a gelisi ile ilgili bilgiler bundan ibaretolmakla birlikte, Idadiye baslad?g? gunun 13 Mart tarihi olmas?kuvvetle muhtemeldir. Cunku, Rumi 1 Mart; Miladi 13 Mart tarihi, ?MaliY?l??n baslad?g? tarihtir ve Harbiye?de de oldugu gibi, Askeri okullarbu donemde egitimlerine bu tarihte baslamaktad?r. Aral?k ay? sonlar?ndada egitim bitmektedir.? Idadide yat?l? ve daha ustundereceli bir okulun hayat ve ogretim sartlar?na k?sa surede intibakeden genc M. Kemal icin, art?k omrunun sonuna kadar surecek olan ?aile yuvas? d?s?ndaki hayat?basl?yordu. Bundan sonra ev yasant?s? sadece izin ve tatillerde k?sasureli olabilecektir. Askerlik mesleginin mesakkatli ve zorluozelliklerinden de kaynaklanan bu durum, biraz da onun ?bag?ms?z yasama? karakterine uygun dusecektir.

Manast?r Askeri Idadisi?nde ?Apolet Numaras?? 7348 olan[1]Mustafa Kemal?in ilk seneye ait ogrencilik hayat? hakk?nda resmi birbelgeye sahip degiliz. Fakat, onun ikinci s?n?fta oldugu 1897-1898egitim-ogretim y?l? ile ucuncu s?n?fta bulundugu 1898-1899egitim-ogretim y?l? Numara Defterleri elimizdedir. Bu defterlere goreMustafa Kemal?in Idadi ikinci s?n?f ve ucuncu s?n?f dersleri ve basar?durumu soyledir:

MustafaKemal ikinci s?n?fta, 52 arkadas? aras?ndan, toplam 283 not alarak veucuncu olarak ucuncu s?n?fa gecmistir. Esas?nda, basar? s?ralamas?ndaikinci olarak gorulen Recep Fahri, Kayalar ile toplam notlar? ayn?d?r. Bu y?l?n Numara Defteri?negore, ?beher dersin tam numaras?? toplam 285, ?beher dersin uss-umizanlar?? toplam? 138?dir. Mustafa Kemal?in ikinci s?n?fta okudugudersler ve ald?g? notlar su sekildedir: Musellesat (45), Hendese (45),Tarih-i Umumi (45), Kitabet (44), Frans?zca (44), Resim (20), Tarama(20), Jimnastik (20). Mustafa Kemal, bu s?n?f?n sonunda toplam 283 notalarak ucuncu olmustur.[2]

Bus?n?fta okutulan toplam 8 ders vard?r ve 5 adet dersin tam numaras? 45diger uc dersin tam numaras? 20?dir. Bu duruma gore Mustafa Kemal, 6dersten tam numara alm?st?r. Ayn? s?n?f?n basar? s?ralamas?nda AhmetTevfik, Selanik 284 toplam notla birinci; Recep Fahri, Kayalar283 toplam not ile ikincidir. Ilk ona giren diger ogrenciler ve toplamnotlar? soyledir: 3. M. Kemal, Selanik (283), 4. Abdulkadir, Yanya(280), 5. Hasan Avni, Koprulu (279), 6. Ali Sevket, Uskup (279), 7.Abdulbaki, Uskup (275), 8. Ismail Hakk?, Koprulu (273), 9. Bekir H?fz?,Ohri (271), 10. Abdurrahman, Selanik (266).[3]

MustafaKemal?in ucuncu s?n?fta okudugu dersler ve ald?g? notlar su sekildedir:Makine (45), Kozmografya (45), Tarih-i Umumi (45), Tarih-i Osmani (45),Kitabet (45), Mant?k (45), Akaid (45), Frans?zca (45), Resim (20),Tarama (20), Cimnastik (20).[4]

MustafaKemal, 54 mevcudu olan ucuncu s?n?fta toplam 420 tam not alarak,Manast?r Idadisi?ni, not toplam? kendisi ile ayn? olan Ahmet Tevfik,Selanik[5]in ard?ndan ikinci olarak bitirmistir. Bu y?l?n Numara Defterine gore,?beher dersin tam numaras?? toplam? 420, ?beher dersin uss-u mizanlar??toplam? da 198?dir. Bu s?n?fta okutulan toplam 11 ders vard?r vebunlar?n sekizinin tam numaras? 45, ucunun tam numaras? ise 20?dir. Buduruma gore Mustafa Kemal butun derslerden tam numara alm?sbulunmaktad?r. Ilk ona giren diger ogrencilerin toplam notlar? vebasar? s?ralar? su sekildedir: 3. Recep Fahri, Kayalar(419), 4. Ali Sevket, Uskup (419), 4. Omer Abdulkadir, Yanya (417), 6.Hasan Avni, Koprulu (417), 7. Ismail Hakk?, Koprulu (413), 8.Abdulbaki, Uskup (410), 9. Abdurrahman, Selanik (394), 10. Omer Naci,Der-Aliye (394).[6]

Mustafa Kemal, sonradan an?lar?nda Manast?r Idadisi?ndeki ders durumu ile ilgili olarak sunlar? anlatm?st?r: ?Idadideiken muannidane (inatla) bir surette cal?s?yordum. S?n?fta birinci,ikinci olmak icin hepimizde siddetli bir gayret vard?. Nihayet Idadiyi bitirdim?[7]

[1] Ilk olarak burada bilim alemine sunulan bu bilgi, Kara Harp Okulu?ndauzun y?llar Siyasi Tarih Ogretim Uyeligi yapan, esim A. Hulya Guler?inenistesi Merhum Emekli Og.Kd.Alb.Dr. Tahsin Unal??n ozel arsivindebulunan bir belgeye dayanmaktad?r. Merhum Tahsin Unal??n bana intikaleden cok k?ymetli evraklar? aras?ndaki bu belge, kendi el yaz?s? ile?Manast?r III. Idadi? basl?g?n? tas?makta ve toplam 54 ogrencininismini ve apolet numaralar?n? icermektedir. Tahsin Unal, dustugu nottabu belgeyi Idadi Tarih Hocas? Tevfik (Bilge)?nin oglu M. Faz?lBilge?nin kendisine verdigini belirtmektedir. Isimlerin ve apoletnumaralar?n?n tamam? icin Belgeler ve Fotograflar bolumune bak?n?z.Merhum? Tahsin Unal??n evraklar?n?n duzenlenmesinde yard?mlar?n? esirgemeyen degerli arkadas?m Yrd.Doc.Dr. Og.Bnb. Suat Akgul?e? tesekkur ederim.?

[2] Kara Harp Okulu Arsivi, Numara Defteri, No: 14.

[3] Kara Harp Okulu Arsivi, Numara Defteri, No: 14.

[4] Kara Harp Okulu Arsivi, Numara Defteri, No: 15-16.

[5]?Selanik Il?ca?dan Bayezid Efendinin oglu, uzun boylu, beyaz benizli, ela gozlu, 1296 dogumlu?Ahmet Tevfik Efendi, Harp Okulu?nda 1282 apolet numaras? ile 1283 apoletli M. Kemal?in yan?nda bulunmus (bak?n?z: K.H.O. Arsivi, Kunye Defteri, No:21.); HarpAkademisi?nden Ataturk?le birlikte Piyade 1901-1 siciliyle mezun olmus,K?demli Yuzbas? rutbesindeyken 11.10. 1907?de vefat etmistir. Bak?n?z: Harp Akademilerinin 142. Y?l? Seref Dolu Y?llar 1848-1990, HarpAkademileri Komutanl?g? yay?nlar?, Ist., 1990, s. 41. Anlas?ld?g?kadar?yla, aralar?nda ders basar?s? bak?m?ndan tatl? bir rekabetbulunan Mustafa Kemal ile Ahmet Tevfik, samimi iki arkadast?rlar.Nitekim, Mustafa Kemal Vatan ve Hurriyet Cemiyeti?nin Selanik Subesi?niacmak uzere Selanik?e geldiginde r?ht?mda Onu ilk kars?layan (1905) vecemiyete ilk girenlerden birisi Ahmet Tevfik olacakt?r. Bak?n?z: O. S.Cosar, a. g. e., C:I., s. 340. Iyi bir ressam oldugunu ve yagl? boyaresim tablolar?n?n bulundugunu torunu Say?n Meric Cankaya?danogrendigimiz Ahmet Tevfik hakk?nda yak?nda bir arast?rma yay?nlayacag?z.?

[6] Kara Harp Okulu Arsivi, Numara Defteri, No: 15-16.

[7] A. E. Yalman, ?Buyuk Millet Meclisi Reisi Musir Gazi Mustafa Kemal Pasa Hazretleri?nin Tarihce-yi Hayat??, Vakit Gazetesi, 10 Kanunusani 1338/10 Ocak 1922.

Sürüm: