Değerli su ürünleri mühendisleri ve akvaryum sektörüne gönül vermiş dostlarımız;
Sektörel anlamda akvaryum balığı üreticilerinin sıkıntılı olduğu şu dönemde çok sayıda mail ve telefon almaktayız. Ağırlıklı olarak çok küçük kar marjları ile çalışan ve adeta kendi yağında kavruluyor diyebileceğimiz akvaryum balığı yetiştiriciliği konusu ile ilgilenen dostlarımız, faaliyetlerine destek ve yardım bulamamaktan şikayetçiler. Daha önce birkaç kez yayınladığımız destekler ve hibeler konusundaki ön bilgileri bir kez de akvaryum balığı sektörü için yayınlamayı uygun buldum. Akvaryumculukla ilgilenen su ürünleri mühendislerinin ve akvaryum konusunda faaliyet gösteren işletmelerin işine yarayacağını ümit ediyorum.
Öncelikle tüm balık yetiştiriciliği sektöründe olduğu gibi TÜBİTAK ve Tarım Bakanlığı'nın Ar-Ge destekleri akvaryum balığı üreticileri ve yetiştiricileri için de geçerlidir. Ancak; bu desteklerden yararlanılabilmesi için Limited veya Anonim Şirket statüsünde bir şirketinizin olması gerekmektedir. Pek çok arkadaşımız şunu soracak "Ben şahıs firmasıyım (şirketiyim), neden başvuramıyorum?" 01 Nisan 2009 tarihine dek bu hibelere şahıs firmaları da başvuruda bulunabiliyordu. Ancak; gerek projesi yürüyen gerekse de yeni başvurmayı planlayan şahıs firmalarının mali kural ve kanunlara dikkat etmemesi, harcamalarının doğru ve gerektiği şekilde yapılmaması, kısacası konuya duyarsız ve özensiz yaklaşmaları sonucunda bu statüde olan şahıs firmalarının başvuruları engellendi. Açıkçası kurunun yanında yaş da yandı diyebiliriz. Elbette bu durum mevcut şahıs şirketlerinin Limited ve Anonim şirketlere dönüştürülmesi sonunda başvuru yapmasına engel değil.
TÜBİTAK ve Tarım Bakanlığı'nın Ar-Ge destekleri, şirketlerin bilimsel bir çalışma planlaması, bunu bir program dahilinde sürdürüp uygulaması ve sonuçlandırması karşılığında %40 ile %75 arasında değişen karşılıksız hibe tarzındaki desteklerdir. Bu desteklerde proje süresi en fazla 18 ay, proje üst limiti 400.000 TL. ve alınabilecek hibe destek de 300.000 TL'ye kadar olmaktadır.
Geri dönüşlerden ve sorulardan anladığımız kadarı ile şirketlerin en çok çekindiği konu "Bilimsel Çalışma" konusudur. "Nasıl bir bilimsel çalışma yapacağız da bu hibelerden yararlanacağız?" sorusunu son günlerde çokça alıyoruz. Akvaryum konusunda faaliyet gösteren arkadaşlarımıza yönelik bir yazı hazırladığımıza göre onların işini görebilecek çalışmalara örnekler verelim;
Bildiğiniz gibi Japon balığı, akvaryum balıkları içerisinde en çok rağbet gören türlerden biridir. Ancak; Türkiye'de çok sayıda üretici olmasına rağmen piyasada sağlıklı ve kaliteli balıkların sayısı son derece azdır. Özellikle Suriye ve Libya'dan bol miktarda Japon balığı ithal edildiğini, ithalatçılar tarafından da Türkiye'nin dört bir yanına dağıtıldığını biliyoruz. Bu balıklar ithal edildikleri ülkelerde toprak havuzlarda yetiştirilmektedir. Doğal ve canlı yemlerle beslenen balıkların akvaryum ya da tanklarda üretilenlere oranla daha canlı renklere sahip ve stres koşullarına daha dayanıklı oldukları bilinmektedir. Buradan hareketle Japon balığı üretimi konusunda faaliyet gösteren ya da kendi balığını kendisi üretmeyi hedefleyen bir akvaryum şirketi toprak havuzlarda, tanklarda ve akvaryumlarda ürettiği balıkların büyüme gelişme farklılıklarını, yem tüketimlerini belirlemeye yönelik bir çalışma planlarsa yavru balık, personel, yem ve varsa danışman giderlerinin %75'ini hibe olarak geri alabilecektir. Bu çalışma için toprak havuz bir zorunluluk değildir. Japon balıklarının büyüme gelişme verileri tank ve akvaryum ortamları kullanılarak da kıyaslanabilir. Bu bir bilimsel çalışmadır, bu çalışmayı planlayacak şirket de harcamalarına destek alabilecektir.
Bir başka öneriyi de tropik deniz balıkları yetiştiren dostlarımız için yapalım. Bilindiği gibi tropik deniz balıkları çoğunlukla Uzak Doğu ülkelerinden, Kızıldeniz ve Pasifik gibi okyanus kıyısı ülkelerden ithal edilmektedir. Ne yazık ki tropik balık ticareti ile ilgilenen şirketler balığa ödedikleri ücretin çok üzerinde bir ücreti nakliye ve navlun giderleri olarak ödemektedir. Tropik deniz balığı türlerinin yetiştiriciliğine yönelik bir çalışma şimdiye dek yapılmadığından bilgisine ve üretim tekniğine güvenen şirketlerin bu tür bir üretim çalışması planlayarak faaliyetlerine destek bulması mümkündür.
Son olarak da "Akvaryum balığı üretiyorum ama istediğim yemi bir türlü bulamıyorum, alabalık ya da çipura-levrek yemleri kullanarak balıklarımı beslemek zorunda kalıyorum" diyen arkadaşlarımız için bir öneri yapalım. Bildiğimiz gibi Türkiye'de akvaryum balıkları yemi konusunda faaliyet gösteren herhangi bir fabrika bulunmamaktadır. Aslında bu konuyu bir fabrika bütününe indirgemek yanlış olacaktır. Çünkü; akvaryum yemleri tonlar bazında tüketilen bir ürün değildir. O nedenle de Türkiye'de akvaryum yemi fabrikası olarak adlandıramayacağımız ancak yem ünitesi olarak tabir edebileceğimiz birkaç üretim firması bulunmaktadır. Bunların üretim yelpazesinin son derece sınırlı olması nedeni ile akvaryum balığı yemleri büyük oranda ithal edilmekte, ithalatın yapıldığı ülkeler içerisinde de Çin ve Amerika Birleşik Devletleri başı çekmektedir. Bu profil içerisinde akvaryum yemi konusunda yatırım yapmayı düşünen akvaryum şirketleri makine-ekipman giderleri için %40, hammadde, personel, deneme yapacakları yavru balık, yetiştirme ortamı ve varsa danışmanları için de %75 oranında destek alacaklardır.
Birkaç cümle de Avrupa Birliği (AB) projelerinden söz etmekte yarar var. AB destekleri milyon eurolara varan miktarları ile çok sayıda kişi ve şirketin dikkatini çekse de bu desteklere ulaşmak biraz zor görünüyor. Çoğunuzun basından da takip edeceği üzere, bu desteklerden büyük oranda Sivil Toplum Kuruluşları (STK) yararlanıyor. Şirket anlamında doğrudan yapacağınız başvurular, eğer sektördeki çoğunluğun yararına sonuçlara yol açmayacaksa destek bulması, daha net bir tabirle değerlendirmeye alınması dahi son derece zor. Elbette ki buradaki "zor" sözcüğü "imkansız" anlamına gelmiyor. Doğru proje çağrıları ve konuları takip edildiğinde herhangi bir araştırma kurumu, üniversite, enstitü gibi resmi kurumlarla partnerlik (birlikte çalışma) faaliyetleri sürdürebilirsiniz.
Son sözümüz de bu sektöre yatırım yapmayı düşünen su ürünleri mühendisleri ve akvaryum balıkçılığı konusuna ilgi duyan dostlarımız için olsun. Yeni bir üretim işletmesi kurmayı düşünen, ilk yatırımı planlarken "Kredi yerine bu hibelerden yararlanamaz mıyım?" diye soran dostlarımız için olumlu şeyler yazamayacağım. Çünkü; bu tip hibeler iş geliştirme, üretim arttırma, yeni bir ürün ortaya çıkarmak gibi faaliyetler için veriliyor. Yeni kurulacak işletmeleri maalesef kapsamıyor. Ancak; üretim işletmenizi kurduktan hemen sonra bu desteklere başvuru yapabilirsiniz.
Sanırım yukarıdaki bilgiler akvaryum sektörünün değerli emekçilerine yararlı olmuştur. Proje başvuruları ve teknik destek için aşağıdaki iletişim bilgilerinden bağlantı kurabilirsiniz. İşlerinizin yolunda gitmesi dileklerimle;
Dr. Özgür ALTAN
(PhD., Aquaculture Specialist&Fish Nutritionist)
Ege University Faculty of Fisheries
Department of Aquaculture
35100 Bornova-Izmir, TURKEY
Tel: 90.232. 343 40 00 / 5216
Fax: 90.232. 388 36 85
GSM: 0.533. 364 73 63
e-mail: ozgur.al...@ege.edu.tr
EGE ÜNİVERSİTESİ
-----------------------------------------------------------------------
Bu elektronik posta ve onunla iletilen bütün dosyalar sadece
göndericisi tarafindan almasi amaclanan yetkili gercek ya da tüzel
kisinin kullanimi icindir. Eger söz konusu yetkili alici
degilseniz bu elektronik postanin icerigini aciklamaniz,
kopyalamaniz, yönlendirmeniz ve kullanmanizkesinlikle yasaktir
ve bu elektronik postayi derhal silmeniz gerekmektedir.
EGE ÜNİVERSİTESİ bu mesajin icerdigi bilgilerin doğruluğu veya
eksiksiz oldugu konusunda herhangi bir garanti vermemektedir. Bu
nedenle bu bilgilerin ne sekilde olursa olsun iceriginden, iletilmesinden,
alinmasindan ve saklanmasindan sorumlu degildir.
Bu mesajdaki görüsler yalnizca gönderen kisiye aittir ve
EGE ÜNİVERSİTESİ'nin görüslerini yansitmayabilir
-----------------------------------------------------------------------
This e-mail and any attachments may contain confidential and
privileged information. If you are not the intended recipient,
please notify the sender immediately by return e-mail, delete this
e-mail and destroy any copies. Any dissemination or use of this
information by a person other than the intended recipient is
unauthorized and may be illegal.
EGE UNIVERSITY makes no warranty as to the accuracy or completeness
of any information contained in this message and hereby excludes any
liability of any kind for the information contained therein or for
the information transmission, reception, storage or use of
such in any way whatsoever. The opinions expressed in this
message belong to sender alone and may not necessarily reflect the
opinions of EGE UNIVERSITY.