Programın başlangıcında ya da her yeni sahnede izleyiciye mekanı ve
çevreyi tanıtmak için genel çekim kullanılmalıdır. Bir yakın çekimden
genel çekime ya da genel çekimden yakın çekime kesme yapılmamalıdır.
Ayrıca kamera haraketi olan bölümlerde kesme ve bağlama yapılmaz.
Kamera hareketinin bittikten sonra kesme yapmalıdır. Her iki kamerada
aynı yönde ve eşit hızda çevrinme yapmıyorsa, bir hareketli kameradan
ötekine kesme yapmamalıdır. Hareketli bir kameradan hareketsiz bir
kameraya veya tersi bir durumda kesme yapılmamalıdır. Sabit bir
kameradan hareketli olanına kesme yapılmamalıdır.
Kurgu sırasında
müzik hiç bir zaman cümlenin ortasında kesilmemelidir. Görüntüde
konuşmacı varsa ve kesme yapılacaksa kelimenin bitmesi beklenmelidir.
Kurgu da karelerin geçişi için kullanılan genel yöntem kesme(cut) ile
yapılan geçiştir. Kesme; bir görüntüden başka bir görüntüye en basit en
hızlı geçişi ifade eder. Kesme ile geçiş bir nevi insan gözünün
algılama özelliğine benzetilebilir. Göz, belli bir alana bakarken
bakışını başka bir alana çevirdiğinde, uzaktaki görüntüye geçerken
aradaki alanı tarayarak geçmez. Yani pan yapmaz, kesme ile geçer.
Televizyon haberlerinde zamanın çok değerli olması ve olması gerekenin
verilmesi gerektiği için kurguda efektlere başvurulmaz. Cut geçişler
kullanılır. "Hangi koşullar altında bulunulursa bulunulsun, aşağı
yukarı aynı görüntüyü veren kameralar arasında kesme yapmaktan
kaçınılmalıdır.
Kulağın neler olup bittiğini algılaması gözden
daha uzun sürdüğünden kurgu da ses önce girebilir ki bir sonraki
sahnede izleyiciyi sahneye hazırlasın. Örneğin: ambulans sireninin araç
kameraya yaklaşmadan çok önce başlaması gibi. Böylece ilgide
arttırılmış olunur.
Plan değişiklikleri izleyicide şaşkınlığına yol
açabilir. Örneğin: genel çekimde konuşanın sağında yer alan bir lamba
yakın çekime geçildiğinde konuşanın solunda yer alıyorsa izleyenin
algısını bozabilir.
İkili çekimden gene başka açıdan çekilmiş ikili
bir çekime geçmek faydalı olmaz.
Topluluk karşısında yapılan
konuşmalarda ekranda uzun süre konuşan kişi ilgi çekmez. Aralara
konuşmayı dinleyen kişilerin detayları yerleştirilmelidir. Küçük ekrana
sahip televizyonda karşılıklı konuşma sahnelerinde, dinleyenin
yüzündeki tepkiyi yakın çekimde göstermek gerekir. Bu genelde ihmal
edilir ve devamlı konuşan kişi gösterilir.
Kişilerin bakış yönüne
dikkat edin. Aks sıçramalarına yol açacak şekilde karşılıklı konuşan
kişileri birleştirmeyin. Bir karede sağa doğru bakan kişi varsa diğer
karede onu dinleyen kişi sola baksın. Gene sola doğru koşan kişiyi
başka bir karede sağa doğru koşarken göstermeyin. Kameramanın veya
yönetmenin bir hata yapıp aks çizgisine dikkat etmemesi kurgucunun da
aynı hatayı devam ettireceği anlamına gelmez.
Kamera çekimlerini daha
dikkatli incelemek isterseniz televizyonun sesini kapatın ve sadece
görüntüye odaklaşın. Böylece kamera açılarını, hareketleri,
aydınlatmayı ve kurguyu daha rahat gözlemleyebilirsiniz.
Heyecan
arttıkça çekimlerin süresinin de kısalması gerekir. Ekrandaki
görüntünün yavaş yavaş değişmesi yerine aniden değişmesi çok daha
etkilidir, kesme ile geçişin gücü de buradan gelir.
Kurgu sistemi nasıl
olursa olsun elektronik kurguda; kurgu iki şekilde yapılır: Assemble
kurgu: Bu kurgu türünde görüntüler video banda arka arkaya normal ya da
efektli eklenerek kurgu yapılır. Banda görüntü eklendikçe yeni
time-code izi kaydedilir. Insert kurgu: Bu kurgu da var olan
görüntülerin arasındaki boşluklara yeni görüntüler eklenir veya
kurgulanan bir görüntüde, görüntünün bazı bölümleri değiştirilmek
istenirse insert (araya yerleştirme) kurgu yapılır. Burada daha önceden
kayıtlı time-code sinyali olduğu için yeni bir time-code sinyali
kaydedilmez. Film kurgusu basittir. Burada banyo işleminden sonra
kareler görünür ve karenin bitiminden kesilerek kurgu yapılabilir.
Elektronik kurguda ise zorunlu olarak kurguya ilk kareden başlanarak
yapılır ve ileriye doğru kurgulanarak gidilir. Buna "linear kurgu"
denir.
|
