Tatarstan belän Rusiyä arasında 2005 häm 2007 yılda tözelgän Şartnamägä
kürä,

*"3.* Tatarstan Respublikası Rossiya Federatsiyase Xökümäte belän kileşü
buença millättäşlärenä üzençälekle könküreşlären saklauda, milli
mädäniyatlären häm tellären üsterüdä däülät yardäme kürsätä.
 *4. *Tatarstan Respublikasında rus häm tatar telläre däülät telläre bulıp
tora, alarnıñ statusı häm alardan faydalanu tärtibe Rossiya Federatsiyase
Konstitutsiyase, federal zakon, Tatarstan Respublikası Konstitutsiyase häm
Tatarstan Respublikası zakonı belän bilgelänä. "

Ana teldä belem alu häm imtixan tapşıru da "milli mädäniyatlären häm
tellären üsterü" belän tatar telennän "faydalanu tärtibe" qısalarına
kermime?

Monnan tış *1992 yılda ütkärelgän Tatarstan referendumı tekstta telgä
alınğanlıqtan Mäskäw referendum näticälären räsmi räweştä tanığan bulıp
çıqmıymı soñ? Şartnamä soñınnan Duma tarafınnan da qabul itelde häm Federal
Qanun tarafınnan da raslandı bit. Qarağız:*

http://tatar.ru/append20.html

*Milli köräşne xalıqara xoquq oyışmaları däräcäsendä buluı belän bergä
barlıq xoquq yulların qullanıp alıp barırğa kiräk.*

Mäğlümat öçen:

*Rossiya Federatsiyase däülät xakimiyate organnarı belän Tatarstan
Respublikası däülät xakimiyate organnarı arasında üzara eşlär büleşü häm
väkalätlär almaşu turında Şartnamä*
*
*
*
 Rossiya Federatsiyase däülät xakimiyate organnarı häm Tatarstan
Respublikası xakimiyat organnarı:

 Rossiya Federatsiyase Konstitutsiyase häm Tatarstan Respublikası
Konstitutsiyase nigezendä eş itep;
 1992 elnıñ 21 martında uzdırılgan Tatarstan Respublikası referendumı
nigezendä tözelgän "Rossiya Federatsiyase däülät xakimiyate organnarı belän
Tatarstan Respublikası däülät xakimiyate organnarı arasında üzara eşlär
büleşü häm väkalätlär almaşu turında" 1994 elnıñ 15 fevralendäge Rossiya
Federatsiyase häm Tatarstan Respublikası Şartnämäsen kullanu täcribäsen
isäpkä alıp, Rossiya Federatsiyase häm Tatarstan Respublikası
Konstitutsiyase nigezendä;
 Tatarstan Respublikasınıñ tarixi, mädäni, iktisadıy, ekologik häm başka
üzençäleklärennän çıgıp;
 tübändägelär turında kileştelär:

 I statya
 Rossiya Federatsiyase däülät xakimiyate organnarı belän Tatarstan
Respublikası däülät xakimiyate arasında üzara eşlär büleşü häm väkalätlär
almaşu Rossiya Federatsiyase Konstitutsiyase, Tatarstan Respublikası
Konstitutsiyase häm älege Şartnamä belän gamälgä aşırıla.

 II statya
 Tatarstan Respublikasınıñ statusı Rossiya Federatsiyase Konstitutsiyase häm
Tatarstan Respublikası Konstitutsiyase belän bilgelänä.

 Rossiya Federatsiyase Konstitutsiyase häm Tatarstan Respublikası
Konstitutsiyase nigezendä Tatarstan Respublikası (däülät) - Rossiya
Federatsiyase subektı, Rossiya Federatsiyase karamagındagı häm Rossiya
Federatsiyase karamagındagı mäsälälärdän häm Rossiya Federatsiyase belän
Rossiya Federatsiyase subektlarınıñ urtak karamagındagı eşlär buença Rossiya
Federatsiyase väkalätlärennän tış, böten däülät (zakon çıgaru, başkarma häm
sud) xakimiyatenä iya.
 1. Tatarstan Respublikası territoriyasendäge cirdän, cir astı
baylıklarınnan, su, urman häm başka tabigat resurslarınnan faydalanunıñ häm
alarnı saklaunıñ anıñ küpmillätle xalkınıñ tormışı häm eşçänlege nigezen
täşkil itüen isäpkä alıp:
 Rossiya Federatsiyase Xökümäte häm Tatarstan Respublikası Ministrlar
Kabinetı iktisadıy, ekologik (uglevodorodlar çıgarunıñ tau-geologiya
şartların isäpkä alıp, neft yatmalarınnan ozak vakıtlar faydalanu
näticäsendä), mädäni häm Tatarstan Respublikasınıñ başka üzençälekläre belän
bäyle mäsälälärne urtak xäl itüne küzdä totuçı kileşülär tözilär. Rossiya
Federatsiyase Xökümäte häm Tatarstan Respublikası Däülät Sovetı älege
statyada kagılgan problemalar buença Rossiya Federatsiyase Federal
Sobraniese Däülät Dumasına tieşle zakon proektları kertälär.
 2. Tatarstan Respublikası üz väkalätläre çiklärendä çit il däülätläre
subektları häm administrativ-territorial berämlekläre belän xalıkara häm
tışkı iktisadıy baglanışlarnı tormışka aşıra, xalıkara oeşmalarnıñ maxsus
tözelgän organnarı eşçänlegendä katnaşa, şulay uk xalıkara, tışkı iktisadıy
elemtälärne gamälgä aşıru turında kileşülär tözi häm Rossiya Federatsiyase
Xökümäte bilgelägän tärtiptä Rossiya Federatsiyase Tışkı eşlär ministrlıgı
belän kileşü buença çit il däülätläreneñ däülät xakimiyate organnarı belän
şundıy baglanışlarnı tormışka aşırırga xokuklı.
 3. Tatarstan Respublikası Rossiya Federatsiyase Xökümäte belän kileşü
buença millättäşlärenä üzençälekle könküreşlären saklauda, milli
mädäniyatlären häm tellären üsterüdä däülät yardäme kürsätä.
 4. Tatarstan Respublikasında rus häm tatar telläre däülät telläre bulıp
tora, alarnıñ statusı häm alardan faydalanu tärtibe Rossiya Federatsiyase
Konstitutsiyase, federal zakon, Tatarstan Respublikası Konstitutsiyase häm
Tatarstan Respublikası zakonı belän bilgelänä.
 Tatarstan Respublikasınıñ iñ yugarı urındagı zatı Vazıyfasın biläügä
federal zakonda karalgan tärtiptä kertelüçe kandidaturalar öçen Tatarstan
Respublikası däülät tellären belüne küzdä totkan östämä taläp bilgelänä.
Tatarstan Respublikası däülät tellären belüe üzeneñ belderüe tärtibendä
bilgelänä.

 III statya
 Tatarstan Respublikası territoriyasendä yaşäüçe Rossiya Federatsiyase
grajdannarı TR däülät telendäge (tatar telendäge) östämä bitle häm Tatarstan
Respublikasınıñ däülät gerbı suräte bulgan, şäxesne tanıklauçı töp dokument
(Rossiya Federatsiyase grajdanınıñ gomumgrajdan pasportı) alırga xokuklı.

 IV statya
 Tatarstan Respublikası däülät xakimiyate organnarınıñ Mäskäü şähärendä
Rossiya Federatsiyase Prezidentı karşında tieşle väkillekläre bar.

 V statya
 Älege Şartnamäneñ gamälen ozaytu tärtibe, şulay uk anı vakıtınnan alda özü
tärtibe häm nigezläre Federal zakon belän bilgelänä. Älege Şartnamäneñ
gamäle çorı - üz köçenä kergän könennän alıp 10 yıl.

 VI statya
 Mäskäü şähärendä 2005 yılnıñ ike nösxädä, härkaysı rus häm tatar tellärendä
tözelde, ike tekst ta ber ük köçkä iya.

 V.V.Putin, Rossiya Federatsiyase Prezidentı;
 M.Ş.Şäymiev, Tatarstan Respublikası Prezidentı*

--
Tatar Press
http://sagit.hayri.googlepages.com/