UNESCO Raporunda Hükümete Ağır İstanbul Eleştirisi

İspanya'nın Sevilla kentinde halen devam eden UNESCO Dünya Kültür
Mirası Komitesi'nin genel toplantısında görüşülen Dünya Kültür Mirası
taslak raporunda; Sulukule, Osmanlı döneminden kalma ahşap binaların
korunması, Sultanahmet'teki Four Seasons Oteli'ndeki ek inşaat,
Haliç'teki metro köprüsü inşaatı ve İstanbul'un trafik mastır planı
gibi uygulamaların İstanbul'un kültür mirasını tehdit ettiği
değerlendirmesine yer verilerek, bu uygulamalardan dolayı Hükümet'e
ağır eleştiriler yöneltildi.
2009 yılı Nisan ayında İstanbul'a gelerek incelemelerde bulunan UNESCO
heyetinin gözlemlerine yer verilen raporun, 30 Haziran'a kadar sürecek
olan toplantının sonunda kabul edilmesi durumunda İstanbul'un
UNESCO'nun Dünya Kültür Mirası listesinden çıkarılması riski ortaya
çıkacak. Sulukule Platformu sözcülerinden Viki Çiprut'a göre ise en
iyimser senaryoyla heyet, gerekli düzenlemeleri yapması için Hükümet'e
bir yıl daha ek süre verebilir.

'UNESCO dikkate alınmadı'

Özellikle Sulukule ile ilgili olarak "tescilli binaların yıkılmasının
yanı sıra yerel yöneticiler tarafından uygulanan soylulaştırma
programı sonucu yerel toplulukların dağıtıldığı ve bölgenin somut ve
somut olmayan değerlerinin kabul edilemez bir şekilde yok edildiği"
tespitinde bulunan UNESCO heyeti, önceki yıllarda incelemelerde
bulunan UNESCO heyetlerinin Hükümet'e sundukları inceleme raporlarının
da dikkate alınmadığını belirtiyor.
Heyet raporunda özellikle, tarihi alanların yenilenmesi konusunda
çıkarılan 5366 Sayılı Yasa'nın, koruma değil aksine yıkımlara ve
tarihi değerlerin yok edilmesine yol açtığı açıkça belirtiliyor ve
daha önceki raporlarda olduğu gibi bu yasanın değiştirilmesi tavsiye
ediliyor.
UNESCO'nun taslak raporunda İstanbul'un kültürel mirasını tehdit eden
uygulamaların her birine ayrı bir başlık açılarak yer verildi. Raporda
özetle şu başlıklar yer aldı:

Trafik mastır planının tarihi yarımadaya etkisi

Heyet, İstanbul için hazırlanan trafik mastır planının uygulanması
durumunda bunun tarihi yarımada üzerinde yaratacağı olumsuz etkilerden
duyduğu kaygıyı dile getiriyor. Özellikle de Boğaz'dan geçecek olan ve
Harem'le Kumkapı'yı birleştirmesi düşünülen tünelin, Sultanahmet'in
hemen batısından geçeceği için tarihi yarımadanın kalbine ve Boğaz'ın
doğu yakasına şüphesiz bir biçimde çok ağır bir trafik yükü getireceği
belirtiliyor. Heyet, bu nedenlerden dolayı Hükümet'ten bu planın
uygulamaya sokulmadan önce bağımsız bir çevre değerlendirme raporunun
hazırlanmasını istiyor.

Four Seasons Oteli ek inşaatı

"İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, Sultanahmet'te arkeolojik kalıntılar
üstüne yapılan Four Seasons Oteli'nin ek binasının inşaat ruhsatını
iptal etti. Ancak bu karar nedeniyle tarihi kalıntılar üzerinde
yapılan tüm arkeolojik çalışmalar ve koruma çalışmaları da durdu. Bu
nedenle bu önemli arkeolojik kalıntılar, uzun süre kötü hava
koşullarına maruz kalma ihtimallerinden dolayı hâlâ risk altında
bulunmaktadır."

"Haliç'e metro köprüsünden vazgeç"

"Heyet, Haliç'te yapılması düşünülen ve görsel hali çoktan belirlenmiş
olan yeni metro köprüsü inşaatının yüksek kuleli ve asma köprü
yapısının, üzerine inşa edilmesi düşünülen toprağın, buradaki binalar
ve özellikle de Süleymaniye Camii üzerinde belirgin biçimde olumsuz ve
kötü etkilerinin olacağı kaygısını taşıyor. Heyet, hükümeti bu
projeden vazgeçmesi ya da alternatif başka öneriler geliştirmesi
yönünde uyarıyor."

Eski ahşap evler tehlikede

Heyet, İstanbul'daki Osmanlı döneminden kalma eski ahşap binaların
tehlikede olduğuna dikkat çekiyor. Bu evlerin büyük bölümünün boş
kaldığına dikkat çeken heyet, "Ancak bu evlerin korunmasına yönelik
herhangi bütünlüklü bir koruma planı ya da rehabilitasyon programı
bulunmamaktadır. Hükümet'i bu yönde uyarıyoruz" diyor.

SULUKULE

Değerleri yok edildi. Rapor, 5366 Sayılı Yasa'nın özellikle
Sulukule'de yol açtığı sonuçların ne kadar yıkıcı olabileceğini
kanıtladığını vurguluyor. Raporun Sulukule'yle ilgili bölümünde şöyle
deniyor:

"Heyet, buradaki tescilli binaların yıkılmasının yanı sıra yerel
yöneticiler tarafından uygulanan soylulaştırma programı sonucu yerel
toplulukların dağıtıldığını ve bölgenin somut ve somut olmayan
değerlerinin kabul edilemez bir şekilde yok edildiğini tespit etti.
(...) Fatih Belediyesi şimdi 5366 Sayılı Kanun'un çerçevesinde bu
bölge için bir imar planı sundu. (...) Misyona gönderilen taslaktan
Deniz Surları'ndaki evlerin yıkılacağı ve Bulgar piskoposunun eski
sarayını çevreleyen duvarların önüne şaşaalı bir merdiven inşa
edileceği anlaşılmıştır.
Bu bir koruma projesi değil imara açmadır ve önceki heyetlerin de
tavsiye ettiği üzere, bu proje buradaki şahsi mal sahiplerinin
yararına da değildir."

Kentsel dönüşüm projeleri

"Tarihi yarımadadaki önemli altyapı projeleri ile kent topraklarını
kullanıma açmaya odaklanan ve dolayısıyla Dünya Mirası Listesi'ndeki
önemli bölgeler için uygun olmayan kentsel yenileme projeleri
hakkındaki kaygı devam etmektedir.
Heyet, 2006 ve 2008 heyetlerinin tavsiyelerini tekrarlayarak, bu
türden tüm projelerin, yeniden inşa etmek veya yeni bina yapmak yerine
mevcut tarihi yapıların korunmasına saygı göstermesi gerektiğini
belirtir.

5366 sayılı, 'Yıpranan tarihi ve kültürel taşınmaz varlıkların
yenilenerek korunması ve yaşatılarak kullanılması hakkında kanun'
çerçevesinde önerilen kentsel yenileme projelerinde önemli hiçbir
değişiklik yapılmadığı görülmüştür. Bu projeler bir dünya miras
varlığı ile bağdaşacak koruma planlarını içerecek şekilde
düzeltilmemişlerdir.

Böylece, 5366 Sayılı Kanun'un tatbikatta uygulanması, Dünya Miras
Listesi'nin önemli bölgelerinin varlığı ve bütünlüğü için önemli bir
potansiyel tehdit oluşturmaktadır."

24.06.2009 milliyet/radikal

______________________________________
d e r s   B E L G E L i G i
UYE SAYIMIZ: 2214

http://groups.google.com.tr/group/kapsamaalani <<< bu adres üzerinden
sanat-felsefe-eğitim toplum konularında makalelere, bilgi ve belgelere
ulaşabilirsiniz.

Grup odasının iletilerinden  R A H A T S I Z   oluyorsanız, grup
ayarlarından ya da iletişim adresimize göndereceğiniz mektupla son
vermenizi rica ederiz.