7 Aralık 2006 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 26369
YÖNETMELİK
Sağlık Bakanlığından:
AMBULANSLAR VE ACİL SAĞLIK ARAÇLARI İLE
AMBULANS HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; ambulans
hizmetleri ve ambulans servislerinin, kuruluş, işleyiş ve
denetlenmesine ilişkin usul ve esaslar ile ambulans ve acil sağlık
araçlarının tıbbi ve teknik donanım özelliklerini düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu Yönetmelik; Milli Savunma Bakanlığı
hariç bütün kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek kişiler, özel
hukuk tüzel kişileri, iktisadilik esaslarına ve özel hukuk
hükümlerine göre çalışan kamu kurum ve kuruluşları tarafından
verilen ambulans hizmetlerini, ambulansların ve acil sağlık
araçlarının tıbbi ve teknik donanım özellikleri ile ambulans
servislerinin kuruluş, işleyiş, personel, araç-gereç, ücret,
denetim, devir ve uygunluk belgelerinin geri alınmasına dair usul ve
esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu Yönetmelik, 13/12/1983 tarihli ve 181
sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesi, 7/5/1987 tarihli ve
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin (c)
bendi, 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı
San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 3 üncü maddesinin
ikinci fıkrası ile 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanununun 71 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Acil sağlık aracı: Can kurtarma amacıyla ihtiyaç
duyulan personel ve malzemeyi en hızlı şekilde ulaştırmak ve olay
yerinde görev yapmak üzere hazırlanmış araçları,
b) Açmaya ve işletmeye yetkililer: Bütün kamu kurum ve
kuruluşlarını, gerçek kişiler ile özel hukuk ve tüzel
kişilerini ve iktisadilik esaslarına ve özel hukuk hükümlerine
göre çalışan kamu kurum ve kuruluşlarını,
c) Ambulans: Hasta nakli ve/veya acil yardım amacıyla
kullanılan ve bu Yönetmelikte öngörülen teknik ve tıbbi
malzemelerle özel olarak donatılmış kara, hava ve deniz ulaşım
araçlarını,
ç) Ambulans/acil sağlık aracı uygunluk belgesi: Tüm
resmi ve özel kurum ve kuruluşlar ile ambulans servislerinde faaliyet
gösterecek/gösteren ambulanslar ve acil sağlık araçları için
müdürlük tarafından düzenlenen belgeyi,
d) Ambulans servisi: Hasta nakli ve/veya acil yardım
amacıyla kurulan işletmeyi,
e) Ambulans servisi uygunluk belgesi: Ambulans servisinin
faaliyet gösterebilmesi için müdürlük tarafından düzenlenen
belgeyi,
f) Ambulans çağrı merkezi: Gelen çağrıların
değerlendirildiği ve ambulansların sevk ve idare edildiği yeri,
g) Ambulans istasyonu: Çağrı Merkezine bağlı olarak
faaliyet gösteren ambulans ve ekibinin bekleme yerini,
ğ) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
h) Genel Müdürlük: Bakanlık Temel Sağlık Hizmetleri
Genel Müdürlüğünü,
ı) Hekim: 1219 sayılı Kanuna göre mesleğini icra etme
yetkisine sahip tıp fakültesi mezunu tabipleri,
i) İl ambulans servisi: Müdürlüğe bağlı il
düzeyinde ambulans hizmetlerini sevk ve idare eden birimi,
j) Komisyon: Ambulans servisi ve ambulansların
incelenmesi, teftiş ve denetimi amacıyla oluşturulan müdürlük
acil sağlık hizmetlerinde görevli bir hekim ve en az iki sağlık
personelinden oluşan üç kişilik ekibi,
k) Mesul müdür: Kamu kurum ve kuruluşlarında
başhekimleri, diğer ambulans servislerinde idari işlerden sorumlu
olan hekimi, tıbbi işlemlerde ise diğer hekimler ile birlikte
sorumlu olan hekimi,
l) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,
m) Özel kuruluş: Gerçek kişiler ile özel hukuk ve
tüzel kişilerini, iktisadilik esaslarına ve özel hukuk
hükümlerine göre çalışan kamu kurum ve kuruluşlarını,
n) Sağlık personeli: Ambulans ve acil bakım
teknikerleri, anestezi teknikerleri, hemşireler, ebeler, toplum
sağlığı memurları, acil tıp teknisyenleri ve anestezi
teknisyenlerini,
o) Şoför: Kullanacağı araca uygun sürücü belgesine
sahip, temel ilkyardım eğitimi sertifikası almış personeli,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ambulansların ve Acil Sağlık Araçlarının Sınıflandırılması,
Özellikleri, Personeli ve Tescili
Ambulanslar
MADDE 5 - (1) Ambulanslar ulaşım şekline göre
kara, hava ve deniz ambulansları olarak; kara ambulansları da
kullanım amacına göre acil yardım ambulansı, hasta nakil
ambulansı ve özel donanımlı ambulanslar olarak
sınıflandırılır.
a) Kara ambulansları:
1) Acil yardım ambulansı: Her türlü acil durumda, olay
yerinde ve ambulans içerisinde hasta ve yaralılara gerekli acil
tıbbi müdahaleyi yapabilecek ekibe ve EK-1 ve EK-2' de yer alan
teknik ve tıbbi donanıma sahip kara aracıdır.
2) Hasta nakil ambulansı: Acil tıbbi müdahale
gerektirmeyen hasta veya yaralıların nakli amacıyla kullanılan ve
EK-1 ve EK-2' de belirtilen teknik ve tıbbi donanıma sahip kara
aracıdır.
3) Özel donanımlı ambulanslar: Hasta veya yaralıların
yaş, fiziksel ve tıbbi durumları ile ambulansların görev
yaptığı bölgenin coğrafi özelliğine göre özel olarak
tasarlanmış ve buna göre ekip ve ekipmanla donatılmış
araçlardır. Bu araçlardan yoğun bakım ambulansı EK-1 ve
EK-2' de yer alan teknik ve tıbbi donanıma sahip olmalıdır.
Yenidoğan hastaların nakli amacıyla kullanılacak ambulanslar; acil
yardım ambulansının tıbbi ve teknik donanımlarını sağlamak
kaydı ile ventilatörlü transport kuvözü bulundurmak zorundadır.
Bu ambulanslarda yetişkin hastalarda kullanılacak tıbbi donanım ve
malzeme aranmaz. Özel donanımlı ambulanslar grubuna girecek arazi
tipi ve özel donanımlı bir başka araç başvurusu halinde; bu
Yönetmeliğin genel esasları çerçevesinde asgari nakil
ambulansının tıbbi ve teknik donanımlarını sağlamak kaydı ile
Genel Müdürlüğün uygun görüşü alınarak, müdürlükçe
uygunluk belgesi düzenlenir.
b) Hava ambulansları: Hasta nakli veya acil tıbbi
müdahale amaçlı kullanılmak üzere ulusal sivil havacılık yetkili
biriminden çalışma ve uçuş izni almış ve EK-3' de belirtilen
tıbbi donanıma sahip uçak ve helikopterlerdir.
c) Deniz ambulansları: Hasta nakli veya acil tıbbi
müdahale amaçlı kullanılmak üzere Denizcilik Müsteşarlığından
çalışma izni almış ve EK-3' de belirtilen tıbbi donanıma
sahip deniz araçlarıdır.
Acil sağlık araçları
MADDE 6 - (1) Acil sağlık aracı, acil sağlık
hizmeti sunumunda ihtiyaç duyulan personel ve malzemeyi en hızlı
şekilde ulaştırmak ve olay yerinde görev yapmak üzere kullanılan
her türlü kara, hava ve deniz aracıdır. Olay yerinde tıbbi
müdahale, teknik ve lojistik destek için kullanılacak olan bu
araçlar motosiklet, bisiklet, doktor aracı, medikal kurtarma aracı,
organ nakli aracı, mobil komuta kontrol aracı, mobil haberleşme
aracı, mobil sağlık aracı ve benzeri araçlar olup, hasta taşıma
amaçlı kullanılamaz. Bu araçlar aşağıda belirtilen genel
özelliklere sahip olmalıdır:
a) Işıklı ve sesli uyarı sistemi,
b) Haberleşme cihazları (telsiz, telefon gibi),
c) Aracın kullanım amacını belirten fosforlu yazı ve
işaretler,
ç) Aracın kullanım amacına uygun tıbbi ve teknik
donanım.
(2) Acil sağlık araçları sadece ambulans servisleri ve
sağlık kurumları bünyesinde ve amacına uygun olarak
kullanılabilir. Başka kişi ve kuruluşlarca kullanılamaz.
Ambulans ve acil sağlık aracı personeli
MADDE 7 - (1) Kara ambulanslarından;
a) Acil yardım ambulanslarında en az bir hekim ve/veya
ambulans ve acil bakım teknikeri ve bir sağlık personeli olmak
üzere en az üç personel görev yapar, gerekiyorsa ekibe şoför
eklenir. Hekim bulundurulmayan ambulanslarda hasta kabininde nakil
esnasında hastaya müdahale etmek üzere görev yapan personelden en
az biri ambulans ve acil bakım teknikeri olmak zorundadır.
b) Hasta nakil ambulanslarında en az biri sağlık
personeli olmak üzere iki personel görev yapar. Hasta nakli
sırasında en az bir sağlık personeli hasta kabininde bulunur,
gerekiyorsa ekibe şoför eklenir.
c) Özel donanımlı ambulanslarda, en az bir hekim
ve/veya ambulans ve acil bakım teknikeri olmak üzere en az üç
personel görev yapar, gerekiyorsa ekibe şoför eklenir. Yoğun bakım
ambulanslarında çalışacak hekim ve sağlık personeli; Bakanlıkça
onaylanmış erişkin ileri yaşam desteği ve travma resüsitasyon
kurslarını, yenidoğan ambulanslarında çalışacak hekim ve
sağlık personeli ise Bakanlıkça onaylanmış çocuklarda ileri
yaşam desteği kursunu başarı ile tamamlamış ve sertifika almış
olmak zorundadır.
(2) Hava ve deniz ambulanslarında en az bir hekim ve bir
sağlık personeli veya iki sağlık personeli ile hava/deniz
ambulansını kullanma ehliyetine sahip personel görev yapar.
(3) Acil sağlık araçlarının personeli, aracın
kullanım amacına ve kapasitesine uygun olmalıdır. Hekim, sağlık
personeli ve şoför yanında aracın görev alanı ve içinde bulunan
ekipmanları kullanabilecek teknik personel bulundurulabilir.
Ambulans ve acil sağlık aracı üzerinde yer alacak
yazı ve işaretler
MADDE 8 - (1) Kara ambulansları beyaz renkte olur,
bunlardan acil yardım, ambulanslarını, kırmızı renkli ve fosforlu
özellikte, en az 200 mm genişliğinde bir şerit çevreler, hasta
nakil ambulanslarında ise bu şerit, lacivert renkli ve fosforlu
özellikte, en az 200 mm genişliğinde olur. Yoğun bakım ve
yenidoğan ambulanslarında, en az 200 mm genişliğinde, biri
kırmızı biri mavi renkli ve fosforlu özellikte iki şerit
çevreler. Ambulansın sınıfını gösterir yazılar ve kırmızı
renkli hilal işareti aracın her iki yanında yer alır.
(2) Ambulanslar ve acil sağlık araçları üzerinde
sadece kuruluşa ait isim, marka, işaret, logo ve iletişim bilgileri
yer alır. Ambulans servisinin bir sağlık kuruluşu ile sözleşme
yapması halinde, bu kuruluşun isim, marka ve işareti ambulans ve
acil sağlık aracı üzerinde yer alabilir. Ancak bunlar ambulans
servisinin bilgilerinden daha geniş bir yer kaplamaz.
(3) Hava ve deniz ambulanslarında asgari, kuruluşa ait
isim, marka, işaret, logo ve iletişim bilgileri yer alır.
Ambulans ve acil sağlık aracı tescili
MADDE 9 - (1) Açmaya ve işletmeye yetkili kişi ve
kurumlarca acil sağlık hizmetlerinde kullanılan kara araçlarının
ambulans ve acil sağlık aracı olarak tescili; bu Yönetmeliğin
EK-1, EK-2 ve EK-4'ünde öngörülen çerçevede
müdürlükçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda
düzenlenen belgeye dayanılarak yetkili trafik birimlerince yapılır.
(2) Denizcilik Müsteşarlığı ve ulusal havacılık
yetkili birimlerince çalışma yetkisi verilen deniz ve hava
araçlarının ambulans veya acil sağlık aracı olarak tescili için,
bu Yönetmeliğin EK-3'ünde öngörülen çerçevede
müdürlükçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda ambulans
veya acil sağlık aracı uygunluk belgesi düzenlenir.
(3) Müdürlükçe bu Yönetmelik hükümleri uyarınca
yapılan denetim ve değerlendirmeler neticesinde ambulans veya acil
sağlık aracı olarak nitelenemeyecek vasıftaki araçların tespiti
halinde, durum tespit tutanağı düzenlenir. Aracın sahibi veya mesul
müdürü bu Yönetmelik hükümlerine göre verilen süre içerisinde,
tespit edilen eksiklikleri gidermekle yükümlüdür. Bu süre
zarfında araç, ambulans veya acil sağlık aracı olarak
kullanılamaz. Verilen süre sonunda eksikliklerin giderilmemesi
halinde yetkili trafik birimine durum yazıyla bildirilerek, "ambulans"
veya "acil sağlık aracı" ruhsatının iptal edilmesi ve araç
üzerindeki yazı ve işaretler ile tepe lambası, siren gibi teknik ve
tıbbi donanımların kaldırılması sağlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ambulans Servislerinin Ruhsatlandırılması, Başvuru Şartları ve
Başvurunun Değerlendirilmesi
Ambulans servislerinin ruhsatlandırılması
MADDE 10 - (1) Ambulans servisleri çağrı merkezi ve
istasyonlardan oluşur. Acil yardım, özel donanımlı ambulans ile
hava ve deniz ambulansı bulunduran servisler için gerekli çağrı
merkezi standartları 16 ncı maddeye uygun olur.
(2) Her ambulans servisi, en az iki adet kara ambulansı
ve ekibini bulundurmak zorundadır.
(3) Ambulanslara, kullanım amacına göre ambulans
uygunluk belgesi düzenlenir ve ambulanslar bu amacın dışında
kullanılamaz. Acil yardım ambulansları gerektiğinde hasta nakli
için kullanılabilir.
(4) Sağlık kuruluşları ambulans bulundurdukları
takdirde ambulans uygunluk belgesi almak zorundadır. Bu kuruluşlar
birden fazla ambulans bulundurdukları takdirde ambulans servisi
uygunluk belgesi almak zorundadır. Bu kuruluşların mesul müdürü
veya sorumlu hekimi, aynı zamanda ambulans servisinin de mesul
müdürüdür.
(5) Ambulans servisleri, özel sağlık kuruluşları ile
ambulans hizmet alımı için sözleşme yapabilir. Ambulans
servislerinin hangi bölgelerde ve hangi sayıda kuruluşla sözleşme
yapabileceği müdürlükçe ilgili şubelerden oluşturulacak bir
heyetçe belirlenir.
(6) İl ambulans servisleri kuruluş ve işleyiş
bakımından 11/5/2000 tarihli ve 24046 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine
tabidir.
Başvuru için gereken belgeler
MADDE 11 - (1) Ambulans servisi kuracaklar, bizzat veya
mesul müdürleri vasıtasıyla, kuruluşun unvanının, sahip veya
sahiplerinin, faaliyet adresinin, verilmek istenen ambulans hizmetinin
ve sahip olunan ambulansların sınıfının belirtildiği dilekçe ile
müdürlüğe başvurur. Dilekçeye ekli başvuru dosyasında
bulunması gereken bilgi ve belgeler şunlardır.
a) Ambulans servisinin çağrı merkezi ile
istasyonlarının adresleri, iletişim bilgileri,
b) Ambulans servisinde bulunması zorunlu asgari
mekânlara ait 1/100 ölçekli plan,
c) Yetkili birimden alınmış işyeri açma belgesi
örneği,
ç) Yetkili birimle yapılan tıbbi atık sözleşmesi
örneği,
d) Özel ambulans servisinde çalışan ve bir kamu kurum
ve kuruluşunda görev yapan sağlık personelinin 2368 sayılı
Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanunda
öngörülen tazminatların, söz konusu sağlık personeli için
düzenlenecek personel çalışma belgesinin tarihinin bildirilmesinden
itibaren maaşlarından kesilmeye başlanılacağını bildiren
belgeleri,
e) Açılacak ambulans servisinde görev yapacak mesul
müdürle yapılan sözleşmenin ve hekimlik diplomasının varsa
uzmanlık belgesinin birer örneği, mesul müdüre ait nüfus
cüzdanı örneği, 2 adet vesikalık fotoğraf ve ikametgâh
ilmuhaberi,
f) Ambulans servisinde çalışacak hekim ve sağlık
personelinin ambulans servisinde çalışmak istediklerine dair
dilekçeleri, diploma örnekleri veya mezuniyet belgeleri, bu
Yönetmelikte belirtilen kurs sertifikalarının birer örneği,
ikişer adet vesikalık fotoğrafları, mesul müdür tarafından
onaylanmış nüfus cüzdanı fotokopileri,
g) Şoför olarak çalışacak personelin ehliyet
fotokopisi, 2 adet vesikalık fotoğraf ve ikametgâh ilmühaberi ve
temel ilkyardım eğitimi sertifikası,
ğ) Bulundurulan ambulansın sınıfına göre bu
Yönetmeliğin EK-1, EK-2, EK-3 ve EK-4'ünde belirtilen
asgari tıbbi cihaz, araç-gereç, malzeme ve ilaçların nitelik ve
miktarlarını gösteren, mesul müdür tarafından her araç için
onaylanmış liste,
h) Ambulans ve acil sağlık aracı olarak kullanılan
taşıtlara ait trafik tescil belgelerinin mesul müdürce onaylanmış
birer adet örneği,
ı) Hava ve deniz ambulansları için yetkili birimlerden
(deniz ambulansları için Denizcilik Müsteşarlığından) alınmış
kullanım izin belgelerinin, mesul müdürce onaylanmış birer adet
örneği ve istasyon olarak kullanacakları hava ve deniz
limanlarının kullanım izinleri,
i) İstasyonların bekleme yapacakları yerler ambulans
servisine ait değilse ilgili kuruluş ile sözleşme veya izin
belgesi,
j) Ambulans servisinin/ambulansın faaliyet göstereceği
gün ve saatleri bildiren dilekçe,
k) Yangına karşı gereken tedbirlerin alındığına
dair yetkili mercilerden alınan belge.
(2) Birinci fıkrada belirtilen belgeler iki nüsha
halinde hazırlanır.
(3) Kamu kurum ve kuruluşlarından (c) ve (e) bentlerinde
belirtilen belgeler istenmez.
Başvurunun değerlendirilmesi
MADDE 12 - (1) Bu Yönetmeliğin 11 inci maddesine göre
yapılan başvuru, öncelikle dosya üzerinde incelenir. Başvuru
dosyasında eksiklik yoksa ambulans servislerinin kuruluş ve
faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe uygun olup olmadığının incelenmesi
için bir komisyon oluşturulur.
(2) Komisyon, açılacak kuruluşu, çağrı merkezi ve
istasyonlar ile ambulans ve acil sağlık araçlarını yerinde
inceler. Bu inceleme neticesinde uygun bulunan kuruluşa ait ön
inceleme raporu tanzim edilir. Uygun bulunmayanların eksikleri yazı
ile müracaat eden kuruluşa bildirilir.
(3) Başvurusu uygun görülen kuruluşa; örneği
EK-5'te yer alan Ambulans Servisi Uygunluk Belgesi, ambulans
servisinde bulunan her bir ambulans/acil sağlık aracı için örneği
EK-6'da yer alan Ambulans/Acil Yardım Aracı Uygunluk Belgesi, mesul
müdür adına örneği EK-7'de yer alan Mesul Müdürlük Belgesi,
diğer çalışanların her birine, örneği EK-8'de yer alan
Personel Çalışma İzin Belgesi düzenlenir. Bu belgelerin
müdürlükçe onaylı birer örneği ambulans servisinde faaliyet
gösteren ambulansların içinde bulundurulur.
(4) Bu Yönetmelik kapsamındaki mevcut ambulans
servislerinin faaliyet gösterdikleri çağrı merkezi veya
istasyonlardan herhangi birinde adres değişikliği veya ilave
istasyonlar açıldığı takdirde; 11 inci maddenin (a), (b), (c) ve
(ç) bentlerinde belirtilen belgeler düzenlenerek müdürlüğe 7 gün
içinde bir dilekçe ile başvurulur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Personel ve Altyapı
Mesul müdür
MADDE 13 - (1) Ambulans servislerinin çağrı
merkezinde mesul müdür bulunur. Mesul müdür, idari işlerden
bizzat, tıbbi işlemlerden ise diğer hekimler ve sağlık personeli
ile birlikte sorumludur. Mesul müdürün idari işlerinden, ambulans
servisinin işleyişinden ve hizmetin sunulmasından ambulans
servisinin sahipleri de müştereken ve müteselsilen sorumludur. Mesul
müdür veya mesul müdüre vekâlet eden hekim aynı anda ambulans
hekimi olarak çalışamaz. Mesul müdür kuruluşta bulunmadığı
zamanlar için yazılı olarak kendisine vekil tayin eder ve mesul
müdür vekilinin ismini Müdürlüğe bildirir. Bu vekalet yılda bir
aydan fazla olamaz.
(2) Mesul müdürün görevleri şunlardır:
a) Açılış ve işleyiş ile ilgili her türlü izin
işlemlerini yürütmek,
b) Ambulans servisinin gerekli alt yapı ve hizmet kalite
standartlarının korunmasını ve Bakanlıkça belirlenen veya
belirlenecek kalite standartlarına uyulmasını ve sürdürülmesini
sağlamak,
c) Ambulans servisinin işleyişinde alt yapı, personel,
malzeme yapısında meydana gelen ve bu Yönetmelikte bildirimi zorunlu
kılınan tüm değişiklikleri zamanında müdürlüğe bildirmek,
ç) Ambulans servisinde görevine son verilen veya
ayrılan sağlık personelinin çalışma izin belgelerini en geç bir
hafta içerisinde müdürlüğe iade etmek,
d) Ambulans servisinin çalışma saatleri içerisinde
hizmetlerini düzenli ve sürekli olarak yürütmek ve yürütülmesini
sağlamak,
e) Ambulans servisinin nöbet sistemini ve
çalışmalarını düzenlemek,
f) Tanımlanan düzenlemelerin ilgililer tarafından
yerine getirilmesini sağlamak üzere gerekli iç denetimleri
yürütmek,
g) Ambulansların EK-1 de istenilen teknik özellikleri
koruyup korumadığı, EK-2, EK-3 ve EK-4 te belirtilen araç ve
gereçlerin tam ve kullanılır durumda bulunup bulunmadığını,
ihtiyaç gösteren cihaz ve malzemelerin uygun şekilde steril edilip
muhafazasını kontrol ve temin etmek,
ğ) Personelin periyodik hizmet içi eğitimlerinin ve
Bakanlıkça zorunlu tutulan eğitimlerinin uygulanmasını sağlamak.
(3) Mesul müdür, ambulans servisinin kuruluşu,
işleyişi ve denetimi ile ilgili her türlü işleminde
müdürlüğün birinci derecede muhatabıdır.
(4) Mesul müdür ambulans servisindeki görevini sona
erdirmek istediğinde veya görevine son verilmek istendiğinde, bu
durumun ambulans servisinin sahibi veya mesul müdür tarafından
müdürlüğe bir hafta öncesinden bildirilmesi zorunludur.
Hekim
MADDE 14 - (1) Ambulans servisinde, hekimler, ancak
adlarına düzenlenmiş personel çalışma belgesiyle
çalışabilirler. 24 saat esasına göre faaliyet gösteren ambulans
servisinde çalışan hekimlerin nöbet aralarındaki süre en az 48
saat olmalıdır. Nöbet listeleri aylık hazırlanır ve mesul müdür
tarafından onaylanarak saklanır.
(2) Hekimler; ambulans servisince hasta ve yaralılara
uygulanan tıbbi işlemlerden ve hasta ve yaralı kayıtlarının
düzenli tutulmasından, yapılan işlemlerin ve tıbbi müdahalelerin
hastanın/yaralının dosyasına işlenmesinden sorumludur. Hekim
bulunmayan acil yardım ambulanslarında ve acil sağlık araçlarında
görev yapan ambulans ve acil bakım teknikerlerine tıbbi
danışmanlık, çağrı merkezindeki hekimler tarafından yapılır.
Sağlık personeli
MADDE 15 - (1) Ambulans servisinde, sağlık personeli,
ancak adlarına düzenlenmiş personel çalışma belgesiyle
çalışabilirler. 24 saat faaliyet gösteren ambulans servisinde
çalışan sağlık personelinin nöbet aralarındaki süre en az 48
saat olmalıdır. Nöbet listeleri aylık hazırlanır ve mesul müdür
tarafından onaylanarak saklanır.
(2) Ambulans ve acil bakım teknikerleri, hekim bulunmayan
ambulans ve acil sağlık araçlarında hasta ve yaralılara uygulanan
tıbbi işlemlerden, hasta ve yaralı kayıtlarının düzenli
tutulmasından, yapılan işlemlerin ve tıbbi müdahalelerin
hastanın/yaralının dosyasına işlenmesinden sorumludur.
Bulunması zorunlu asgari birimler
MADDE 16 - (1) Ambulans servisinde aşağıda
belirtilen nitelikte birimler bulunur:
a) Çağrı merkezi: Çağrı kabul ve ambulans
yönlendirilmesinin yapıldığı birim,
b) Personel odası: 24 saat hizmet sunmak üzere açılan
kuruluşlar için nöbet tutan hekim ve diğer personelin dinlenmesine
ayrılmış bir oda,
c) Asgari bir tuvalet ve lavabo,
ç) Atık toplama birimi ve bu birim için hasta ve
yakınlarının dolanım alanlarından izole edilmiş kapalı bir
bölme veya oda,
d) Tıbbi malzeme deposu: Ambulans yedek demirbaş ve sarf
malzemelerinin bulundurulduğu bölme veya oda,
e) Yönetim birimi: İdari ve mali işlerin
yürütüldüğü birim,
f) Kara ambulansları ve acil sağlık araçları için
park yeri.
(2) Ambulans servisinde uygunluk belgesi, mesul
müdürlük belgesi, personel çalışma izin belgelerinin aslı
bulunur. Uygunluk belgesi ve mesul müdürlük belgelerinin asılları
ile mesul müdürün kuruluşta bulunmadığı süreler için
belirlediği ve görevlendirdiği hekimin ismi ile çalışan bütün
sağlık personelin isimlerinin bulunduğu tabela, sağlık kuruluşu
ile ilgili şikâyetlerin yapılabileceği müdürlüğün ve meslek
odalarının telefonlarının bulunduğu liste, hasta hakları
tabelası, ambulans ücretlerini gösteren bir fiyat listesi, hastalar
ve yakınları tarafından kolayca okunabilecek uygun bir yere
asılır. Ayrıca fiyat listesi ve şikayet yerleri ambulans kabininde
görünür bir yerde bulundurulur.
(3) Acil yardım, özel donanımlı ambulans ile hava ve
deniz ambulansı bulunduran servisler için gerekli çağrı merkezi 20
metrekareden az olamaz. Bu birim, en az dört kişinin
çalışabileceği, havalandırma ve ısıtma sistemine sahip olacak
şekilde düzenlenir. Çağrı merkezinde ayrıca aşağıda belirtilen
asgari teknik ekipmanlar bulunur;
a) En az dört hatlı telefon santralı,
b) Çağrı raporlama ve yönetim sistemleri,
c) Ses kayıt sistemi,
ç) İsteğe bağlı araç takip ve coğrafi konum
sistemleri,
d) Jeneratör ve kesintisiz güç kaynağı.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Özel Ambulans Servisi Çalışma Usul ve Esasları
Çağrı
MADDE 17 - (1) Çağrı; hasta veya yaralının kendisi,
yakını veya üçüncü bir şahıs ile olağan dışı durumlarda
müdürlük tarafından, şahsen başvuru veya haberleşme araçları
ile yapılır.
Çağrının değerlendirilmesi ve kabulü
MADDE 18 - (1) Ambulans servisinde acil yardım
ambulansı var ise acil yardım talebi hekim tarafından
değerlendirilir. Çağrı, ambulans servisinin kapasitesi, çalışan
personelin niteliği ile ekipman durumuna göre kabul veya reddedilir.
Talebin kabul edilmediği durumlarda çağrıyı yapana talebinin
nasıl karşılanması gerektiği ambulans servisince bildirilmek
zorundadır.
Ekibin yapacağı işler
MADDE 19 - (1) Hasta veya yaralının bulunduğu yere
ulaşan ekip, giden ambulansın özelliğine göre gerekli tıbbi acil
yardımı veya nakil işlemini gerçekleştirir. Acil yardım
ambulanslarının ulaştıkları hastalara yapılan işlemlere ait
bilgiler aylık bildirim formları ile müdürlüğe bildirilir.
(2) Acil hasta veya yaralılar, gerektiğinde ekip
tarafından önceden bilgilendirilerek hastaneye nakledilir.
(3) Hasta veya yaralıya çağrılan ekip, örneği
EK-12' de gösterilen Ambulans Servisi Hasta Muayene/Gözlem
Formunu, ek bilgilerin de yer alabileceği şekilde her hasta veya
yaralı için düzenlemek zorundadır.
Haberleşme
MADDE 20 - (1) Özel ambulans servislerinde çağrı
merkezine ait yedi rakamlı bir telefon kullanılır. Bu telefon ve
ambulans servisine ait diğer telefonlar, il ambulans servisi (112)
komuta ve kontrol merkezine önceden bildirilir.
(2) Çağrı merkezi, istasyonlar, ambulanslar ve
ekiplerinde haberleşme amacıyla telsizler kullanılır. İl genelinde
müdürlükçe afet ve olağan dışı durumlar için kullanılmak
üzere belirlenen telsiz frekansı, çağrı merkezlerindeki
telsizlerde bulundurulur. Ortak frekanstan il ambulans servisi komuta
ve kontrol merkezi (112) tarafından afet ve olağandışı durumlarda
verilen görevlendirilmelere ambulans desteği verilir. Bu frekanslara
ilave olarak hava ve deniz ambulanslarında uluslararası hava ve deniz
haberleşmelerinde kullanılan haberleşme cihazları bulunur.
Kıyafet
MADDE 21 - (1) Ambulans servisinde görev yapan sağlık
personeli hizmetlerine uygun tek tip kıyafet giymek zorundadır.
Kıyafet üzerinde, görev yapan personelin unvanı yazılı olarak
bulunur. Kıyafet üzerinde fosforlu şeritler, ambulans servisinin
amblemi ve isimleri ile uluslar arası acil sağlık işaretleri
bulundurabilir.
Kimlik kartı
MADDE 22 - (1) Ambulans servisi personeli,
müdürlükçe onaylı ve EK-11 de belirtilen bilgileri içeren kendi
kurumuna ait tanıtıcı kimlik kartlarını hizmet sunumunda hizmeti
alanlarca görünebilecek yerde bulundurmak zorundadır.
ALTINCI BÖLÜM
Tutulacak Defterler
Teftiş ve denetim defteri
MADDE 23 - (1) Ambulans servisinde, Genel Müdürlük
veya müdürlük tarafından yapılacak olağan veya olağanüstü
denetimlerde teftiş sonuçlarının yazılması için örneği
EK-9'da gösterilen müdürlük tarafından onaylanan Teftiş ve
Denetim Defteri bulundurulur.
Kayıt
MADDE 24 - (1) Ambulans servisine başvuran her
hastaya/yaralıya yapılan işlemler EK-12' de belirtilen Ambulans
Servisi Hasta Muayene/Gözlem Formuna kaydedilir.
(2) Özel ambulans servisleri, bu Yönetmelikte
belirtilmiş her türlü kayıt işlemini ihtiyaca göre bilgisayar
ortamında tutabilir. Bu amaçla kullanılacak form örneklerinin
önceden çıktı alınarak mesul müdür tarafından onaylanması
zorunludur.
(3) Bilgisayar ortamındaki kayıtların, denetim veya
resmî taleple istenildiğinde ibraz edilmesi ve bilgisayar ekranında
izlenen belgeyle daha önceki çıktıların tutarlılık göstermesi
zorunludur. Bu kayıtların bilgisayar ortamında saklanmasının,
değiştirilmesinin ve silinmesinin önlenmesi amacıyla fizikî,
manyetik veya elektronik müdahalelere ve olası suiistimallere karşı
gerekli idarî ve teknik tedbirlerin alınmasından ve periyodik olarak
denetlenmesinden mesul müdür sorumludur.
Arşiv
MADDE 25 - (1) Ambulans servisinde kayıtlar beş yıl
süre ile saklanır. Faaliyeti sona eren ambulans servisleri,
kayıtlarını faaliyetinin sona erdiği tarihten itibaren 30 gün
içinde müdürlüğe devreder.
Bildirimler
MADDE 26 - (1) Ambulans servisleri sundukları hizmet
ile ilgili bilgileri örneği EK-13' de gösterilen Ambulans
Servisi Bildirim Formu ile müdürlüğe aylık dönemler halinde
bildirmek zorundadır. Bu bildirimler yazılı veya bilgisayar
çıktısı şeklinde olabilir. Gerektiğinde müdürlükçe istenecek
her türlü bilgi kayıtlara uygun olarak verilmelidir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetim, Ücretlendirme, Tabela ve Devir Durumu
Denetim
MADDE 27 - (1) Ambulans servisleri ile ambulans ve acil
sağlık araçları komisyonca düzenli olarak yılda en az iki kez
denetlenir. Şikâyet ve soruşturma ile Genel Müdürlük veya
müdürlüğün talebi üzerine ayrıca olağan dışı denetimler de
yapılır. Denetim ile ilgili bulgular ve sonuçlar müdürlüğe ait
teftiş ve denetim defterine yazılır. Denetim sonuçları en az
yılda iki kez Genel Müdürlüğe yazılı olarak bildirilir. Gerekli
görülen hallerde Bakanlık tarafından denetleme yapılabilir.
(2) Denetimlerde ambulans servisleri için örneği
EK-10/A'da gösterilen Ambulans Servisi Denetleme Formu, ambulans
ve acil sağlık araçları için örneği EK-10/B'de gösterilen
Ambulans/Acil Sağlık Aracı Denetleme Formu kullanılır ve bu
formlarda belirlenen yaptırımlar uygulanır.
(3) Denetimler sonucunda, ambulans ve acil sağlık aracı
uygunluk belgesi iptal edilmiş ve bu iptal nedeni aracın teknik ve
tıbbi yetersizlik veya eksikliklerine bağlı ise, müdürlüğün
yazılı teklifi üzerine araçların üzerinde bulunan her türlü
yazı, sesli ve ışıklı ikaz cihazları ile tıbbi donanımları
müdürlükçe söktürülerek durumuna uygun araç olarak ilgili
trafik birimlerince yeniden tescili yapılır.
Ücretlendirme
MADDE 28 - (1) Ambulans hizmetlerinden alınacak
ücretler; il sağlık müdürü ya da görevlendireceği bir
yardımcısının başkanlığında; il emniyet müdürlüğü, sanayi
ve ticaret il müdürlüğü, belediye başkanlığı, tabip odası,
ambulans servisleri ile ambulans hizmeti veren kişi veya
kuruluşların bir temsilcisi ile acil sağlık hizmetlerini
yürütmekle görevli şube müdüründen oluşan bir komisyonca;
maliyet, fiyat endeksleri, yerel koşullar ve emsal ücretler göz
önünde bulundurularak asgari ve azami ücretler olarak tespit edilir.
Ücret tespit edilirken, şehir içi ve şehir dışı ambulans
ücretleri, açılış ücreti ve mesafeler dikkate alınarak
ambulansın sınıfına göre ayrı ayrı belirlenir. Ambulansta
yapılan tıbbi müdahaleler ilgili mevzuat çerçevesinde ayrıca
faturalandırılır.
(2) Tespit edilen ücretler, Bakanlıkça aynen veya
değiştirilerek onaylandıktan sonra uygulanır. Ücretler bir yıl
geçmeden artırılamaz. Ancak, toptan eşya fiyatları endeksi
artışları %25'i geçtiği takdirde, ücret saptanmasından en az
altı ay sonra bu süre beklenmeden arttırma isteminde bulunulabilir.
(3) Hava ve deniz ambulans ücretleri Bakanlıkça ilgili
kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşturulan komisyonca belirlenir.
Tabela
MADDE 29 - (1) Ambulans servisinin dış tabelasında
sadece uygunluk belgesinde belirtilen kuruluş ismi ve/veya marka ve
logosu ve unvanı yazılır.
Devir durumu
MADDE 30 - (1) Bu Yönetmelikte belirtilen ambulans
servisinin veya ambulansların devredilmesi halinde, devralanlar aynı
zamanda denetimler neticesinde tespit olunan eksik ve aksaklıklardan
dolayı, devredenin sorumluluklarını da almış sayılır. Bu yüzden
önceden devredene verilen süre devralana da verilmiş sayılarak ek
bir süre verilmez.
(2) Ambulans servisini devralan kişiler 9 uncu ve 11 inci
maddelerde belirtilen belgeleri hazırlayarak müracaat etmeleri
halinde inceleme sonucu uygun bulunanlara, ambulans servisi uygunluk
belgesi düzenlenir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yasaklar
MADDE 31 - (1) Bu Yönetmelikte belirtilen;
a) Ambulans servisleri, ambulans servisi uygunluk belgesi
almadan faaliyete geçemez.
b) Ambulans servisinde, hasta müdahalesi yapılan alanlar
ve ambulanslarda bulunması zorunlu hekim ve sağlık personeli yerine,
stajyer öğrenci ve ilgili mevzuata göre çalışma izni olmayan
yabancı uyruklu hekimler çalışamaz ve çalıştırılamaz.
c) Ambulans servisleri dışında, sağlık personeli
bulundurmayan ve bünyesinde sağlık birimi olmayan kurum ve
kuruluşlar ambulans işletemez.
ç) Müdürlükçe adlarına personel çalışma belgesi
düzenlenmemiş hekim ve sağlık personeli, her ne surette olursa
olsun, ambulans servisinde/ambulansta çalıştırılamaz.
d) İl ambulans servisi komuta ve kontrol merkezi
haricinde tek bir çağrı merkezinden diğer ambulans servisleri ve
ambulanslarına aracılık edilemez. Bu amaçla hiçbir telefon,
iletişim aracı, elektronik ortam, kişi veya kuruluş kullanılamaz.
e) Çağrı merkezinin telefonu üç rakamlı, ulusal veya
uluslararası acil çağrı numaralarını çağrıştıran bir numara
olamaz.
f) Ambulanslar üzerinde bu Yönetmelikte belirtilenler
dışında hiçbir yazı, numara veya resim bulunamaz.
g) Nakil ambulansları durumu stabilize edilmemiş acil
hastaların/yaralıların taşınmasında kullanılamaz.
ğ) Aynı il hudutları içinde aynı isimle birden fazla
ambulans servisi bulunamaz.
h) Olağandışı durumlar istisna olmak kaydıyla hiçbir
ambulans ve acil sağlık aracı cenaze nakli amacıyla kullanılamaz.
ı) Ambulans servisi şirket, dernek, vakıf gibi
kuruluşların sahipliğinde ise, bu kuruluşların faaliyet alanına
giren sağlık hizmetleri dışındaki diğer işler ambulans
servisinde yapılamaz.
i) Özel ambulans servisine ait ambulanslar (hava ve deniz
ambulansları hariç) uygunluk belgesi aldıkları il sınırları
içinde görev yapmak ve konuşlanmak zorundadırlar. İl sınırları
dışına il dışı sevkleri ve il dışından bulunduğu ile hasta
nakletmek amacı ile çıkabilirler. Sevk işlemini gerçekleştiren
ambulanslar, personelin dinlenmesi, hastanın sevk edildiği sağlık
kuruluşuna yerleştirilmesi, teknik nedenler (akaryakıt dolumu,
arıza, onarım ve benzeri) haricinde il dışında uzun süreli
bekleme yapamaz ve ambulans hizmeti veremezler. Ancak birden fazla ilde
ruhsatlı özel ambulans servisi bulunan kuruluşlar, bu iller ve
servisleri arasında o illerdeki müdürlüklere bilgi vermek koşulu
ile çağrı yönlendirme, ambulans, acil sağlık aracı ve personel
değişimi yapabilirler.
j) Aynı il sınırları içinde, ambulans servisi açmaya
yetkili kişi ve kuruluşlar tarafından daha önceden kullanılmış
bir ticari unvan, başka kişi ve kuruluşlarca açılacak sağlık
kuruluşlarında kullanılamaz.
k) Ambulans servisleri, vatandaşın yanlış
algılamalarının ve haksız rekabetin önlenmesi amacıyla, resmi
sağlık kuruluşlarınca kullanılan isimleri ticari isim olarak
kullanamaz ve tabelalarında belirtemezler.
l) Ambulans servisleri yukarıda belirtilen çalışma
düzenine tam olarak uymak ve uygunluk belgelerinde belirtilen süreler
içinde öngörülen hizmetleri sunmak zorundadırlar.
Yaptırımlar
MADDE 32 - (1) Bu Yönetmelikte belirlenen usul ve
esaslara uymayanlar ile yasaklara aykırı hareket edenlere bu
Yönetmelikte öngörülen yaptırımlar uygulanır. Ayrıca bu
işletmeler, cezai ve hukuki sorumlulukları bakımından genel
hükümlere tabidir.
Reklâm, tanıtım ve bilgilendirme
MADDE 33 - (1) Ambulans servisleri; tıbbî deontoloji
ve meslekî etik kurallarına aykırı şekilde, insanları yanıltan,
yanlış yönlendiren ve ruhsatında yazılı hizmetlerinden başka
hastaları kabul ve tedavi ettiği intibaını uyandıran, diğer
servisler aleyhine haksız rekabet yaratan davranışlarda bulunamazlar
ve bu mahiyette tanıtım yapamazlar.
(2) Ambulans servisleri tarafından; sağlığı koruyucu,
acil sağlık hizmetlerini tanıtıcı ve geliştirici nitelikteki
bilgilendirme ve tanıtımlar yapılabilir. Bilgilendirme ve tanıtım
faaliyetleri kapsamında, yanıltıcı, abartılı, doğruluğu
bilimsel olarak kanıtlanmamış bilgilere ve açıklamalara yer
verilemez.
(3) Ambulans servisleri; hizmet alanları ve sunacağı
hizmetler ile ilgili açılış bilgileri ve benzeri konularda toplumu
bilgilendirmek amacıyla tanıtım yapabilir ve ilan verebilir.
(4) Ambulans servisleri tarafından oluşturulan internet
sitelerinde; yer alan her türlü sağlık bilgisi, alanı ile ilgili
bilgi ve tecrübeye sahip sağlık meslek mensupları tarafından
verilmek zorundadır. Bu siteler aracılığıyla hiçbir şekilde
tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler verilemez. İnternet
sayfalarında verilen bilginin, son güncelleme tarihi ile yazan kişi
ve kariyeri açıkça belirtilir.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 34 - (1) 8/7/2001 tarihli ve 24456 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan Ambulanslar ile Özel Ambulans
Servisleri ve Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Faaliyette olan ambulans servislerinin uyumu
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) Bu Yönetmelik yürürlüğe
girmeden önce faaliyette olan ambulans servisleri, bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde bu Yönetmelikteki
şartları yerine getirerek Ambulans Servisi Uygunluk Belgesi almak
zorundadır. Bu süre içerisinde Ambulans Servisi Uygunluk Belgesini
almayanların faaliyetleri Valilikçe süresiz olarak durdurulur.
Faaliyette olan ambulansların uyumu
GEÇİCİ MADDE 2 - (1) Resmi ve özel kuruluşlarca
halen kullanılmakta olan ambulanslarda, bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içerisinde bu
Yönetmelikte yer alan hükümlere göre gerekli tadilat ve
donanımların yerine getirilmesi zorunludur. Bu süre içerisinde,
gerekli tadilat ve donanımları yerine getirilmeyen ambulansların
tescil belgeleri, müdürlüğün yazılı teklifi ile yetkili trafik
birimlerince iptal edilir.
Yürürlük
MADDE 35 - (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 36 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık
Bakanı yürütür.