İ N T İ H A R......Niçin intihar ediyorlar? - ders BELGELİĞİ kapsama alanı

İ N T İ H A R......Niçin intihar ediyorlar? iletisi
Parçalar halinde göster - Sadece ileti metnini göster
MIME-Version: 1.0
Date: Sat, 27 Jun 2009 00:11:22 -0700 (PDT)
User-Agent: G2/1.0
Message-ID: <7f246f4d-3dfb-4b70-a57a-f2aece6c55cd@l2g2000vba.googlegroups.com>
Subject: =?ISO-8859-9?B?3SBOIFQg3SBIIEEgUi4uLi4uLk5p52luIGludGloYXIgZWRpeW9ybGFyPw==?=
From: =?ISO-8859-9?B?SDYyIGRlcnMgQkVMR0VM3dDd?= <a...@marmara.edu.tr>
To: =?ISO-8859-9?Q?ders_BELGEL=DD=D0=DD_kapsama_alan=FD?= <kapsamaalani@googlegroups.com>
Content-Type: text/plain; charset=ISO-8859-9
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable

Ni=E7in intihar ediyorlar?
=DDntiharlara neyin yol a=E7t=FD=F0=FDn=FD ara=FEt=FDran bilim insanlar=FD,=
 y=FCksek
intihar riski ta=FE=FDd=FDklar=FD gerek=E7esiyle anoreksiya hastalar=FDn=FD=
 =F6rnek
olarak inceliyor. Bug=FCne dek elde edilen bulgulara g=F6re depresyon ve
derin umutsuzlu=F0un yan=FD s=FDra toplumdan soyutlanma ve ba=FEkalar=FDna =
y=FCk
olma kayg=FDs=FD intihara s=FCr=FCkleyen nedenlerin ba=FE=FDnda geliyor.

Cumhuriyet Bilim Teknik

=D6l=FCm riskinin en y=FCksek oldu=F0u ak=FDl hastal=FD=F0=FD anoreksiyad=
=FDr*.
Anoreksiya hastas=FD her be=FE ki=FEiden birinin hastal=FDkla ilgili nedenl=
ere
ba=F0l=FD olarak ya=FEam=FDn=FD yitirdi=F0i biliniyor. Ancak son g=FCnlerde=
 bu
=F6l=FCmlerin a=E7l=FDktan de=F0il, intihar giri=FEiminden kaynakland=FD=F0=
=FD ortaya
=E7=FDkt=FD. Anoreksiya hastalar=FDn=FDn kendilerini =F6ld=FCrme e=F0ilimi =
genel
n=FCfusa g=F6re 50-60 kez fazlad=FDr. Ak=FDl hastas=FD gruplar=FDn=FDn hi=
=E7birinde bu
kadar y=FCksek bir intihar e=F0ilimi g=F6r=FClmez (Archives of General
Psychiatry, vol 60, p 179).

Son g=FCnlerde psikiyatristler anoreksiya ile intihar aras=FDnda ni=E7in bu
kadar yak=FDn bir ili=FEki bulundu=F0unu a=E7=FDklamaya =E7al=FD=FE=FDyor. =
Bu soruya
yan=FDt bulduklar=FD an, insanlar=FDn ni=E7in intihar etti=F0i sorusu da ne=
tlik
kazanacak. E=F0er bu a=E7=FDklama kabul g=F6r=FCrse, psikiyatristler intiha=
r
e=F0ilimini erken evrede te=FEhis edebilecekler ve bulardan hangisinin
ger=E7ekten kararl=FD oldu=F0unu b=FCy=FCk bir do=F0ruluk pay=FD ile saptay=
=FDp,
hastalar=FDn=FD kurtarabilecekler.

Psikologlar ve insan davran=FD=FElar=FDna ilgi duyan bilim insanlar=FD i=E7=
in
her zaman =E7=F6z=FCm=FC zor bir bulmaca olu=FEturan intihar, iki z=FDt evr=
imsel
kuvvetin =E7arp=FD=FEmas=FD sonucu ortaya =E7=FDkar. En kuvvetli insan i=E7=
g=FCd=FCs=FC
kendini korumak ise, bir insan kendi iradesi ile ya=FEam=FDna ni=E7in son
vermek isteyebilir? Bunun mant=FDkl=FD tek yan=FDt=FD, kendini yok etme
d=FCrt=FCs=FCn=FCn hayatta kalma i=E7g=FCd=FCs=FCnden daha kuvvetli olmas=
=FDd=FDr. Peki
bunun nedeni nedir?



Kendini yok etme d=FCrt=FCs=FC

Bundan 100 y=FDl =F6nce sosyolog Emile Durkheim ve psikanalist Sigmund
Freud bu sorun=FDn yan=FDt=FDn=FD bulduklar=FDn=FD iddia etti. Durkheim, in=
tihar=FDn
k=F6klerinin toplumsal etmenlerde -topluma entegre olmakta zorlanma
gibi- aranmas=FD gerekti=F0ini s=F6ylerken, Freud a=E7=FDklamalar=FDn=FD i=
=E7g=FCd=FCsel
d=FCrt=FClere dayand=FDr=FDyordu. Son y=FDllarda bilim insanlar=FD daha =E7=
ok
depresyon, umutsuzluk ve duygusal ac=FDlar gibi etmenlere odaklanma
e=F0iliminde. Ancak bunlardan hi=E7biri intihar ile ilgili temel soruyu
yan=FDtlayam=FDyor. Bir insan can=FDna k=FDyarken, benzer ko=FEullarda ya=
=FEayan
bir di=F0er insan ni=E7in intihara yana=FEm=FDyor?

=DDntihar ve kendine zarar verme konular=FDnda =E7al=FD=FEmalar yapan Harva=
rd
=DCniversitesi'nden psikolog Matthew Nock, intihar ile ilgili b=FCy=FCk
miktardaki veri sayesinde bu konuda ciddi bir ilerleme
kaydettiklerini, ancak tatmink=E2r bir sonuca hen=FCz ula=FEamad=FDklar=FDn=
=FD
s=F6yl=FCyor. =D6rne=F0in intihar giri=FEimlerinin say=FDsal olarak art=FD=
=FE
g=F6sterdi=F0i ve d=FCnyada t=FCm =F6l=FCmlerin y=FCzde bir bu=E7u=F0unu ol=
u=FEturdu=F0u
biliniyor. 15 ile 24 ya=FE aras=FD gen=E7lerde belli ba=FEl=FD =F6l=FCm ned=
enleri
aras=FDnda intihar, trafik kazalar=FDndan sonra ikinci s=FDrada. Kad=FDnlar
intihar giri=FEiminde erkeklerin =F6n=FCnde. Ancak erkeklerin bu giri=FEimi
ba=FEar=FD ile sonland=FDrma oran=FD kad=FDnlardan daha y=FCksek.

Ak=FDl hastal=FDklar=FD ve =DDntihar

=DDntihar eden insanlar=FDn =E7o=F0unlu=F0u ak=FDl hastas=FDd=FDr. Anoreksi=
ya, maj=F6r
depresyon, iki kutuplu bozukluk (manik-depresif hastal=FDk), =FEizofren ve
s=FDn=FDrda ki=FEilik bozuklu=F0u en s=FDk g=F6r=FClenlerdir. Ancak intihar=
 riskinin
y=FCksek oldu=F0u vakalarda ba=FEka ak=FDl hastal=FDklar=FD da s=F6z konusu
olabilir. Kendi can=FDna k=FDyan ki=FEiler ayr=FDca =E7ok derin
depresyondad=FDrlar ve ayn=FD zamanda da =E7ok umutsuzdurlar.

2005 y=FDl=FDnda Tallahassee'deki Florida =DCniversitesi'nden intihar uzman=
=FD
psikolog Thomas Joiner, kendi babas=FDn=FDn da can=FDna k=FDymas=FDndan son=
ra
insanlar=FD intihara s=FCr=FCkleyen temel nedenlerin pe=FEine d=FC=FEt=FC. =
=DDntihar
istatistiklerini inceleyen ve ortalama intihar oranlar=FDn=FDn =FCzerindeki
gruplara odaklanan Joiner, di=F0er insanlarda eksik olan ama intihar
e=F0ilimi ta=FE=FDyan ki=FEilerde ortak olan =F6zelli=F0i buldu=F0unu duyur=
du. Nock
bu bulu=FEunu =FE=F6yle de=F0erlendiriyor: "Bu uzun zamand=FDr pe=FEinde
ko=FEtu=F0umuz '=DDntihar=FDn =DDlk B=FCy=FCk Kuram=FD'd=FDr."



'=DDntihar b=FCy=FCk kuram=FD"

=D6zet olarak Joiner kendini =F6ld=FCren insanlar=FDn, depresyon ve
umutsuzlu=F0un d=FD=FE=FDnda iki =F6nemli etmenin daha etkisinde bulundu=F0=
unu
d=FC=FE=FCn=FCyor. Bunlardan ilki, =F6lmek i=E7in ger=E7ekten ciddi bir arz=
unun var
olmas=FDd=FDr. Bu arzunun olu=FEmas=FD i=E7in insanlar=FDn

* Ba=FEkalar=FDna kald=FDramayacaklar=FD kadar a=F0=FDr bir y=FCk olduklar=
=FDna
inanmas=FD

* Birlikte olduklar=FD ki=FEilerden kendilerini soyutlanm=FD=FE hissetmeler=
i
gerekir

=DDkincisi ve en =F6nemlisi ise, kendilerini =F6ld=FCrmeyi ba=FEaran insanl=
ar=FDn
bu i=FEi yapmak i=E7in gerekli beceriye sahip olmalar=FDd=FDr. Bu son ko=FE=
ul
=E7ok net gibi g=F6r=FCnmekle birlikte, Joiner bug=FCne dek baz=FD insanlar=
=FDn
ni=E7in intiharlar=FDnda ba=FEar=FDl=FD, baz=FDlar=FDn=FDn ni=E7in ba=FEar=
=FDs=FDz
olduklar=FDn=FDn sorgulanmad=FD=F0=FDna dikkat =E7ekiyor. Joiner'a g=F6re =
=F6lmeyi ne
kadar =E7ok isterseniz isteyin, bu o kadar kolay bir i=FE de=F0ildir, =E7=
=FCnk=FC
kendini koruma i=E7g=FCd=FCs=FC =E7ok g=FC=E7l=FCd=FCr.



Kendini koruma i=E7g=FCd=FCs=FCn=FC a=FEman=FDn iki yolu


=D6lmek isteyenlerin kendini koruma i=E7g=FCd=FCs=FCn=FC bast=FDrmalar=FDn=
=FDn iki yolu
oldu=F0unu s=F6yleyen Joiner, bunlardan birinin ki=FEinin bu =F6ld=FCrme ey=
lem
plan=FDn=FD ufak ufak kendi =FCzerinde denemesi oldu=F0unu s=F6yl=FCyor. Pe=
k =E7ok
intihar vakas=FDnda ilk intihar giri=FEimi deneme s=FDn=FDrlar=FD i=E7inde =
kal=FDr.
Ba=FEka bir deyi=FEle y=FCzeysel bir kesik veya =F6ld=FCrmeyecek dozda ila=
=E7 ile
prova yap=FDl=FDr. Bunun gibi birka=E7 denemeden sonraki giri=FEimler =F6l=
=FCmc=FCl
olabilir.

=DDkinci yol ise ac=FD veren korkun=E7 deneyimlere al=FD=FEk=FDn olmakt=FDr=
. S=FCrekli
olarak silahl=FD =E7at=FD=FEman=FDn i=E7indeki asker ve polisin, =F6l=FCm d=
=FC=FE=FCncesini
kan=FDksam=FD=FE olmas=FD kabul edilebilir bir durumdur. =DDstatistiklere g=
=F6re
bu iki grupta intihar vakalar=FD normalin =FCzerindedir. Benzer =FEekilde,
s=FCrekli olarak =FDst=FDrap, ac=FD ve yaralanmalara tan=FDk olan doktor ve
cerrahlar aras=FDnda da intihar oran=FD genel n=FCfusun =FCzerindedir. Join=
er
bu durumu "kat=FDla=FEma" olarak de=F0erlendiriyor.



Anoreksiya ve intihar

Kat=FDla=FEma =F6zelli=F0i ta=FE=FDyan bir di=F0er grup da anoreksiya hasta=
lar=FDd=FDr.
Anoreksiya hastalar=FDn=FDn y=FCksek intihar riski ta=FE=FDmalar=FDn=FD "=
=DDnsanlar
Ni=E7in =DDntihar Yoluyla =D6l=FCr?" (Harvard University Press, 2005) isiml=
i
kitab=FDnda a=E7=FDklayan Joiner, anoreksiya ve y=FCksek intihar oran=FD
aras=FDnda =E7ok s=FDk=FD bir ili=FEki oldu=F0una dikkat =E7ekiyor.

Joiner'a g=F6re anoreksiya hastalar=FDnda intihar etme e=F0iliminin y=FCkse=
k
olmas=FDn=FDn iki nedeni var. Biri, anoreksiya hastalar=FDn=FDn v=FCcutlar=
=FDn=FDn
=E7ok zay=FDf olmas=FD ve intihar giri=FEimlerinin bu nedenle ba=FEar=FDl=
=FD olma
ihtimalinin y=FCksek olmas=FDd=FDr. =DDkincisi anoreksiya hastalar=FD =FDst=
=FDrap
=E7ekmeyi o kadar =E7ok kan=FDksam=FD=FElard=FDr ki, di=F0er insanlara g=F6=
re
kendilerini =F6ld=FCrmekte daha yetenekli hale gelmi=FElerdir.

Joiner'in =F6=F0rencilerinden Jill Holm-Denoma bu ikinci a=E7=FDklaman=FDn
do=F0rulu=F0unu kan=FDtlamak i=E7in kollar=FD s=FDvad=FD. Geli=FEig=FCzel s=
e=E7ti=F0i dokuz
intihar vakas=FDn=FD inceledi ve bu =E7al=FD=FEmadan =FEu sonu=E7lar=FD eld=
e etti: "Bu
insanlar tedavi edilmedikleri takdirde nas=FDlsa =F6leceklerdi. Ancak
bunlar=FDn hedeflerine ula=FEmak i=E7in tuttuklar=FD yollar bizleri =FEa=FE=
=FDrtt=FD.
Dokuz ki=FEiden =FC=E7=FC kendisini trenin =F6n=FCne atm=FD=FE,ikisi kendil=
erini
asm=FD=FE. =DDkisi a=FE=FDr=FD dozda uyu=FEturucu kullanm=FD=FE. Biri uyku =
ilac=FD ve
tuvalet temizleme deterjan=FD ile kendini zehirlemi=FE. Biri kendini bir
benzincinin tuvaletine kilitleyerek =E7=F6p kutusunu ate=FEe vermi=FE; karb=
on
monoksitten bo=F0ularak =F6lm=FC=FE. Bu dokuz vaka da bu sonuca varmak i=E7=
in
yeterli olmasa da hepsinin =F6lmek i=E7in bu kadar ac=FDmas=FDz ve kat=FD
yollar=FD tercih etmi=FE olmas=FD bize baz=FD =FEeyler anlat=FDyor." (Journ=
al of
Affective Disorders, vol 107, p 231)

Holm-Denoma, anoreksiya hastalar=FDn=FDn Joiner'in varsay=FDm=FDn=FD kan=FD=
tlamak
i=E7in m=FCkemmel =F6rnekler olu=FEturdu=F0unu s=F6yl=FCyor. Sosyal soyutla=
nma tezi
anoreksiya hastalar=FDnda ge=E7erlidir =E7=FCnk=FC herhangi bir sosyal ili=
=FEki,
yemek yeme eylemini de beraberinde getirir. =DDkinci etmen olan
ba=FEkalar=FD i=E7in kald=FDramayacaklar=FD kadar a=F0=FDr bir y=FCk haline=
 gelme
kayg=FDs=FD da bu hastalarda s=FDkl=FDkla g=F6r=FCl=FCr. Buna ba=F0l=FD ola=
rak
=E7ocuklarda g=F6r=FClen anoreksiya hastal=FD=F0=FDn=FDn tedavi yollar=FDnd=
an biri de
ebeveynin hasta =E7ocu=F0un yan=FDndan hi=E7 ayr=FDlmay=FDp, s=FCrekli onun=
la
ilgilenmesidir.

En =F6nemlisi anoreksiya hastalar=FDn=FDn ac=FDy=FD kan=FDksam=FD=FE olmala=
r=FDd=FDr.
Ac=FDmas=FDz bir =FEekilde a=E7 kalmak katlan=FDlmas=FD zor a=E7l=FDk kramp=
lar=FD ve
=FEiddetli ba=FE a=F0r=FDlar=FD ile ba=FE etmek zorunlulu=F0u demektir. Ayr=
=FDca kemik
erimesi de ka=E7=FDn=FDlmaz bir sonu=E7tur. K=FDr=FDklar, =E7atlaklar s=FDk=
 g=F6r=FClen
belirtilerdir.

Bu arada Minnesota =DCniversitesi'nden psikiyatrist Scott Crow,
bulimiya** hastalar=FDndaki intihar oranlar=FDn=FD inceledi ve bunlar=FDn d=
a
genel n=FCfusa g=F6re kendilerini =F6ld=FCrme s=FDkl=FD=F0=FDn=FDn daha y=
=FCksek oldu=F0unu
ke=FEfetti. Bu grupta intiharlar=FDn 4-6 misli artt=FD=F0=FD ortaya =E7=FDk=
t=FD.
Bulimiya hastalar=FD da v=FCcutlar=FDn=FD a=E7 b=FDrakt=FDklar=FD i=E7in ay=
n=FD anoreksiya
hastalar=FD gibi ac=FDya ve a=F0r=FDya dayan=FDkl=FDl=FDk kazanm=FD=FE duru=
mdalar.

T=FCm kan=FDtlar ayn=FD y=F6n=FC g=F6stermekle birlikte Joiner kendi g=F6r=
=FC=FElerinin
intihar giri=FEimleri i=E7in genel bir a=E7=FDklama olarak kabul edilebilme=
si
i=E7in daha fazla say=FDda deneyin yap=FDlmas=FDn=FDn gerekli oldu=F0unu il=
eri
s=FCrerek, gelecekte yap=FDlmas=FD gerekenleri =FE=F6yle =F6zetliyor: "Bu b=
ir
ba=FElang=FD=E7. Ancak daha sistematik bir temele ihtiyac=FDm=FDz var.
=DDnsanlar=FDn ni=E7in canlar=FDna k=FDyd=FD=F0=FDn=FD daha iyi anlamam=FDz=
,
klinisyenlerin risk alt=FDnda olan hastalar=FD daha kolay tespit
etmelerine ve bu insanlar=FDn kendilerini =F6ld=FCrmelerini =F6nlemeye
yarayacak. =D6rne=F0in uzun s=FCreli psikoterapi, hastan=FDn =F6l=FCmden ko=
rkmama
halini de=F0i=FEtirebilir ve intihar e=F0ilimini ortadan kald=FDrabilir." N=
e
var ki insanlar ac=FDya kar=FE=FD kat=FDla=FEt=FDk=E7a, kendilerini toplumd=
an
soyutlanm=FD=FE hissettik=E7e ve ba=FEkalar=FDna y=FCk olduklar=FDn=FD d=FC=
=FE=FCnd=FCk=E7e,
Joiner'=FDn genel intihar turam=FDna g=F6re intiharlar bitmeyecek.


______________________________________
d e r s   B E L G E L i G i
UYE SAYIMIZ: 2214

http://groups.google.com.tr/group/kapsamaalani <<< bu adres =FCzerinden
sanat-felsefe-e=F0itim toplum konular=FDnda makalelere, bilgi ve belgelere
ula=FEabilirsiniz.

Grup odas=FDn=FDn iletilerinden  R A H A T S I Z   oluyorsan=FDz, grup
ayarlar=FDndan ya da ileti=FEim adresimize g=F6nderece=F0iniz mektupla son
vermenizi rica ederiz.

ileti=FEim dB: kapsamaalani@googlegroups.com
______________________________________
H62  =E7 a l =FD =FE m a l a r =FD
http://www.avnioztopcu.com
______________________________________