Kurban Bayramı öncesi, kurban kesiminin hem hayvan hem insan sağlığına yönelik tehditlerinin en aza indirilmesi için ilgili tüm kurumlardan temsilcilerin katılımıyla "Kurban Çalıştayı" düzenlendi.
Çalıştaya, Ankara Veteriner Hekimler Odası, Veteriner Hekimler Derneği, Toplum Sağlığını Araştırma ve Geliştirme Merkezi, Diyanet İşleri Başkanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çevre Bakanlığı, Türkiye Süt, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği'nden yetkililerin yanı sıra çeşitli üniversitelerden konuyla ilgili akademisyenler katıldı.
Çalıştayda, kurban kesiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri masaya yatırıldı. Belli başlıklar altında toplanan sorunlara ilişkin çözüm önerilerinin tartıldığı çalıştayda, kurumlar arası işbirliği yollarının da açılması gerektiği belirtildi.
HALK BİLGİLENDİRİLECEK
Çalıştayda, sıralanan sorunlar dışında da sıkıntılarla karşılaşılabileceği ve bunların önceden tahmin edilmeye çalışılarak en aza indirilmesine uğraşılması gerektiğinin de altı çizildi.
Kurumlar arası işbirliği ile özellikle halk sağlığını tehdit eden yer ve biçimlerde kurban kesiminin önüne geçilmesi gerektiğinin kaydedildiği çalıştayda, RTÜK kanalıyla halkın bilgilendirilmesi için girişimde bulunma kararı da alındı.
Katılımcıların sırayla söz alarak kurumları adına çözüm önerilerini dile getirdiği çalıştaya ilişkin ileriki günlerde bir de sonuç bildirgesi yayınlanması kararlaştırıldı.
Kesimde yaşanan sorunlar
Çalıştayda, kurban kesimi sırasında karşılaşılan sorunlar şu şekilde sıralandı: Sınırlardan kaçak, kayıt dışı ve kontrolsüz hayvan girişi. Kurbanlık hayvanların, ruhsatlı mezbaha ve kombinalar haricinde halk elinde kesime tabi tutulması. Hayvanların, veteriner hekim denetimi altında bulunan hayvan borsaları ve pazarları haricinde satışa sunulması. İşinde ehl olmayan ve mesleki eğitimden yoksun kişiler olması ve bunun sonucunda et ve deride önemli kayıpların olması Hayvanların kurban satış yerleri ve mezbahalara sevkinde, veteriner sağlık raporu ve büyükbaş hayvan pasaportu bulundurulmaması. Kurban kesiminden elde edilen et ve sakatatların çeşitli zoonoz hastalıklar taşıma riski olmasına karşın veteriner hekim kontrolünden geçirilmemesi. Kayıt dışı ve hatalı kesim sonucu ekonomik kayıpların oluşması.
Ankara Veteriner Hekimler Derneği ile bazı kurum ve kuruluşlar ortaklaşa 'Kurban Çalıştayı' düzenliyor. Bugün gerçekleşecek olan çalıştayda kurban kesiminde karşılaşılan sorunlara çözüm aranacak.
Ankara Veteriner Hekimler Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Nihan Altınsoy, kurban kesimi ile ilgili daha önce de pek çok çalışma yapıldığını hatırlatırken, ilk kez bu kadar kapsamlı çalıştay düzenlendiğini söyledi. Toplantıda, değişik kesimlerden katılımcılar, Kurban Bayramı'nda ortaya çıkan olumsuz manzaraların önüne geçilmesi ve kontrolsüz kesimler ile ilgili fikir alışverişinde bulunacak. Çalıştay sonunda ortaya çıkacak çözüm önerileri doğrultusunda eylem planları hazırlanarak yürürlüğe konulacak.
Devlet ve sivil toplum kuruluşlarından geniş katılımla gerçekleşen 'Kurban Çalıştayı'nda, kasapların ciddi eğitimi kararı yanında, geniş kitleleri eğitecek karikatür, çizgi film, belgesel gibi programlar yapılarak basın yayın organlarında gösterilmesi de benimsendi.
KURBAN Çalıştayı Sonuç Bildirgesi'nde, "kurbanları kesecek kasapların ciddi şekilde eğitimden geçirilmesi ve MEB tarafından tek elden sertifikalandırılması, geniş kitleleri eğitecek karikatür, çizgi film, belgesel gibi programlar yapılması, ilgili kuruluşlar arasındaki yetki karmaşasının giderilmesi ve günün koşullarına uygun olarak ortak 'Kurban Mevzuatı' hazırlanması gerektiği" bildirildi.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Ankara Büyükşehir Belediyesi, Diyanet İşleri Başkanlığı, Veteriner hekimlerin üyesi olduğu sivil toplum kuruluşları ile bazı üniversitelerin ilgili bölümlerinin katılımlarıyla 21 Kasım'da gerçekleştirilen "Kurban Çalıştayı"nın sonuç bildirgesi açıklandı.
BENİMSENEN KURBAN İLKELERİ
Sonuç bildirgesinde, katılımcıların önerileri doğrultusunda alınan şu kararlara yer verildi:
Kurban kesiminde toplu kesim yerleri kurulmalı.
Kesim sonrası atık yönetimi yapılmalı.
Kurban ve adak kesimleriyle ilgili kuruluşlar arasındaki yetki karmaşası giderilmeli.
Gerekli koordinasyonun sağlanabilmesi amacıyla günün koşullarına uygun olarak ortak kurban mevzuatı hazırlanmalı.
Kamuoyuna yönelik geniş kitleleri eğitecek karikatür, çizgi film, belgesel v.b. programlar yapılarak basın yayın organlarında gösterilmeli.
Kurbanları kesecek kasapların ciddi şekilde eğitimden geçirilmesi ve MEB tarafından tek elden sertifikalandırılmalı.
Kurban satıcıları sertifikalandırılmalı.
Kurban atıkları derin açılacak çukurlara gömülerek imha edilmeli ve kurban kesilen yerlerde veteriner hekimlerin bulundurulmalı.
Belediye Veteriner İşleri Müdürlükleri tekrar kurulmalı.
Her ilde modern mezbahalar kurulmalı ve buralar için Kurban Hizmet Fonu oluşturulmalı.
Derilerde ekonomik kaybın yaşanmaması için gerekli tedbirler alınmalı.
Sonuçların izlenmesi ve değerlendirilmesi için katılımcı kuruluşlar 'Ulusal Kurban Girişimi' adı altında çalışmalara devam etmeli."
Çalıştaydan ciddi eğitim kararı çıktı
Kurban Çalıştayı'nda, kasapların ciddi eğitimi kararı yanında, karikatür, çizgi film, belgesel gibi programlar yapılarak basın yayın organlarında gösterilmesi de benimsendi. Ayrıca ortak mevzuat hazırlanacak.
Türkiye'de Kurban Bayramı dönemlerinde yaşanan kontrolsüz kesimleri ve oluşan çevre kirliliğini önlemek üzere yapılması gerekenlerin masaya yatırıldığı, "Kurban Çalıştayı"nın sonuç bildirgesi açıklandı. Buna göre bir "Ulusal Kurban Girişi" kurulacak ve şu önlemler alınacak: Kurban için toplu kesim yerlerinin kurulması; kesimlerin "üç güne yayılmasının" teşvik edilmesi; eğitici karikatür, çizgi film, belgesel gibi programlar hazırlanması; kasapların MEB tarafından sertifikalandırılması; Hayvan pazarlarıyla kesim yerlerinin birbirine yakın olması, derilerin usulüne uygun şekilde yüzülmesi.
Kurban bayramlarında yaşanan olumsuz manzaraların önlenmesi, mezbaha dışı kontrolsüz kesimlerin insan, çevre, hayvan sağlığı ve ekonomiye yaptığı olumsuz etkilerin ortaya konulması, bu olumsuzlukların giderilmesi için uzun ve kısa dönemde alınacak önlemlerin tartışıldığı AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sağlığı Araştırma ve Geliştirme Merkezi'nin ortak organizasyonu ile 21 Kasım 2007'de Ankara'da düzenlenen ''Kurban Çalıştayı''nın sonuç bildirgesi açıklandı.
Tarım ve Köyişleri, Sağlık, Çevre ve Orman, Milli Eğitim bakanlıklarının temsilcileri ile Diyanet İşleri Başkanlığı, Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Türk Veteriner Hekimleri Birliği'nin de aralarında bulunduğu çeşitli dernek temsilcilerinin katıldığı çalıştayın sonuç bildirgesinde, Türkiye'de resmi olarak veteriner hekim kontrolü ve denetiminde, 400-450 bin ton dolayında kırmızı et üretildiği, resmi kesimler dışında bir o kadar miktarın da kaçak hayvan kesimleri ve kayıt dışı et üretiminden elde edildiğine işaret edildi.
Vatandaşların çoğunluğunun bayramının ilk gününde kurbanlarını kesmeye çalışmalarının, kesim yerlerinin kapasitesinin yetersiz kalmasına yol açtığı belirtilen sonuç bildirgesinde, kesimlerin, uygun ve hijyenik ortamlarda yapılabilmesi amacıyla ilk üç güne yayılmasının teşvik edilmesi gerektiği kaydedildi.
Kurbanını ikinci veya üçüncü günde kestirenlerden, mezbahalarda veya kesim yerlerinde düşük ücret alınmasının ya da kurbanların ücretsiz kesilmesinin gerektiği ifade edilen bildirgedeki bazı öneriler şöyle:
''Kurban için toplu kesim yerlerinin kurulması, kesim sonrası atık yönetiminin yapılması, bunun için optimum kuruluş yeri kriterleri dikkate alınarak merkezi rendering tesislerin kurulması ve bu konuda belediyelerin yasal zorunluluğu olduğu için öncelikli olarak bilgilendirilmesi, yönlendirilmesi ve harekete geçirilmesi,
Kurban ve adak kesimleriyle ilgili kuruluşlar arasındaki yetki karmaşasının giderilebilmesi ve gerekli koordinasyonun sağlanabilmesi amacıyla günün koşullarına uygun ortak kurban mevzuatının hazırlanması,
Kamuoyuna yönelik olarak geniş kitleleri eğitecek ve ulaşabilecek şekilde karikatür, çizgi film, belgesel gibi programlar yapılarak, görsel olarak ulusal ve yerel değişik yayın organlarında gösterilmesi,
ayrıca radyoda programları yapılması ve broşürler hazırlanarak değişik market, hayvan pazarı gibi yerlerde ücretsiz dağıtımlarının sağlanması, toplumsal tutum ve davranışların değiştirilmesini hedefleyen yaygın eğitim ve sivil toplum girişimlerinin çoğaltılması,
Kurban kesiminde görev alacak kalifiye elemanların yetiştirilmesine önem verilmeli, kasapların iş kazası ve kesim hatalarının önüne geçilebilmesi amacıyla ciddi şekilde eğitimden geçirilmesi ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tek elden sertifikalandırılması,
Kurbanlık hayvanların nakli sırasında kullanılan araçlara, AB mevzuatları gereğince hayvan refahı açısından belli bir standart getirilmesi, hayvanların indirilmesi sırasında özel rampa sistemlerinin zorunlu kılınarak, strese sokmadan hayvan refahına uygun taşıma işlemlerinin yapılması, kesim esnasında diğer hayvanların kesim yerinden uzak bir yerde bekletilmesi,
Hayvan pazarlarıyla kesim yerlerinin birbirine yakın olması ve kesim yerlerine kolay ulaşımın sağlanması, yerel yönetimlerin şehir dışında asgari şartları haiz kesim bölgeleri oluşturmaları.''
Bildirgede ayrıca çalıştay kararlarının sonuçlarının izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla katılımcı kuruluşların ''Ulusal Kurban Girişimi'' adı altında çalışmalarına devam etmesine karar verildiği kaydedildi.
Kurbanları kesecek kasapların ciddi şekilde eğitimden geçirilmesi ve onları programlar yapılması, günün koşullarına uygun olarak ortak 'Kurban Mevzuatı' hazırlanması gerektiği" bildirildi.
ANKARA (A.A) Kurban Çalıştayı Sonuç Bildirgesi'nde, "kurbanları kesecek kasapların ciddi şekilde eğitimden geçirilmesi ve MEB tarafından tek elden sertifikalandırılması, geniş kitleleri eğitecek karikatür, çizgi film, belgesel gibi programlar yapılması, ilgili kuruluşlar arasındaki yetki karmaşasının giderilmesi ve günün koşullarına uygun olarak ortak 'Kurban Mevzuatı' hazırlanması gerektiği" bildirildi.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Ankara Büyükşehir Belediyesi, Diyanet İşleri Başkanlığı, Veteriner hekimlerin üyesi olduğu sivil toplum kuruluşları ile bazı üniversitelerin ilgili bölümlerinin katılımlarıyla 21 Kasım'da gerçekleştirilen "Kurban Çalıştayı"nın sonuç bildirgesi açıklandı.
Sonuç bildirgesinde, katılımcıların önerileri doğrultusunda alınan şu kararlara yer verildi:
"-Kurban kesiminde toplu kesim yerleri kurulmalı.
-Kesim sonrası atık yönetimi yapılmalı.
-Kurban ve adak kesimleriyle ilgili kuruluşlar arasındaki yetki
karmaşası giderilmeli.
-Gerekli koordinasyonun sağlanabilmesi amacıyla günün koşullarına uygun olarak ortak kurban mevzuatı hazırlanmalı.
-Kamuoyuna yönelik geniş kitleleri eğitecek karikatür, çizgi film, belgesel v.b. programlar yapılarak basın yayın organlarında gösterilmeli.
-Kurbanları kesecek kasapların ciddi şekilde eğitimden geçirilmesi ve MEB tarafından tek elden sertifikalandırılmalı.
-Kurban satıcıları sertifikalandırılmalı.
Kurban atıkları derin açılacak çukurlara gömülerek imha edilmeli ve kurban kesilen yerlerde veteriner hekimlerin bulundurulmalı.
-Belediye Veteriner İşleri Müdürlükleri tekrar kurulmalı. Her ilde modern mezbahalar kurulmalı ve buralar için Kurban Hizmet Fonu oluşturulmalı. Derilerde ekonomik kaybın yaşanmaması için gerekli tedbirler alınmalı. Sonuçların izlenmesi ve değerlendirilmesi için katılımcı kuruluşlar 'Ulusal Kurban Girişimi' adı altında çalışmalara devam etmeli."
Uludağ üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Besin Sağlığı ve Teknolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Tayar, her yıl kurban bayramlarında basın yayın organlarına yansıyan görüntüleri hatırlatarak, “Hiçbir doktorun yolda apandisit ameliyatı yaptığını gördünüz mü? Biz her sene kurbanda yolda apandisit ameliyatı yapıyoruz” dedi.
Kurban satışı ve kesimiyle ilgili sorunlar ile çözüm yolları düzenlenen çalıştayda ele alındı. Kurban satışlarından itibaren kesime kadar tüm sorunların tartışıldığı toplantıya Diyanet İşleri Başkanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve veteriner hekim örgütleri temsilcileriyle üniversitelerden öğretim üyeleri katıldı.
Prof. Dr. Mustafa Tayar, kurban kesimiyle ilgili Türkiye'de pek çok sorun yaşandığını ancak “hiçbir kurum ya da kuruluşun bu sorunu üstlenmediğini” söyledi. Tüketiciyi ve halk sağlığını korumanın devletin hizmeti olduğunu belirten Tayar, Çevre ve Orman Bakanlığının kurban kesimi sırasında çevreyi kirletenlere karşı hiçbir yaptırımı olmadığını savundu.
Türkiye'de kurban bayramlarında olumsuz pek çok görüntünün ortaya çıktığını anlatan Tayar, “Eğer dünyada buna benzer örnekler olsaydı, alıp hemen taklit ederdik ama bu durumu bizim çözmemiz gerekiyor” dedi. Kurban bayramlarının et yiyemeyen vatandaşlar için önemli olduğunu, ancak kesimlerde hijyen kurallarının uygulanması gerektiğini belirten Tayar, şunları kaydetti: ; “Hiçbir doktorun yolda apandisit ameliyatı yaptığını gördünüz mü? Biz her sene kurbanda yolda apandisit ameliyatı yapıyoruz. Hijyen diye tepiniyoruz, ciğerler yolda geziyor. Çocuk parkları ve mahalle pazarlarında bütün hayvan hastalıklarını insanlara nasıl bulaştırırız diye uğraşıyoruz.”
“KESİM YERLERİNE RANDEVU” ÖNERİSİ
Diyanet İşleri Başkanlığı Din Hizmetleri Dairesi Başkanı Mehmet Bekaroğlu da, kurban ibadetinin İslami değerlere uygun olarak, çevre ve görüntü kirliliğine meydan vermeden, kesilen hayvana eziyet etmeden, hayvan ve insan sağlığına özen gösterilerek yapılması gerektiğini söyledi.
Kurban satış ve kesim yerlerinin birbirlerine yakın olacak şekilde planlanmasının önemine işaret eden Bekaroğlu, “Kesim yerlerinde ciddi sıkışıklıklar oluyor. Buralarda randevu sisteminin geliştirilerek uygulanması lazım. Vatandaşlarımız kurbanı illa birinci gün kesmek istiyor. Halbuki bayramın ilk üç günü kurban kesilebilir” dedi.
Kurbanlık hayvanlarda erkek olanların tercih edilmesi gerektiğini belirten Bekaroğlu, aksi takdirde ekonomik kayıpların yaşanacağını kaydetti. Mehmet Bekaroğlu, kurban bayramlarında yaşanan sorunların kaynağını, eğitim ve denetimde yaşanan eksiklikler ile mali kaynak olmaması olarak gösterdi.
“KURALLARA UYMAYANLARA YAPTIRIM” İSTEMİ
Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayhan Filazi, kurban kesimlerinde yaşanan sorunların çözülebilmesi için eylem planlarının hayata geçirilmesinin önemine değindi.
Kurban bayramı döneminde, “sınırlardan getirilen kaçak hayvanların yanı sıra kayıtdışı ve kontrolsüz hayvan kesimlerinde de artış gözlendiğini” dile getiren Filazi, “Bayram öncesinde yoğun şekilde yaşanan canlı hayvan nakilleri, Türkiye'de mevcut bulunan bulaşıcı hayvan hastalıklarının çeşitli bölgelere taşınması ve yayılması bakımından önemli bir sorundur. Bu dönemde salgın ve zoonoz nitelikteki 250'den fazla hastalığın kontrolü de güçleşmektedir” diye konuştu.
Canlı hayvanların uygun olmayan yerlerde satışa sunulması ve gerekli kontrollerin yapılmamasının halk sağlığı açısından taşıdığı risklere dikkat çeken Filazi, kesim yerlerinin hijyenik şartlara uygun olması ve atıkların toplanması konusunda vatandaşların bilinçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Filazi, kurban kesimi konusundaki kurallara uymayan şahıs ve kurumlara gerekli yasal yaptırımların uygulanmadığını savunarak, “AB üyelik sürecinde bulunan ülkemizde kurban konusunda geçici ve günübirlik çözümler arama yerine, yıllardır süregelen sorunların toplum sağlığı, hayvan hakları ve refahı, gıda güvenliği, çevre, ekonomi, tüketim gibi boyutlarıyla ele alınması, kamu kurum ve kuruluşları ile bağlantılı sivil toplum kuruluşlarının ortak çalışması sonucunda oluşturulacak kısa, orta ve uzun vadeli politika ve uygulamalara önemle ihtiyaç duyulmaktadır” dedi.
Kurban kesiminde oluşan ekonomik kayıplar ve alınması gereken önlemlere değinen Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Sağlığı Ekonomisi ve İşletmeciliği Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Engin Sakarya ise kurban bayramının pek çok kişinin para kazandığı bir dönem olması açısından çok önemli olduğunu belirtti.
‘Kurban kasapları eğitilmeli’
27 Kasım 2007 Salı
ANKARA- Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Ankara Büyükşehir Belediyesi, Diyanet İşleri Başkanlığı, Veteriner hekimlerin üyesi olduğu sivil toplum kuruluşları ile bazı üniversitelerin ilgili bölümlerinin katılımlarıyla 21 Kasım’da gerçekleştirilen “Kurban Çalıştayı”nın sonuç bildirgesi açıklandı. Bildirgede, “kurbanları kesecek kasapların ciddi şekilde eğitimden geçirilmesi ve MEB tarafından tek elden sertifikalandırılması” kararı alındı. Sonuç bildirgesinde, katılımcıların önerileri doğrultusunda alınan başlıca kararlar şöyle sıralandı:
Sonuçlar izlenmeli “Kurban kesiminde toplu kesim yerleri kurulmalı. Kesim sonrası atık yönetimi yapılmalı. Kurban ve adak kesimleriyle ilgili kuruluşlar arasındaki yetki karmaşası giderilmeli. Gerekli koordinasyonun sağlanabilmesi amacıyla günün şartlarına uygun olarak ortak kurban mevzuatı hazırlanmalı. Kamuoyuna yönelik geniş kitleleri eğitecek karikatür, çizgi film, belgesel v.b. programlar yapılarak basın yayın organlarında gösterilmeli. Kurbanları kesecek kasapların ciddi şekilde eğitimden geçirilmeli ve MEB tarafından tek elden sertifikalandırılmalı. Kurban satıcıları sertifikalandırılmalı. Kurban atıkları derin açılan çukurlara gömülerek imha edilmeli ve kurban kesilen yerlerde veteriner hekimler bulundurulmalı. Belediye Veteriner İşleri Müdürlükleri tekrar kurulmalı. Her ilde modern mezbahalar kurulmalı ve buralar için Kurban Hizmet Fonu oluşturulmalı. Derilerde ekonomik kaybın yaşanmaması için gerekli tedbirler alınmalı. Sonuçların izlenmesi ve değerlendirilmesi için katılımcı kuruluşlar ‘Ulusal Kurban Girişimi’ adı altında çalışmalara devam etmeli.”
ANKARA (A.A) AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sağlığı Araştırma Geliştirme Merkezi, kurban kesimi ile ortaya çıkabilecek sağlık sorunları hakkında kamuoyunu uyarırken, özellikle hayvanlardan insanlara geçen hastalıklar konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Yapılan ortak basın açıklamasında, hayvanlardan insanlara bulaşabilen hastalıkların görülme sıklığının, kurban bayramlarında yaklaşık yüzde 30 oranında arttığına dikkat çekildi. Her yıl yaklaşık 500-600 bin büyükbaş ile 1,5-2 milyon küçükbaş hayvanın kesildiği Kurban Bayramı'nın, dini, sosyal, ekonomik ve halk sağlığı boyutları bulunduğuna işaret edilen açıklamada, kurban kesmek isteyenlerin, hayvan alımından başlayarak pek çok konuda dikkatli olması gerektiği kaydedildi.
Açıklamada, öncelikle kurbanlık hayvanların veteriner sağlık raporu/menşeşahadetnamesi ve büyükbaş hayvanların kulak küpesinin bulunup bulunmadığına bakılması, gebe, yeni doğum yapmış, çok zayıf, durgun, halsiz, aşırı öksüren ve akıntısı olan hayvanların satın alınmaması uyarısında bulunuldu.
Kesimlerin ruhsatlı mezbaha ve kombinalarda veya Kurban Hizmetleri Komisyonları tarafından belirlenen geçici kesim yerlerinde yapılması, hayvanların veteriner hekim kontrolünden geçip geçmediği hakkında bilgi alınması gerektiği belirtilen açıklamada, diğer uyarılar şöyle sıralandı:
"Kesim sırasında iç organlarda hastalık belirtisi olabilecek herhangi bir değişiklik görülürse mutlaka bir veteriner hekime danışılmalıdır.
Kesim yapankişiden ete hastalık bulaşmaması için kesim yapan kişilerin portör muayenelerinin yapılmış olması ve temizlik kurallarına uyması gerekir. Kesim yapan kişi, ettenkendisine bulaşabilecek şarbon, bruselloz gibi hastalıklara karşı eldiven, çizme giymeli, kesik-yaralı el veya parmaklarla ete temas etmemeli. Yeni kesilmiş hayvanların etlerindeki sertlik, hem pişirmede hem de sindirimde zorluğa yol açar. Bu nedenle özellikle mide-bağırsak hastalığı olan kişiler kurban etlerini hemen yememeli, buzdolabında birkaç gün beklettiktensonra tüketmelidir.
Kesim işleminden sonra kan iyice akıtılmalıdır. Kanı yeterince akıtılmamış hayvanların etleri daha kanlı bir görünümde olur. Bu tür et, kanın mikroorganizmalar için iyi bir üreme ortamı olması nedeniyle çabuk bozulur. Kurban etleri, büyük parçalar şeklinde değil, birer yemeklik olacak şekilde küçük parçalara ayrılarak buzdolabı poşetine veya yağlı kağıda sarılmalı ve buzluğa ve ya derin dondurucuya konulmalıdır. Bu şekilde hazırlanan etler, buzlukta (-2derece) birkaç hafta, derin dondurucuda (-18 derece) ise daha uzun süreyle saklanabilir. Çözdürme, oda ısısında açıkta bırakılarak değil, buzdolabının alt bölmesinde bekletilerek yapılmalıdır. Çözdürülen et, hemen pişirilmeli, tekrar dondurulmamalıdır.
AŞIRI YEMEK YEMEMEYE DİKKAT EDİN
AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sağlığı Araştırma GeliştirmeMerkezi'nin açıklamasında, bayramlarda psikolojik olarak daha fazla yemek yemehissinin olduğuna dikkat çekilerek, ağır ve aşırı yemek yenmesi halinde sindirimzorlukları, gaz sıkıntısı, hazımsızlık, mide bulantısı ve ani tansiyonyükselmesinin görülebileceği, Özellikle sindirim, kalp-damar ve endokrin sistemrahatsızlıkları olanların beslenmelerine dikkat etmeleri gereği dile getirildi.Merkezin diğer uyarıları ise şöyle:"Etin pişirilmesinde haşlama ve ızgara tercih edilmeli, kızartmadan kaçınılmalıdır.
Eti çok yüksek ısıda, uzun süre pişirme ve kızartma kanser yapıcımaddelerin oluşumuna yol açabileceği için sağlığa zararlıdır. Et ızgaradapişirilecekse, etle ateş arasındaki uzaklık eti yakmayacak ve 'kömürleşme'olmayacak şekilde (en az 15 cm) ayarlanmalıdır. Ette doymuş yağ ve kolesterol miktarı yüksek olduğundan, kalp-damarhastalığı, diyabet ve yüksek tansiyonu olan kişiler, Kurban Bayramı'nda yağsız ve ya az yağlı etleri tercih etmeli ve sebze yemekleriyle birlikte dengeli olaraktüketmelidir. Etle yapılan yemekler kendi yağıyla pişirilmeli, ilave yağ konmamalıdır. İç yağı, kuyruk yağı gibi hayvansal yağlar, 'ziyan olmasın'düşüncesiyle aşırı tüketilmemelidir.
ATIK VE ARTIKLARIN İMHASI
Kesimi takiben ortaya çıkan kan, mide ve bağırsak içeriği ile hastalıklı et ve sakadatın köpek vb. hayvanların erişebileceği yerlerde bırakılması, akarsulara atılması ya da karıştırılması hem çevre açısından hem de bulaşıcı hastalıklar açısından tehlikelidir. Belediyelerin büyük çoğunluğu, çöpleri, açıkalanda işlenmeden depolama şeklinde bertaraf etmektedir.
Belediye çöplüklerinebiriktirilen çöpler, başıboş hayvanların temasından kurtarılamadığından, bu atıklardaki olası hastalıkların insanlara ve diğer hayvanlara bulaşma riski söz konusudur. Bu nedenle kesim sonrası oluşan atık ve artıklar, belediyelerce ve ya şahıslarca açılmış derin çukurlara gömülüp üzeri sönmemiş kireçle örtülerek kapatılmalı ya da özel imha fırınlarında yakılmalıdır. Hayvan pazarları, kesim yerleri ve atık imha alanları, ilgili kuruluşlarca düzenli olarak dezenfekte edilmelidir
HAYVANLARDAN BULAŞAN HASTALIKLAR
Zoonozlar, hayvanlardan insanlara bulaşan ve halk sağlığı yönünden büyükönem taşıyan bakteri, virüs, parazit ve mantarların yol açtığı hastalıklardır.Tüberküloz (verem), bruselloz (Malta humması), şarbon, toksoplazmoz,tenyazis(şerit), kist hidatid, Kurban Bayramı ile ilişkili olabilecek zoonoz hastalıklardır. Hasta hayvanlardan elde edilen besinlerle veya doğrudan temasla bulaşabilen bu hastalıkların görülme sıklığı kurban bayramlarında yaklaşık yüzde 30 oranında artar.
Zoonozların azaltılması veya önlenmesi için önceliklehastalıkların hayvanlarda kontrol altına alınması gerekir. Kasaplık hayvanlarınasgari teknik ve sağlık şartlarına sahip kesim yerlerinde veteriner hekimdenetiminde kesilmesi ve tüketiciye sağlıklı bir şekilde ulaştırılması şarttır.
"Ortak açıklamada, kurban kesimi ve sağlıkla ilgili alınacak önlemler hakkında eğitim amaçlı 2 broşür hazırlandığı hatırlatılırken, bu broşürün,belediyeler, marketler ve ilgili kesimlerce çoğaltılıp dağıtılabileceği kaydedildi. Öte yandan açıklamada, Karikatürcüler Derneği İzmir Temsilciliği'nin işbirliği ve Bornova Belediyesinin ev sahipliğinde hazırlanan "Kurban Karikatürleri Sergisi"nin, 1-5 Aralık günlerinde, İzmir Bornova Uğur Mumcu Kültür ve Sanat Merkezi'nde açık olacağı da belirtildi.
Bornova Belediyesi, AB Veteriner Hekim Platformu, Toplum Sağlığı Araştırma Genel Merkezi, Karikatürcüler Derneği İzmir Şubesi işbirliğiyle Uğur Mumcu Kültür ve Sanat Merkezi'nde "Kurban Karikatürleri Sergisi" açtı. Serginin açılışını İzmir Vali Yardımcısı Şerafettin Tuğ yaptı. Açılışa, birçok sivil toplum örgütü temsilcisi çok sayıda sanatsever katıldı. Türkiye'nin tanınmış karikatüristleri Abidin Köse, Akdağ Saydut, Ayten Köse, Birol Çün, Cem Koç, Cemalettin Güzeloğlu, Eray Özbek, Erol Özdemir, Ercan Baysal, Firuz Kutal, Hasan Efe, İbrahim Tapa, İrfan Özüdoğru, Mehmet Kahraman, Mehmet Zeber, Mehmet Ali Güneş, Menekşe Çam, Murat Dolgun, Nuri Bilgin, Öykü Tığlı, Refik Tiniş, Sadık Öztürk, Serdar Sayar, Sönmez Yanardağ'ın eserlerinin yer aldığı sergide karikatüristler çizgileriyle her kurban bayramında yaşanan olumsuzlukların çözümüne ışık tutuyor. Sergi 5 Aralık'a kadar açık kalacak.
AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sağlığı Araştırma Geliştirme Merkezi, kurban kesimi ile ortaya çıkabilecek sağlık sorunları hakkında kamuoyunu uyarırken, özellikle hayvanlardan insanlara geçen hastalıklar konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Yapılan ortak basın açıklamasında, hayvanlardan insanlara bulaşabilen hastalıkların görülme sıklığının, kurban bayramlarında yaklaşık yüzde 30 oranında arttığına dikkat çekildi. Her yıl yaklaşık 500-600 bin büyükbaş ile 1,5-2 milyon küçükbaş hayvanın kesildiği Kurban Bayramı’nın, dini, sosyal, ekonomik ve halk sağlığı boyutları bulunduğuna işaret edilen açıklamada, kurban kesmek isteyenlerin, hayvan alımından başlayarak pek çok konuda dikkatli olması gerektiği kaydedildi. Açıklamada, öncelikle kurbanlık hayvanların veteriner sağlık raporu/menşe şahadetnamesi ve büyükbaş hayvanların kulak küpesinin bulunup bulunmadığına bakılması, gebe, yeni doğum yapmış, çok zayıf, durgun, halsiz, aşırı öksüren ve akıntısı olan hayvanların satın alınmaması uyarısında bulunuldu. Kesimlerin ruhsatlı mezbaha ve kombinalarda veya Kurban Hizmetleri Komisyonları tarafından belirlenen geçici kesim yerlerinde yapılması, hayvanların veteriner hekim kontrolünden geçip geçmediği hakkında bilgi alınması gerektiği belirtilen açıklamada, diğer uyarılar şöyle sıralandı: "Kesim sırasında iç organlarda hastalık belirtisi olabilecek herhangi bir değişiklik görülürse mutlaka bir veteriner hekime danışılmalıdır. Kesim yapan kişiden ete hastalık bulaşmaması için kesim yapan kişilerin portör muayenelerinin yapılmış olması ve temizlik kurallarına uyması gerekir. Kesim yapan kişi, etten kendisine bulaşabilecek şarbon, bruselloz gibi hastalıklara karşı eldiven, çizme giymeli, kesik-yaralı el veya parmaklarla ete temas etmemeli. Yeni kesilmiş hayvanların etlerindeki sertlik, hem pişirmede hem de sindirimde zorluğa yol açar. Bu nedenle özellikle mide-bağırsak hastalığı olan kişiler kurban etlerini hemen yememeli, buzdolabında birkaç gün beklettikten sonra tüketmelidir. Kesim işleminden sonra kan iyice akıtılmalıdır. Kanı yeterince akıtılmamış hayvanların etleri daha kanlı bir görünümde olur. Bu tür et, kanın mikroorganizmalar için iyi bir üreme ortamı olması nedeniyle çabuk bozulur. Kurban etleri, büyük parçalar şeklinde değil, birer yemeklik olacak şekilde küçük parçalara ayrılarak buzdolabı poşetine veya yağlı kağıda sarılmalı ve buzluğa veya derin dondurucuya konulmalıdır. Bu şekilde hazırlanan etler, buzlukta (-2 derece) birkaç hafta, derin dondurucuda (-18 derece) ise daha uzun süreyle saklanabilir. Çözdürme, oda ısısında açıkta bırakılarak değil, buzdolabının alt bölmesinde bekletilerek yapılmalıdır. Çözdürülen et, hemen pişirilmeli, tekrar dondurulmamalıdır."
AŞIRI YEMEK YEMEMEYE DİKKAT EDİN AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sağlığı Araştırma Geliştirme Merkezi’nin açıklamasında, bayramlarda psikolojik olarak daha fazla yemek yeme hissinin olduğuna dikkat çekilerek, ağır ve aşırı yemek yenmesi halinde sindirim zorlukları, gaz sıkıntısı, hazımsızlık, mide bulantısı ve ani tansiyon yükselmesinin görülebileceği, Özellikle sindirim, kalp-damar ve endokrin sistem rahatsızlıkları olanların beslenmelerine dikkat etmeleri gereği dile getirildi. Merkezin diğer uyarıları ise şöyle: "Etin pişirilmesinde haşlama ve ızgara tercih edilmeli, kızartmadan kaçınılmalıdır. Eti çok yüksek ısıda, uzun süre pişirme ve kızartma kanser yapıcı maddelerin oluşumuna yol açabileceği için sağlığa zararlıdır. Et ızgarada pişirilecekse, etle ateş arasındaki uzaklık eti yakmayacak ve ’kömürleşme’ olmayacak şekilde (en az 15 cm) ayarlanmalıdır. Ette doymuş yağ ve kolesterol miktarı yüksek olduğundan, kalp-damar hastalığı, diyabet ve yüksek tansiyonu olan kişiler, Kurban Bayramı’nda yağsız veya az yağlı etleri tercih etmeli ve sebze yemekleriyle birlikte dengeli olarak tüketmelidir. Etle yapılan yemekler kendi yağıyla pişirilmeli, ilave yağ konmamalıdır. İç yağı, kuyruk yağı gibi hayvansal yağlar, ’ziyan olmasın’ düşüncesiyle aşırı tüketilmemelidir.
ATIK VE ARTIKLARIN İMHASI Kesimi takiben ortaya çıkan kan, mide ve bağırsak içeriği ile hastalıklı et ve sakadatın köpek vb. hayvanların erişebileceği yerlerde bırakılması, akarsulara atılması ya da karıştırılması hem çevre açısından hem de bulaşıcı hastalıklar açısından tehlikelidir. Belediyelerin büyük çoğunluğu, çöpleri, açık alanda işlenmeden depolama şeklinde bertaraf etmektedir. Belediye çöplüklerine biriktirilen çöpler, başıboş hayvanların temasından kurtarılamadığından, bu atıklardaki olası hastalıkların insanlara ve diğer hayvanlara bulaşma riski söz konusudur. Bu nedenle kesim sonrası oluşan atık ve artıklar, belediyelerce veya şahıslarca açılmış derin çukurlara gömülüp üzeri sönmemiş kireçle örtülerek kapatılmalı ya da özel imha fırınlarında yakılmalıdır. Hayvan pazarları, kesim yerleri ve atık imha alanları, ilgili kuruluşlarca düzenli olarak dezenfekte edilmelidir.
HAYVANLARDAN BULAŞAN HASTALIKLAR Zoonozlar, hayvanlardan insanlara bulaşan ve halk sağlığı yönünden büyük önem taşıyan bakteri, virüs, parazit ve mantarların yol açtığı hastalıklardır. Tüberküloz (verem), bruselloz (Malta humması), şarbon, toksoplazmoz, tenyazis(şerit), kist hidatid, Kurban Bayramı ile ilişkili olabilecek zoonoz hastalıklardır. Hasta hayvanlardan elde edilen besinlerle veya doğrudan temasla bulaşabilen bu hastalıkların görülme sıklığı kurban bayramlarında yaklaşık yüzde 30 oranında artar. Zoonozların azaltılması veya önlenmesi için öncelikle hastalıkların hayvanlarda kontrol altına alınması gerekir. Kasaplık hayvanların asgari teknik ve sağlık şartlarına sahip kesim yerlerinde veteriner hekim denetiminde kesilmesi ve tüketiciye sağlıklı bir şekilde ulaştırılması şarttır." Ortak açıklamada, kurban kesimi ve sağlıkla ilgili alınacak önlemler hakkında eğitim amaçlı 2 broşür hazırlandığı hatırlatılırken, bu broşürün, belediyeler, marketler ve ilgili kesimlerce çoğaltılıp dağıtılabileceği kaydedildi. Öte yandan açıklamada, Karikatürcüler Derneği İzmir Temsilciliği’nin işbirliği ve Bornova Belediyesinin ev sahipliğinde hazırlanan "Kurban Karikatürleri Sergisi"nin, 1-5 Aralık günlerinde, İzmir Bornova Uğur Mumcu Kültür ve Sanat Merkezi’nde açık olacağı da belirtildi.
AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sağlığı Araştırma Geliştirme Merkezi, kurban kesimi ile ortaya çıkabilecek sağlık sorunları hakkında kamuoyunu uyarırken, özellikle hayvanlardan insanlara geçen hastalıklar konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Yapılan ortak basın açıklamasında, hayvanlardan insanlara bulaşabilen hastalıkların görülme sıklığının, kurban bayramlarında yaklaşık yüzde 30 oranında arttığına dikkat çekildi.
Her yıl yaklaşık 500-600 bin büyükbaş ile 1,5-2 milyon küçükbaş hayvanın kesildiği Kurban Bayramı'nın, dini, sosyal, ekonomik ve halk sağlığı boyutları bulunduğuna işaret edilen açıklamada, kurban kesmek isteyenlerin, hayvan alımından başlayarak pek çok konuda dikkatli olması gerektiği kaydedildi. Açıklamada, öncelikle kurbanlık hayvanların veteriner sağlık raporu/menşe şahadetnamesi ve büyükbaş hayvanların kulak küpesinin bulunup bulunmadığına bakılması, gebe, yeni doğum yapmış, çok zayıf, durgun, halsiz, aşırı öksüren ve akıntısı olan hayvanların satın alınmaması uyarısında bulunuldu.
Kesimlerin ruhsatlı mezbaha ve kombinalarda veya Kurban Hizmetleri Komisyonları tarafından belirlenen geçici kesim yerlerinde yapılması, hayvanların veteriner hekim kontrolünden geçip geçmediği hakkında bilgi alınması gerektiği belirtilen açıklamada, diğer uyarılar şöyle sıralandı:
''Kesim sırasında iç organlarda hastalık belirtisi olabilecek herhangi bir değişiklik görülürse mutlaka bir veteriner hekime danışılmalıdır. Kesim yapan kişiden ete hastalık bulaşmaması için kesim yapan kişilerin portör muayenelerinin yapılmış olması ve temizlik kurallarına uyması gerekir. Kesim yapan kişi, etten kendisine bulaşabilecek şarbon, bruselloz gibi hastalıklara karşı eldiven, çizme giymeli, kesik-yaralı el veya parmaklarla ete temas etmemeli.
Yeni kesilmiş hayvanların etlerindeki sertlik, hem pişirmede hem de sindirimde zorluğa yol açar. Bu nedenle özellikle mide-bağırsak hastalığı olan kişiler kurban etlerini hemen yememeli, buzdolabında birkaç gün beklettikten sonra tüketmelidir.
Kesim işleminden sonra kan iyice akıtılmalıdır. Kanı yeterince akıtılmamış hayvanların etleri daha kanlı bir görünümde olur. Bu tür et, kanın mikroorganizmalar için iyi bir üreme ortamı olması nedeniyle çabuk bozulur. Kurban etleri, büyük parçalar şeklinde değil, birer yemeklik olacak şekilde küçük parçalara ayrılarak buzdolabı poşetine veya yağlı kağıda sarılmalı ve buzluğa veya derin dondurucuya konulmalıdır. Bu şekilde hazırlanan etler, buzlukta (-2 derece) birkaç hafta, derin dondurucuda (-18 derece) ise daha uzun süreyle saklanabilir. Çözdürme, oda ısısında açıkta bırakılarak değil, buzdolabının alt bölmesinde bekletilerek yapılmalıdır. Çözdürülen et, hemen pişirilmeli, tekrar dondurulmamalıdır.''
-AŞIRI YEMEK YEMEMEYE DİKKAT EDİN -
AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sağlığı Araştırma Geliştirme Merkezi'nin açıklamasında, bayramlarda psikolojik olarak daha fazla yemek yeme hissinin olduğuna dikkat çekilerek, ağır ve aşırı yemek yenmesi halinde sindirim zorlukları, gaz sıkıntısı, hazımsızlık, mide bulantısı ve ani tansiyon yükselmesinin görülebileceği, Özellikle sindirim, kalp-damar ve endokrin sistem rahatsızlıkları olanların beslenmelerine dikkat etmeleri gereği dile getirildi. Merkezin diğer uyarıları ise şöyle:
''Etin pişirilmesinde haşlama ve ızgara tercih edilmeli, kızartmadan kaçınılmalıdır. Eti çok yüksek ısıda, uzun süre pişirme ve kızartma kanser yapıcı maddelerin oluşumuna yol açabileceği için sağlığa zararlıdır. Et ızgarada pişirilecekse, etle ateş arasındaki uzaklık eti yakmayacak ve 'kömürleşme' olmayacak şekilde (en az 15 cm) ayarlanmalıdır.
Ette doymuş yağ ve kolesterol miktarı yüksek olduğundan, kalp-damar hastalığı, diyabet ve yüksek tansiyonu olan kişiler, Kurban Bayramı'nda yağsız veya az yağlı etleri tercih etmeli ve sebze yemekleriyle birlikte dengeli olarak tüketmelidir. Etle yapılan yemekler kendi yağıyla pişirilmeli, ilave yağ konmamalıdır. İç yağı, kuyruk yağı gibi hayvansal yağlar, 'ziyan olmasın' düşüncesiyle aşırı tüketilmemelidir.
-ATIK VE ARTIKLARIN İMHASI-
Kesimi takiben ortaya çıkan kan, mide ve bağırsak içeriği ile hastalıklı et ve sakadatın köpek vb. hayvanların erişebileceği yerlerde bırakılması, akarsulara atılması ya da karıştırılması hem çevre açısından hem de bulaşıcı hastalıklar açısından tehlikelidir. Belediyelerin büyük çoğunluğu, çöpleri, açık alanda işlenmeden depolama şeklinde bertaraf etmektedir. Belediye çöplüklerine biriktirilen çöpler, başıboş hayvanların temasından kurtarılamadığından, bu atıklardaki olası hastalıkların insanlara ve diğer hayvanlara bulaşma riski söz konusudur. Bu nedenle kesim sonrası oluşan atık ve artıklar, belediyelerce veya şahıslarca açılmış derin çukurlara gömülüp üzeri sönmemiş kireçle örtülerek kapatılmalı ya da özel imha fırınlarında yakılmalıdır.
Hayvan pazarları, kesim yerleri ve atık imha alanları, ilgili kuruluşlarca düzenli olarak dezenfekte edilmelidir.
-HAYVANLARDAN BULAŞAN HASTALIKLAR-
Zoonozlar, hayvanlardan insanlara bulaşan ve halk sağlığı yönünden büyük önem taşıyan bakteri, virüs, parazit ve mantarların yol açtığı hastalıklardır. Tüberküloz (verem), bruselloz (Malta humması), şarbon, toksoplazmoz, tenyazis(şerit), kist hidatid, Kurban Bayramı ile ilişkili olabilecek zoonoz hastalıklardır. Hasta hayvanlardan elde edilen besinlerle veya doğrudan temasla bulaşabilen bu hastalıkların görülme sıklığı kurban bayramlarında yaklaşık yüzde 30 oranında artar. Zoonozların azaltılması veya önlenmesi için öncelikle hastalıkların hayvanlarda kontrol altına alınması gerekir. Kasaplık hayvanların asgari teknik ve sağlık şartlarına sahip kesim yerlerinde veteriner hekim denetiminde kesilmesi ve tüketiciye sağlıklı bir şekilde ulaştırılması şarttır.''
Ortak açıklamada, kurban kesimi ve sağlıkla ilgili alınacak önlemler hakkında eğitim amaçlı 2 broşür hazırlandığı hatırlatılırken, bu broşürün, belediyeler, marketler ve ilgili kesimlerce çoğaltılıp dağıtılabileceği kaydedildi.
Öte yandan açıklamada, Karikatürcüler Derneği İzmir Temsilciliği'nin işbirliği ve Bornova Belediyesinin ev sahipliğinde hazırlanan ''Kurban Karikatürleri Sergisi''nin, 1-5 Aralık günlerinde, İzmir Bornova Uğur Mumcu Kültür ve Sanat Merkezi'nde açık olacağı da belirtildi.
AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sagligi Arastirma Gelistirme Merkezi, kurban kesimi ile ortaya çikabilecek saglik sorunlari hakkinda kamuoyunu uyarirken, özellikle hayvanlardan insanlara geçen hastaliklar konusunda dikkatli olunmasi gerektigini
AA
Güncelleme: 02:53 ET 07 Aralık 2008 Pazar
ANKARA - AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sağlığı Araştırma Geliştirme Merkezi, kurban kesimi ile ortaya çıkabilecek sağlık sorunları hakkında kamuoyunu uyarırken, özellikle hayvanlardan insanlara geçen hastalıklar konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Yapılan ortak basın açıklamasında, hayvanlardan insanlara bulaşabilen hastalıkların görülme sıklığının, kurban bayramlarında yaklaşık yüzde 30 oranında arttığına dikkat çekildi.
Her yıl yaklaşık 500-600 bin büyükbaş ile 1,5-2 milyon küçükbaş hayvanın kesildiği Kurban Bayramı’nın, dini, sosyal, ekonomik ve halk sağlığı boyutları bulunduğuna işaret edilen açıklamada, kurban kesmek isteyenlerin, hayvan alımından başlayarak pek çok konuda dikkatli olması gerektiği kaydedildi. Açıklamada, öncelikle kurbanlık hayvanların veteriner sağlık raporu/menşe şahadetnamesi ve büyükbaş hayvanların kulak küpesinin bulunup bulunmadığına bakılması, gebe, yeni doğum yapmış, çok zayıf, durgun, halsiz, aşırı öksüren ve akıntısı olan hayvanların satın alınmaması uyarısında bulunuldu.
Kesimlerin ruhsatlı mezbaha ve kombinalarda veya Kurban Hizmetleri Komisyonları tarafından belirlenen geçici kesim yerlerinde yapılması, hayvanların veteriner hekim kontrolünden geçip geçmediği hakkında bilgi alınması gerektiği belirtilen açıklamada, diğer uyarılar şöyle sıralandı:
“Kesim sırasında iç organlarda hastalık belirtisi olabilecek herhangi bir değişiklik görülürse mutlaka bir veteriner hekime danışılmalıdır. Kesim yapan kişiden ete hastalık bulaşmaması için kesim yapan kişilerin portör muayenelerinin yapılmış olması ve temizlik kurallarına uyması gerekir. Kesim yapan kişi, etten kendisine bulaşabilecek şarbon, bruselloz gibi hastalıklara karşı eldiven, çizme giymeli, kesik-yaralı el veya parmaklarla ete temas etmemeli.
Yeni kesilmiş hayvanların etlerindeki sertlik, hem pişirmede hem de sindirimde zorluğa yol açar. Bu nedenle özellikle mide-bağırsak hastalığı olan kişiler kurban etlerini hemen yememeli, buzdolabında birkaç gün beklettikten sonra tüketmelidir.
Kesim işleminden sonra kan iyice akıtılmalıdır. Kanı yeterince akıtılmamış hayvanların etleri daha kanlı bir görünümde olur. Bu tür et, kanın mikroorganizmalar için iyi bir üreme ortamı olması nedeniyle çabuk bozulur. Kurban etleri, büyük parçalar şeklinde değil, birer yemeklik olacak şekilde küçük parçalara ayrılarak buzdolabı poşetine veya yağlı kağıda sarılmalı ve buzluğa veya derin dondurucuya konulmalıdır. Bu şekilde hazırlanan etler, buzlukta (-2 derece) birkaç hafta, derin dondurucuda (-18 derece) ise daha uzun süreyle saklanabilir. Çözdürme, oda ısısında açıkta bırakılarak değil, buzdolabının alt bölmesinde bekletilerek yapılmalıdır. Çözdürülen et, hemen pişirilmeli, tekrar dondurulmamalıdır.”
AŞIRI YEMEK YEMEMEYE DİKKAT EDİN AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sağlığı Araştırma Geliştirme Merkezi’nin açıklamasında, bayramlarda psikolojik olarak daha fazla yemek yeme hissinin olduğuna dikkat çekilerek, ağır ve aşırı yemek yenmesi halinde sindirim zorlukları, gaz sıkıntısı, hazımsızlık, mide bulantısı ve ani tansiyon yükselmesinin görülebileceği, Özellikle sindirim, kalp-damar ve endokrin sistem rahatsızlıkları olanların beslenmelerine dikkat etmeleri gereği dile getirildi.
Merkezin diğer uyarıları ise şöyle: Etin pişirilmesinde haşlama ve ızgara tercih edilmeli, kızartmadan kaçınılmalıdır. Eti çok yüksek ısıda, uzun süre pişirme ve kızartma kanser yapıcı maddelerin oluşumuna yol açabileceği için sağlığa zararlıdır. Et ızgarada pişirilecekse, etle ateş arasındaki uzaklık eti yakmayacak ve ‘kömürleşme’ olmayacak şekilde (en az 15 cm) ayarlanmalıdır.
Ette doymuş yağ ve kolesterol miktarı yüksek olduğundan, kalp-damar hastalığı, diyabet ve yüksek tansiyonu olan kişiler, Kurban Bayramı’nda yağsız veya az yağlı etleri tercih etmeli ve sebze yemekleriyle birlikte dengeli olarak tüketmelidir. Etle yapılan yemekler kendi yağıyla pişirilmeli, ilave yağ konmamalıdır. İç yağı, kuyruk yağı gibi hayvansal yağlar, ‘ziyan olmasın’ düşüncesiyle aşırı tüketilmemelidir.
ATIK VE ARTIKLARIN İMHASI Kesimi takiben ortaya çıkan kan, mide ve bağırsak içeriği ile hastalıklı et ve sakadatın köpek vb. hayvanların erişebileceği yerlerde bırakılması, akarsulara atılması ya da karıştırılması hem çevre açısından hem de bulaşıcı hastalıklar açısından tehlikelidir. Belediyelerin büyük çoğunluğu, çöpleri, açık alanda işlenmeden depolama şeklinde bertaraf etmektedir. Belediye çöplüklerine biriktirilen çöpler, başıboş hayvanların temasından kurtarılamadığından, bu atıklardaki olası hastalıkların insanlara ve diğer hayvanlara bulaşma riski söz konusudur. Bu nedenle kesim sonrası oluşan atık ve artıklar, belediyelerce veya şahıslarca açılmış derin çukurlara gömülüp üzeri sönmemiş kireçle örtülerek kapatılmalı ya da özel imha fırınlarında yakılmalıdır.
Hayvan pazarları, kesim yerleri ve atık imha alanları, ilgili kuruluşlarca düzenli olarak dezenfekte edilmelidir.
HAYVANLARDAN BULAŞAN HASTALIKLAR Zoonozlar, hayvanlardan insanlara bulaşan ve halk sağlığı yönünden büyük önem taşıyan bakteri, virüs, parazit ve mantarların yol açtığı hastalıklardır. Tüberküloz (verem), bruselloz (Malta humması), şarbon, toksoplazmoz, tenyazis(şerit), kist hidatid, Kurban Bayramı ile ilişkili olabilecek zoonoz hastalıklardır. Hasta hayvanlardan elde edilen besinlerle veya doğrudan temasla bulaşabilen bu hastalıkların görülme sıklığı kurban bayramlarında yaklaşık yüzde 30 oranında artar. Zoonozların azaltılması veya önlenmesi için öncelikle hastalıkların hayvanlarda kontrol altına alınması gerekir. Kasaplık hayvanların asgari teknik ve sağlık şartlarına sahip kesim yerlerinde veteriner hekim denetiminde kesilmesi ve tüketiciye sağlıklı bir şekilde ulaştırılması şarttır.
Ortak açıklamada, kurban kesimi ve sağlıkla ilgili alınacak önlemler hakkında eğitim amaçlı 2 broşür hazırlandığı hatırlatılırken, bu broşürün, belediyeler, marketler ve ilgili kesimlerce çoğaltılıp dağıtılabileceği kaydedildi.
Öte yandan açıklamada, Karikatürcüler Derneği İzmir Temsilciliği’nin işbirliği ve Bornova Belediyesinin ev sahipliğinde hazırlanan “Kurban Karikatürleri Sergisi”nin, 1-5 Aralık günlerinde, İzmir Bornova Uğur Mumcu Kültür ve Sanat Merkezi’nde açık olacağı da belirtildi.
|
Kurban bayramlarında yaşanan olumsuz manzaraların önlenmesi, mezbaha dışı kontrolsüz kesimlerin insan, çevre, hayvan sağlığı ve ekonomiye yaptığı olumsuz etkilerin ortaya konulması, bu olumsuzlukların giderilmesi için uzun ve kısa dönemde alınacak önlemlerin tartışıldığı AB Veteriner Hekim Platformu ve Toplum Sağlığı Araştırma ve Geliştirme Merkezi'nin ortak organizasyonu ile 21 Kasım 2007'de Ankara'da düzenlenen ''Kurban Çalıştayı''nın sonuç bildirgesi açıklandı.
.jpg)
