|
BARAJLAR VE HİDROELEKTRİK SANTRALLERDE MALZEME ETÜTLERİ
Malzeme etütleri;baraj ve HES projeleri ile
regülatör-nehir tipi HES projelerinde kullanılan geçirimsiz, geçirimli
ve kaya malzeme sahalarının "ekonomik sınırlar içinde" bulunmasına
yönelik büro, arazi ve labaratuvar çalışmalarınından oluşur.
A - GEÇİRİMSİZ MALZEME ETÜDÜ
Barajların
kil çekirdek zonlarında kullanılan geçirimsiz malzemenin etüdü; büroda
yapılan hazırlık çalışmalarından sonra, arazide tesbit edilen, uygun
olması muhtemel sahalarda araştırma çukurları açtırılarak gözlemsel
olarak yapılan değerlendirmeden sonra, bu çukurlardan usulüne uygun
olarak alınan numunelerde gerekli laboratuvar deneylerinin yapılmasıyla
yürütülür.
Geçirimsiz malzeme numuneleri üzerinde başlıca aşağıdaki laboratuvar deneyleri yapılmaktadır.
-
Birim hacim ağırlık,
-
Özgül ağırlık,
-
Tane boyu dağılımı(elek ve hidrometri analizi),
-
Atterberg limitleri(likit limit, plastik limit, plastisite indisi),
-
Kompaksiyon deneyi(proctor),
-
Maks. Kuru yoğunluk,
-
Optimum su muhtevası ,
-
Permeabilite deneyi,
-
Makaslama testi,
-
Kohezyon,
-
İçsel sürtünme açısı,
-
Organik madde içeriği tespiti,
B - GEÇİRİMLİ MALZEME ETÜDÜ
Barajların
filtre zonları ile beton agregası olarak kullanılan geçirimsiz
malzemenin etüdü; büroda yapılan hazırlık çalışmalarından sonra,
arazide tesbit edilen uygun olması muhtemel sahalarda araştırma
çukurları açtırılarak gözlemsel olarak yapılan değerlendirmeden sonra,
bu çukurlardan usulüne uygun olarak alınan numunelerde gerekli
laboratuvar deneylerinin yapılmasıyla yürütülür.
Geçirimsiz malzeme numuneleri üzerinde başlıca, aşağıdaki laboratuvar deneyleri yapılmaktadır.
-
Birim hacim ağırlık(kum-çakıl),
-
Özgül ağırlık(kum-çakıl),
-
Su emme yüzdesi(kum-çakıl),
-
Tane boyu dağılımı(elek analizi),
-
200 nolu elekten geçen miktar yüzdesi(kum-çakıl),
-
Kil topakları miktarı yüzdesi(kum-çakıl),
-
Organik madde içeriği tespiti,
-
Sodyum Sülfat(Na2SO4) don kaybı yüzdesi,
-
Los Angelos aşınma kaybı yüzdesi,
-
Alkali agrega reaktivitesi deneyleri,
-
Alkali azalması
-
Çözünen silika.
C - KAYA MALZEME ETÜDÜ
Kaya dolgu
barajların gövde dolgusunda, toprak dolgu barajların rip-rap
örtülerinde ve baraj ile regülatörlerin beton yapılarında yapay beton
agregası olarak(doğal beton agregasının yeterli olmadığı veya uygun
olmadığı durumlarda) kullanılan kaya malzemenin etüdü; büroda yapılan
hazırlık çalışmalarından sonra, arazide tesbit edilen ve uygun olması
muhtemel sahalarda, gözlemsel olarak yapılan değerlendirmeden sonra, bu
sahalardan karot numune ve/veya blok numune olarak alınan numuneler
üzerinde gerekli laboratuvar deneylerinin yapılmasıyla yürütülür.
Kaya malzeme numuneleri üzerinde başlıca aşağıdaki laboratuvar deneyleri yapılmaktadır.
-
Petrografik analiz,
-
Birim hacim ağırlık,
-
Özgül ağırlık,
-
Su emme yüzdesi,
-
Porozite,
-
Tek eksenli basınç dayanımı,
-
Üç eksenli basınç dayanımı,
-
Kohezyon
-
İçsel sürtünme açısı
-
Don sonu basınç dayanımı,
-
Sodyum Sülfat(Na2SO4) don kaybı yüzdesi,
-
Los Angelos aşınma kaybı yüzdesi,
Çalışılan proje için gerekli olan
malzemelerin laboratuvar sonuçlarının alınmasından sonra, rapor yazım
aşamasına geçilir. Rapor kapsamında; malzeme sahaları ve bu sahalardaki
malzemeler hakkında elde edilen bilgiler ve malzemelerin kullanımı ile
ilgili öneriler çeşitli başlıklar altında verilir. Rapor ekinde ise;
malzeme sahaları, araştırma çukurları ve numune alınan noktaların
işaretlendiği yer bulduru haritası ile bu sahalardaki malzeme
sahalarının malzeme niteliği, yapıya uzaklığı, yol durumu, arazi
kullanım türü(bahçe, tarla, mera,vb.), yeraltı suyu derinliği gibi
bilgiler verilir.
Kaynak: www.insaatim.com
|
|
