> Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı'ndaki
> Nüfus Defterleri

> Saygıdeğer meslektaşlarım, Akademisyenler, grup üyeleri ve
> araştırmacılarımız;

> Osmanlı coğrafyasında ilk (H.1246-1247) 'Nüfus Sayımı 1831 de
> yapılmıştır. Sadece erkek nüfusun sayıldığı bu sayımdan amaç, askerlik
> bakımından Müslüman nüfusun miktarını, cizye vergisi açýsýndan da
> Hıristiyan nüfusun sayısını öğrenmektir. Bu sayım, daha sonra yapılan
> Yoklama sayımlarıyla birlikte takriben 1847 senesinde tamamlanmıştır.
> Arşivimizde Asıl kayıtların tutulduğu 7,700 adet defter bulunmaktadır;
> Yoklama defterleriyle birlikte sayı 41,000 adede ulaşmaktadır.

> Bu defterlerin dijital kopyalama ve restorasyon işlemleri daha önce
> belirlenen numara sistemini takiben beraber yürütülmektedir. Halen
> İstanbul ve Trabzon bölgelerine ait toplam 780 adet nüfus defterinin
> dijital çekimleri tamamlanarak araştırmacılarımızın hizmetine
> sunulmuştur. Dijital çekimdeki amacımız, defterlerin aşırı derecede
> yıpranmasından dolayı yeni yıpranmalara meydan vermemek ve dijital
> ortamda araştırıcıları daha süratli ve kaliteli hizmet sunmaktır.
> Nüfus defterlerinin dijital kopyalama işlemleri tamamlandıkça
> peyderpey araştırmacılarımızın hizmetine takdim edilecektir.

> Diğer taraftan, Osmanlı Devleti'nde 1870 yılında da genel bir sayım
> planlandıysa da gerçekleşememiş; daha sonraları 1882, 1895 ve 1906
> senelerinde de nüfus sayımları yapılmıştır 1906 Sayımı kadın ve erkek
> nüfusun birlikte yazıldığı ilk modern sayımdır. Yalnız belirtilen bu
> tarihlerdeki sayımlara ait defterler Devlet Arşivleri Genel
> Müdürlüğü'nde bulunmayıp, bunlar İçişleri Bakanlığı Nüfus ve
> Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü arşivindedir. Bu defterlerle ilgili
> çalışmalar MERNİS projesi çerçevesinde devam etmektedir. Devlet
> Arşivlerinde sadece 1831 senesine ait nüfus sayım defterleri
> bulunmaktadır. Bilgilerinize saygıyla sunulur.

> Dr Önder BAYIR

> Osmanlı Arşivi Daire Başkanı